AZKEN 10 SARRERAK
jentilbaratza etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak
jentilbaratza etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak

2026/05/04

ATAUN, JENTILBARATZA: "SEAPOTO" BIDEA, 55 m, V. 2026-04-19


"Seapoto" bidearen azken bilgunea.

Traductor al catalá, galego, castellano, english traslator, traducteur française.

80ko hamarkadaren hasieran, duela ia 40 urte, George Meyersen “Yosemite climber” liburua eta Pink Floyden musika inspirazio gisa zituzten Ordiziako eskalatzaile gazte batzuei, “Daltondarrak” bezala ezagutzen zirenak, azaroan Aralarren hego haizeak epeldutako gau bat igaro ondoren, menditik jaistean Jentilbaratzako horma ikusgarriak atentzioa eman zien. Ordura arte, Atxarte, Egino, Biaizpe, Larrunarri, Zazpi iturri edo Etxauri ziren beraien eskaladetarako lekurik ohikoenak, baina faltan botatzen zuten eskalada-eskola bat “etxean bertan” izatea. Itxaropen handirik gabe, horma ikuskatzera joan ziren.

10 metro inguruko plaka batean ireki zituzten lehengo bideak, Pintxok, Marraskillok, Luisik, Karnik eta Zabalak iltze eta burilekin, Lazkaoko Jon, Imanol, Kiosko eta Txatarekin batera, baina hauek berehala txiki geratu zitzaien beraien eskalatzeko gogoa asetzeko. Orduan hasi ziren hainbat luzetako bideak irekitzen: “Aizan” izan zen lehena, mugimendu feministaren omenez, eta haren atzetik iritsi ziren beste guztiak. Bide gehienak azpitik ireki zituzten, garai hartako materiala erabiliz. “Daltondar” belaunaldi berriarekin batera (Manu, Rikar, Ramon, Papildo, Txesti, Mikel, etab.) eskolak iraultza bizi izan zuen: bide berriak irekitzen hasi ziren kirol-eskalada estiloarekin eta zailtasun maila 7c-ra igo zen.

Jenbilbaratzak 118 eskalada-bide ditu gaur egun, III+ zailtasunetik 8a zailtasuneraino, eta azkenaldian bide gehiago irekitzen ari dira. Badirudi duela berrogei urte lehenengo “Daltondarren” familiak izan zuen amets hura egia bihurtu dela goierritarrontzat.

Harkaitzari dagokionez, plakak, ur-tantadun hormak eta arrail estuak dira nagusi, eta eskaladari dagokionez, Jenbilbaratzak ez du ezer oparitzen; zailtasun maila zorrotza du eta aseguru kopurua justua; horregatik, aseguru asko duten bideak eskalatzera ohituta bagaude, gure trebetasun mentala jokoan jarriko da ziurrenik. Goierritarrok esaten dugun bezala, Jenbilbaratzan ondo eskalatzen duenak beste edonon ondo eskalatuko du.

Hainbat luzetako bideei dagokienez, biderik errazena hego-mendebaldeko gandorra da, Pintxok eta Zorionek goiz batean iltze eta arteka-trabagailu batzuekin ireki zutena. Ez zioten izenik jarri, errepikatuko ez zen bide bat izango zelakoan. Zein oker zebiltzan, jejeje. Hego-ekialdeko horman dauden bideen artean “Seapoto” da errazena, kronika honetako protagonista, baina errazena izateagatik ez du esan nahi erraza denik, jejeje. Izena ez dakit nondik datorkion, baina bideak igotzen duen ezproi nabarmenari sega-poto baten itxura hartzen diot. Ez dakizuenentzat, sega-potoa segalariek sega zorrozteko harria (“segarria”) gordetzen duten potoa da, garai batean zurez edo adarrez egiten zena.

BIDEAREN DATU BATZUK

- Luzera: 55 metro.
- Luze kopurua: 2.
- Nork irekia: “Daltondarrak” 80garren hamarkadan.
- Zailtasuna: V. Luzez-luze: 1ºL: V (27 m) eta 2ºL: V (28 m).
- Orientazioa: Hego-ekialdea.
- Ura: Ataunen hartu daiteke.
- Hurbilketa: Ataun San Martingo herrigunea zeharkatu eta Urbieta erretegira iritsi aurretik, GI-4151 errepidea hartuko dugu ezkerretara, Arratetara doana. Kilometro bat igarota, Dostollo baserrira doan bidegurutzera iritsiko gara. Bertan, Jentilbaratza eskalada-eskolako informazio-panel bat dago. Kotxea bidegurutze honetara iritsi baino lehen aparkatu behar dugu; badira bi bihurgune non bazterrean aparkatu daiteke. Bidegurutze horretatik, puntu gorriak dituen bide bati jarraituko diogu, eta handik metro gutxira bide hori utziko dugu basoan gora doan bidexka batetik, pista moduko batera iritsi arte. Han, Jenbilbaratzako eskalada-bideak ikusi nahi baditugu, ezkerrera jarraituko dugu, horma aldera, bide nabaritik, soka finkoa duen pasagune batera iritsi arte. Soka finkoan gora egin ondoren, eskalada-bideen oinean egongo gara. Eskuinera hartu eta hormaren amaieraraino igoko gara, Seapoto baita hormaren azken bidea. Bidegurutzetik 15-20 minutu beharko ditugu.
- Jaitsiera: Kotxea bidegurutzetik gertu aparkatu badugu, puntu gorriz ondo markatutako bideari jarraituko diogu, iparraldera doana eta noizean behin soka finkoarekin aseguratutako zatiak dituena. Bide horri jarraituz, 30-40 minutu barru informazio-panela dagoen bidegurutzera iritsiko gara.
- Eramandako materiala: 50 metroko soka bat eta luzera desberdineko 9 express-zinta eta zinta-uztaiak bilguneak muntatzeko. Walkie-talkie pare bat eramatea gomendagarria izan daiteke bilguneen artean oihuka ez aritzeko eta horman bizi diren animali eta hegaztiak ez molestatzeko.
- Eskalada-bidea eskalatzeko pasatako denbora: Ordubete inguru.

BIDEAREN KROKISA

Bidearen nondik norakoak. Argazkia handituz gero bidean dauden aseguruen kokapena ikus daiteke.

Krokis zehatza. Argazki honetan ere bidean jarritako aseguruen kokapena ikus daiteke.

Jentilbaratzako sektoreetara iristeko ibilbidea (Jentilbaratzako panel informatiboa dagoen bidegurutzetik hasita) deskargatu nahi baduzue. Ibilbidea "Seapoto"-ren oinean amaitzen da:

Powered by Wikiloc

DESKRIBAPENA

Denboraren nozioa aldatzen doa adinarekin. Gazteagoa (edo gaztea, jejeje) nintzenean, uste nuen aurretik nuen denbora amaigabea zela, nahikoa eta soberan buruan nituen ametsak betetzeko eta apaletan nituen liburuak irakurtzeko. Baina urteak aurrera joan ahala konturatzen ari naiz ez dudala denbora nahikorik izan behar ez baterako, ezta besterako ere. Eta hala ere, amesten eta liburuak erosten jarraitzen dut, aurretik dudan denbora amaigabea balitz bezala edo amaigabea izan daitekeen itxaropenez. Bizi izan dudan denboraren nozioaren aldaketa hori dela eta, ametsetako bat betetzeko aukera dudan bakoitzean baietz erantzuten dut, nahiz eta badakidan amets hori betetzeak amets berriak ekarriko dituela berekin.

Kordada bera osatuz, Asierrek eta biok “Seapoto” eskalatu genuen lehen aldiz 2025eko iraileko egun haizetsu batean. Ez zen eskalada atsegina izan, ez zailtasunak estutzera behartu gintuelako, batera eta bestera astindu gintuen hego-haize harroagatik baizik: “Hemen gaudenez, bidea amaitu beharko deu, ezta?” izan zen lehenengo bilgunean hartu genuen erabakia. Ez zen egunik aproposena izan eta bazirudien hormak ez gintuela bertan eduki nahi. Argazki gutxi batzuk baino ez genituen egin, egoera ez zegoelako gehiago egiteko moduan, eta bidea eskalatu genuen arren, arantza bat geratu zitzaigun, nahikoa zuku atera ez genion sentsazioa geratu zitzaigulako. Zenbakiak eta zerrendak nagusi diren gizarte eta garai honetan, agian dotorena bide bat gehiago eskalatu genuela esatea litzateke, gure nahia beste bide batzuetara eramateko, baina bideak kontatzen ditugun horietakoak gara azken tantaraino zukutu ditugunean, edo azken tantaraino zukutu gaituztenean, hori ere gertatzen baita, jejeje.

Apirilak 19an, egun distiratsu bat iragarrita zegoen, baina Ataungo haitzak behe-laino heze batek erdi estaltzen zituen, paisaiari itxura fantasmagorikoa emanez. Ez gintuen hormak berriro han eduki nahi? Harkaitza bustita egongo ote zen beldurrez, eguzkiak behe-lainoa desegiten zuen bitartean, “mendi buelta” txiki bat egitea erabaki genuen, krokisa marrazteko argazki on bat egiteko leku baten bila. Abentura txiki baten ondoren argazkia atera genuenean, kotxea GI-4151 errepideko bazter batean aparkatu eta martxan jarri ginen.

Dostollo baserrira doan bidegurutzera iritsi ginenean, Jentilbaratza eskalada-eskolako informazio-panelari begira geratu ginen:

- Hemen IV eta V ematen die – esan zuen Asierrek irribarre maltzur batekin, bideak dituen bi luzeei erreferentzia eginez -. Nere ustez V eta V die gutxienez, bigarrena igual pixkat gehio.
- Nik ere hala uste det – erantzun nion -, baina bakizu, Ataun is Ataun, jejeje.

Informazio panela dagoen bidegurutzera iristen. Asierren eskuinean puntu gorri bat ikus daiteke.

Bidegurutzetik, puntu gorriak dituen bideari jarraitu genion metro gutxi batzuetan, pinudian gora doan lehen bidexkatik jarraitu behar baita.

Puntu gorrien atzetik. Puntu gorriez adierazitako bide hau berehala uzten da, pinudian gora doan bidexka bati jarraitzeko.

Goierriko udaberriko egun tipikoa zen, astuna hezetasunagatik, maldan gora azkar ibiliz gero blai bukatzen duzun horietakoa. Horregatik, igoera lasai hartu genuen, izerdi-tanten jarioa kontrolatu nahian. Gainera, presarik ez genuen, goiz osoa baikenuen bidearen bi luzeak eskalatuz zukutzeko. Pista horizontal moduko batera iristean, aldapak atseden bat eman zigun.

Aldapan gora.

Pista honetan bi aukera ditugu: maldan gora jarraituz gero, “Seapoto” sektorera zuzen igotzeko aukera ematen digu, soka finko baten laguntzarekin hormara hurbilduz. Bide hori jarraituko genuke beherantz Jentilbaratzaren iparrean dagoen kanaletik jaitsiz gero. Bigarren aukera pistatik jarraitzea da, ezkerretara, altuerarik irabazi gabe, beste soka finko bat duen horma bateraino. Bigarrengo aukera hau da Jenbilbaratzara iristeko ohiko bidea eta bertako ia sektore guztiak ikusi eta bisitatzeko aukera ematen du. Horregatik, hau izan zen guk jarraitu genuen bidea.

Pistan barrena, bidea hemen erosoa da.

Soka finkoa atzean utzi eta hormaren oinera iritsi ginenean, eguzkia behe-lainoa mozten hasi zen, labana epel batek gurina mozten duen bezala.

- Pareta behintzat lehorra dau – esan zidan Asierrek horma hatz-mamiekin ukituz.
- Azkenen eguzkitako krema eman beharko deu, jejeje.

Soka finkoa dagoen pasagunera iristen.

Hodi itxurako pasagune inklinatu batetik igo ondoren, behe-laino artean Intzartzuko haitzak eta Arastortz agertu ziren, garai batean eskalagarriak zirenak baina gaur egun hegaztien babesleku izateagatik eskalada galerazita dutenak.

Hodi itxurako pasagunean.

Hodi itxurako pasagunea igo ondoren, eskuinean Intzartzuko haitzak ikus daitezke.

Ez zen denbora luzea igaro hormaren amaieraino eta, bide batez, “Seapoto”-ren oineraino iritsi ginen arte, informazio panela dagoen bidegurutzetik 15-20 minutu.

"Seapoto"-ren oina.

- Gaur ni hasiko naiz? – Proposatu zidan Asierrek, katu oinak estutzen zituen bitartean -, azkenekon zu hasi zinen eta.
- Primeran!!!!

- Lehenengo luzea, 27 metro, V, 9 seguru. Asier horma tentearen eskuinetik eskalatzen hasi zen lehenengo paraboltera arte (IV-). Handik, hormaren ezkerreko ertzetik gertu eskalatzen jarraitu zuen (IV), handik errazagoa baita, erlaitz txiki batera igo zen arte.

Bidearen hasieran.

- Nola dijo? – Galdetu nion.
- Beran frexko nuen baina hemen bero egiten du – erantzun zidan.

Udaberrian eskalatzeak xarma hori du. Nahikoak dira hiruzpalau eguki-izpi izerditan hasteko eta nahikoak dira hiruzpalau hodei blai amaitzeko. Gomendagarriena datorrenari irribarre batekin ongietorria egitea izaten da, eguraldiak ez baitu ulertzen bakoitzaren kapritxoaz, eta, beraz, hobekien deritzona egiten du, gure kontroletik ihes eginez. Euria ari duela? Motxilatik zira atera eta irribarrez jantzi, ur-tantez gozatzeko. Bero egiten duela? Arropa motxilan gorde eta irribarrez eguzkitako krema eman, eguzki-izpien beroa aurpegian sentitzeko. Alferrik da eguraldiarekin marmar egitea, zeren, gure esku ez dagoenez aldatzea, irabazteko guztiak baititu. Gauza bera gertatzen da askotan eguneroko bizitzan, besteek esaten, pentsatzen edo egiten dutenagatik marmarka hasten garenean.

Erlaitz txiki horren ondoren, horma berriro tentetzen da erlaitz nabarmen eta eroso batera arte, baina helduleku onak ditu (IV).

Erlaitz txikitik gora eskalatzen.

Erlaitz zabal honen gainetik hasten dira luzearen zailtasunik handienak, horregatik Asierrek atseden motz bat hartzeko eta eskuak magnesio hautsetan hautseztatzeko aprobetxatu zuen, zetorrenari aurrea hartu nahiko balio bezala. Horrelakoetan, azterketa bat egin beharko bazenu bezala sentitzen zara, buruan duzun teoria guztia praktikan jartzeko gai izan zaren beldurrez.

Erlaitz zabalean.

Segundo batzuen ondoren, erlaitza zeharkatu eta aurreko horma bertikala eskalatzen hasi zen, ezkerreko ertzera hurbilduz pixkanaka, luzea handik baitoa (IV+). Metroak irabazi ahala, hormak bertikaltasuna hartzen du, eta parabolten arteko tartea orain artekoaren berdina bada ere, Asierren mugimenduak landuagoak bihurtu ziren, mugimendu bakoitzaren aurretik “check-list” bat errepasatzen ariko balitz bezala.

Poliki-poliki, kontzentrazioa galdu gabe, diedro txiki baten itxura duen zati batera iritsi zen, hormako punturik bertikalenera, eta ziurrenik zailenera. Hango helduleku txikiei hatz-mamiekin eutsi, gorputza ezker aldera kulunkatu eta, gainean dagoen helduleku on bat eustera iritsi zenean, gorputza igo zuen pixkanaka, kamera motelean ari balitz bezala, diedroa eskalatuz (V).

Diedro txiki baten itxura duen zatia eskalatu ondoren.

Eskuin aldera zeharkaldi txiki bat egitea falta zitzaion horma bertikaletik erabat irten eta zailtasun handienekin amaitzeko, baina ez zuen zailtasun handirik izan mugimendu hau egiteko (V).

- Onaaaaaaaa!!!! – Oihukatu nion, horma bertikala eskalatu zuenean.

Horma bertikala eskalatu ondoren, Asier bistatik galdu nuen. Bilguneraino luzatzen den horma, tentea bada ere, ez da bertikala eta, gainera, helduleku handi eta ugariak ditu. Tarteka belarra duen eremu bat zeharkatuz, ez zuen arazorik izan uztaidun bi paraboltez osatutako bilgunea dagoen erlaitz zabalera iristeko (IV-).

Horma bertikalaren amaieratik lehenengo bilgunera dagoen zatia.

Lehenengo luze hau ondo dator Jentilbaratzako eskalada ezagutzeko eta hurrengo luzerako burua prestatzen hasteko, zailagoa baita, jejeje.

Lehenengo luzeko zailtasunak amaitzen.

- Largo hau gaur egungo kinto bat da – esan zidan Asierrek konbentzimendu osoz, bilgunera iritsi nintzenean.
- Dudaik ez dauket – erantzun nion – eta hurrengo largoa ondo jarritako kinto bat, edo gehio, jejeje.

Gero ikusiko genuen bezala, Gipuzkoako mendi federazioak egin duen eskolaren fitxa teknikoaren azken eguneraketan, lehenengo luzeari V zailtasuna ematen diote.

Asierrek soberan zituen express-zintak pasatzen zizkidan bitartean, irailean luze honetan pasatako estutasunak etorri zitzaizkidan burura. Soka gainetik banuen ere, haizearen eraginez ez nintzen seguru sentitu eskalatzen ari nintzen bitartean. Eta askotan gertatzen zaidan moduan, burua gogoratzen ari zen segurtasun falta hura gorputzean sentitzen hasi nintzen, argi geratuz buruak gorputzean duen eragina. Pentsatu nuen: “horixe da falta zaidana, eskalatzen hasi aurretik estutzen hastea”. Baina nola dagoen gorputzak ere eragina du buruaren egoeran, horregatik, arnasketara eraman nuen arreta osoa, gorputza lasaitzeko asmoz. Berehala hasi nintzen gorputza lasaitzen eta buruaren pentsamendua baretzen hasten zela sentitzen. Lauzpabost arnasketa sakonen ondoren, eskalatzen hasi nitzen.

- Bigarren luzea, 28 metro, V, 7 seguru. Luzea ezkerrerantz zeharkaldi bat eginez hasten da, oinetan konfiantza (eta fedea, jejeje) izatea eskatzen duena, diedro inklinatu eta erdi ezkutu batera iristeko (V). Ezker besoa ezkerrerantz erabat luzatu eta helduleku on bati eutsi arte, ez nintzen konfiantza osoarekin sentitu, nahiz eta harkaitza itsaskorra den. Luzearen bigarren parabolta ez da bilgunetik ikusten, baina lasai, diedro horretan “ezkutatuta” baitago.

Eskuak magnesio hautsetan sartu nituen, arreta arnasketara eraman nuen berriro eta, harkaitzaren forma desberdinek eskaintzen zizkidaten aukerak aztertu ondoren, diedro txiki hau eskalatu nuen, sabela duen horma baten azpian dagoen erlaitz txiki batera igotzeko (V), zuhaixka baten ondoan dagoena.

- Hor ondo zare? – Galdetu zidan Asierrek.
- Bai – erantzun nion.

Diedro inklinatua eskalatu ondoren, erlaitz txikira igota.

Asierrek argazki pare bat egiten zizkidan bitartean, hurrengo mugimendua aztertzen hasi nintzen. Banekien nora igo behar nuen eta banekien ere zein heldulekuei eutsi beharko nien igo beharreko lekura igotzeko. Non zegoen orduan arazoa? Ez nekiela nola iritsiko nintzen ikusten nituen helduleku eder horietara, ez bainuen helduleku onik ikusten, batez ere oinetarako.

Sabeldun horma erlaitz txikitik ikusita.

Gerriaren parean hirugarren parabolta nuela konturatu nintzenean, saiakera bat egitea erabaki nuen: “total, erortzen banaiz ez naiz metro luze bat baino gehiago eroriko”. Hatz-puntak helduleku txiki batzuetan jarri eta gorputza altxatzen hasi nintzenean, hormako sabelak oinak ikusten uzten ez zidala ikusi nuen. Asierren animoen artean, haurtxoak bezala pare bat aldiz airean ostikoz jo ondoren, eskuin oinarentzat helduleku txiki bat aurkitu nuen eta gorputza altxatu eta gertuen nuen helduleku handira iristea lortu nuen, sabela duen horma eskalatuz (V).

- Hemen berriro ondo nau!!! – esan nion Asierri, argazki berri bat egiteko denbora emanez.

Hemen berriro ondo nau!!!

Zein lasaigarriak diren soka-lagunaren animoak entzutea estutzen ari zarenean. Guk aukeratzen dugu besteak animatzea edo besteei irribarre egitea, horregatik konbentzituta nago pertsonen arteko arazo gehienak jarrera-arazoen ondorio direla. Eta horrek tristura eragiten dit, jarrera guk aukeratzen dugun zerbait delako, batzuetan automatikoki, baina beste batzuetan modu kontzientean. Aukeratu atsegina izatea, inoiz ez dakizu zure keinu bat noiz izango den beste pertsona baten eguneko argi bakarra.

Hurrengo metroak, horma oraindik tentea bada ere, errazak iruditu zitzaizkidan helduleku onak dituztelako. Ezkerrean harlauza nabarmen bat utzita, ez nuen zailtasun handirik izan erlaitz zabal batera iristeko (IV+).

Erlaitz zabalean. Nire ezkerrean harlauza nabarmena ikus daiteke.

Banekien luzearen zailtasunik handiena ondoren zetorrela, horma bertikal bat, arrail fin batek eskuin-ezker diagonalean zatitzen duena. Hori gutxi ez balitz, Asierren bistatik kanpo nengoen. Laguna ikusten ez duzunean, segurtasunik ezaren sentsazioa sortzen hasten da, baina konfiantza edo fede osoa izan behar duzu, edo biak ziurrenik, erortzen bazara lagunak eutsiko dizula. Horregatik da hain garrantzitsua sokaren beste aldean konfiantza ematen dizun pertsona bat duzula sentitzea. Geroz eta fededun gutxiago daudela diotenek ez dute inkestarik egiten eskalatzen dutenen artean, jejeje.

Arraildun horma bertikala, bidearen pasagunerik zailena.

- Kontu orain, bale? – Esan nion Asierri talkie-tik, erlaitza zeharkatu eta hormaren lehen paraboltetik aseguratu nintzenean.
- Baleeee.

Eskaladako dokumentaletan nekez ikusiko den estilo sasi-babariar batekin, arrailetik igotzen hasi nintzen, pasagune hori aseguratzen duen paraboltaren parera iritsi arte. Handik aseguratu nintzenean eskuineko besoa eskuinerantz luzatu nuen eta han aurkitu nuen helduleku on bati eutsiz hormaren eskuinaldetik irten nintzen (V, edo zerbait gehiago, jejeje): “Onaaaaaaaa!!!!!” Animatu nintzen.

Eguneko pasagunerik gogorrena eskalatuta, gorputza “-ina”-n amaitzen diren hormona eta substantzia guztiak askatzen hasi zen, eta euforia sentsazio bat sentitzen hasi nintzen. Zein "-ina" gutxi behar ditugun zoriontsu sentitzeko, jejeje!!! Substantzi horien guztien eraginpean geratu aurretik, aurrean nuen horma tentea eskalatzen jarraitu nuen bilguneraino (IV). Azken metro hauek helduleku ederrekoak dira, baina harkaitz solteren bat ere bazela iruditu zitzaidan.

Bigarren bilgunea.

Bigarren bilgunea lehenengotik ikusita.

- Luze hau ere beste eskola batzuetan V+ izango litzateke – esan nion Asierri erlaitz zabalera iritsi zenean.
- Bai – erantzun zidan eskuak hautseztatuz.

Erlaitz zabalera iristen.

Erlaitz zabalean.

Asierrek arrailetik eskalatu zuen horma bertikala amaiera arte eta zerbait gehiago estutu zuela iruditu zitzaidan, heldulekuak oso txikiak direlako. Luze honi gaur egun V zailtasuna ematen badiote ere, 2002ko Gipuzkoako eskalada gida liburuan 6a zailtasuna eman zioten. Gure uste apalean V+ batetik gertuago dago 6a batetik baino.

Horma bertikaletik irteten.

- Gaur bi luzetan gehio estutu det duela hamabost egun Peña Ruebako zortzi luzetan baino – esan nion Asierri bilgunera iritsi zenean, “Reina de los Mallos” bideari erreferentzia eginez.
- Baita nik ere, jejeje – erantzun zidan.

Taldeko argazkia.

Trasteak jaso eta gailurrean zeuden bi mendizale agurtu ondoren mendian behera hasi ginenean, puntu gorri “margotu berriez” seinalatutako bide bat ikusi genuen, iparralderantz zihoana:

- Hau bidegurutzen utzi degun bidea izango da? – Galdetu zidan Asierrek.
- Ez batere harritu – erantzun nion.

Kotxea bidegurutzetik gertu utzi genuela ikusita, puntu gorriz seinalatutako bideari jarraitzea erabaki genuen, eta bete-betean asmatu genuen. Ez dakigu bide berri bat edo zaharberritutako bide bat den, baina soka finkoekin bi zati aseguratuta dituen bide ederra izateaz gain, kotxera itzultzeko bide laburragoa dela iruditu zitzaigun, kotxea harrobiaren sarreran aparkatu ez bada behintzat.

Jentilbaratza errepidetik ikusita.

Bideari dagokionez, bide ederra da, Jentilbaratzako eskalada ezagutzeko egokia. Hego-mendebaldeko gandorra eskalatu eta oraindik eskalatzeko gogokin geratu bagara, bide ederra izan daiteke eskalada eguna borobiltzeko. Ea Jentilbaratzan eskalatu ditugun beste bide batzuk errepikatzen joaten garen Goierrin dugun altxor eder hau ezagutarazteko.

KRONIKA IDAZTEKO KONTSULTATUTAKO BIBLIOGRAFIA ETA WEB ORRIAK

- Obeso G., Arrieta Tx. Gipuzkoako eskalada gida, guía de escalada de Gipuzkoa 143-144. Gráficas Lizarra, 2002.
- Ordiziako Dalton. Jentilbaratza; arbasoak gogoratuz. Pyrenaica, 1985; 140: 322-323.
- Ordiziako mendizaleak web orria. Pintxoren kronika Jentilbaratzari buruz. Eskuragarri: https://ordiziakomendizaleak.eus/ordiziakomendizaleak.eus/mendizale/De%20Juan.pdf
- Gipuzkoako mendi federazioa. Jentilbaratza fitxa teknikoa. Eskuragarri: https://www.dropbox.com/scl/fi/mmpuytsyz8j3tc2gmfonf/WEB-JENTILBARATZA.pdf?rlkey=2lb01s600xyfe2hv8of8wvfps&e=1&dl=0


2015/10/12

JENTILBARATZA (465 m), HEGO-MENDEBALDEKO GANDORRATIK, 260 m, V, 2015-09-19

Azkeneko urteotan Aizkorriko kanaletan mistoan "sasi-eskalatzen" aritu arren, IIIgarren mailako zailtasunetik pasa gabe aritu gara. Harkaitzean ere, Txindokiko mendebaldeko gandorratik aparte ez dugu gauza handirik egin. Eta denbora azkar doa, batzuetan azkarregi, eta konturatzerako bi urte pasa dira harkaitzean eskalatu gabe, eta datorren urterako buruan ditugun helburuak konturatzerako gainean izango ditugu.

Eskuin tibia atzeko zurdaren lesioagatik Gorka fisioak korrikan lasai, presarik gabe, aritzeko aholkatu zidan. Egia esan aholku handirik ez nuen behar, zintaren gainean korrikan minik gabe bost minutu baino gehiago ez bainituen jasaten. Nire "etsipenean", aurrera eta atzera kaiolatik atera nahian dabilen lehoiaren moduan, etxean egun batzuk gora eta behera bueltaka neramatzan. Honelako batean, inongo intentziorik gabe, eskaladarako materiala gorderik dudan armairua ireki nuen. Armairuan zintzilik dauden sokak eta eskaladako trasteak ikustea seinale baten modukoa izan zen: "eta eskaladara bueltatzen bagea?" Pentsatu nuen "igual eskalatzen eztet minik izango".

Bitan pentsatu gabe anaiari deitu nion. Iker ere, ezker belaunean duen mina dela eta, azkenaldian geldirik zegoen, honegatik eskalatzeko plana proposatu nionean bitan pentsatu gabe baiezkoa erantzun zidan. Nafarroako San Fausto eskalada eskolan igande bat kirol eskaladan gure hankak frogatu eta minik ez genuela ikusita, hurrengo eskalada Jentilbaratzara doan hego-mendebaldeko gandorra (guretzat "Ataungo arista") egitea erabaki genuen, modu honetan hainbat luzeetako eskalada erraza eginez.

Jentilbaratza Goierriko eskalada eskolarik handiena da eta bertan zailtasun ezberdinetako hainbat bide topatu daitezke. Orokorrean arkaitza oso ona da eta zailtasuna "oparitzen" ez den eskola horietakoa da, hau da, bideen zailtasun maila oso ongi jarria dago. 80garren hamarkadan goierritar eskalatzaile talde bat hasi zen eskola hau ekipatzen eta lan ederra egin zuten. Duela gutxi bideak berriro ere ekipatu dira aseguru zaharrak berriengatik aldatuz. Kontutan izan behar da Jentilbaratzan egiten dugun eskalada egiten dugula kaskoa denbora osoan jantzita eramatea gomendagarria dela, eskalada bideen goiko haitzetan ahuntzak ibiltzen dira eta. Ezusteko bat baina gehiago izan ditugu ahuntzek botatako harri eta harkaitzekin. Etxetik hain gertu izanda Jentilbaratzan ordu batzuk egindakoak gara, baina oraindik blogean honen inguruko erreferentziarik egin gabe nuen. Lehen kronikarako, eskolak duen hainbat luzeetako biderik errazena aukeratu dut: Jentilbaratza mendira doan hego-mendebaldeko gandorra. Espero dut gustuko izatea.

Eskola honen inguruko informazio zabala hemen topatu daiteke.

BIDEAREN DATU BATZUK

- Luzeak: 5.
- Zailtasuna: "Gipuzkoako eskalada gida" liburuan V zailtasuna ematen diote. Luzeek honako zailtasuna dute: 1ºL: V, 2ºL: IV, 3ºL: IV, 4ªL: IV+, 5ºL: III. Euria bota duenean ohikoa izaten da lehen luzeko sabaiaren azpia egun batzuetan bustia edota hezea topatzea. Bestela, lehen esan bezala, kontuz ahuntzekin, harri eta harkaitz asko botatzen dituzte eta.
- Orientazioa: Ipar-ekialdea, komeni da ura eramatea beroa egiten badu, inguruan iturririk ez dago eta.
- Hurbilketa: kotxea uzten den lekutik 5-10 minutu.
- Erabilitako materiala: 60 metroetako bi soka (lehenengo luzean eskertuko dugu), luzera ezberdinetako 12 express zinta eta zinta luze batzuk bilguneetarako. Ez genituen katu-oinik erabili baina erabaki hau bakoitzaren trebetasunaren arabera hartu beharko litzateke. Walkie-talkie pare bat ere eramatea gomendagarria izan daiteke bilguneetan oihuka ez aritzeko.
- Eskalada-bidea eskalatzeko pasatako denbora: Ordu eta berrogei minutu.

BIDEAREN KROKISA

Gorriz igoera eta luzeak eta orlegiz jaitsiera. Jaitsieran ikusten den hormatxo txikia Kantera sektorea da.


Krokisa gertuago.


BIDEAREN OINARA IRISTEKO

N-I errepidetik bagatoz (berdin da nondik), errepidea 419 irteeran utzi beharko dugu, GI-2120 errepidea hartu eta Ataun herrira iristeko. Ataungo San Martin auzoaren herrigunetik irten bezain pronto, Bittor jatetxearen ondoan, "Arrateta" auzora doan bidegurutzea hartuko dugu.

Arratetara doan bidegurutzea.


Bidegurutzea hartu eta gure parean gandorra parez-pare izango dugu.


Kotxez 300-400 metro egin ondoren, eskuinera doan bidegurutze zabal batean kotxea uzteko aukera izango dugu (bidegurutze honetan askotan moztutako enborrak uzten dira). Bidegurutze honen aurretik (75-100 metro inguru) bi baserrien artean pasa ondoren ezkerrera doan bidegurutze batean etxola itsurako zementuzko eraikin txiki bat dago. Eraikin honen ondoan ere kotxea utzi daiteke.

Zementuzko etxola txikia eta kotxea utzi daiteken lekua.


Gandorra kotxea uzten den lekutik.


Kotxea uzten den lekutik errepidean gora 30-40 metro inguru egin, eta errekara ez erortzeko dagoen petrila amaitzen den lekuan, erreka zeharkatuko dugu. Tarte honetan, eskuineko horman 3-4 metro inguruko bi eskala bide erraz daude, primerakoak haurrekin joateko.

Errekaren zeharkaldira arte egin beharreko bidea. Iker dagoen lekua da kotxea utzi daiteken eskuineko bidegurutze zabala.


Errepidetik ikusita, azken luzeko diedroa eskalaezina dirudi.


Petrila eta jarraitu beharreko bidea. Eskuin horman haurrekin jolasean aritzeko izan daitezkeen bi eskalada bideen aseguruak adierazi ditut.


Gora goazela lehen eskala bidea...


...Eta bigarren eskalada bidea.


Errekaren zeharkaldian kontu handiz ibili behar da bertako harria oso labainkorra da eta.

Zeharkaldia egin ondoren eta hemendik gora jarraitu beharreko bidea.


Erreka zeharkatu ondoren bidexka bat jarraituz metro batzuk gora egin, eta kotxetik 5-10 minutu inguruan gandorraren oinara iritsiko gara.

Bidearen hasieran.


DESKRIBAPENA

Eskalatzeko gose eta antsietate puntu batekin gandorraren oinara iritsi ginen. Korrika batean, norbait jarraika izango bagenu bezala, express guztiak arnesean zintzilikatu, soinean bilgunea egiteko material nahikoa nuela ikusi, eta Iker prest zegoela esan zidanean eskalatzen hasi nintzen.

Lehen luzea, 40 metro, V. Ekipazio berria jarri aurretik bidearen hasieran parabolt bat zegoen bertan aseguratu eta aurretik eskalatzen doana lehen paraboltean aseguratu aurretik erori ezkero bi eskalatzaileak errekaraino ez erortzeko, baina orain kenduta dago. Eskalada errazak egiteko ditugun zapatilek ematen diguten lasaitasunarekin lehenengo metroak eskalatu nituen gainean dagoen haritz txikira iritsi arte. Lehen metro hauek batez ere oinekin eskalatu eta eskuak oreka mantentzeko erabili nituen. Haritzaren parera iritsitakoan burua ukitu eta kaskoa motxilan nuela konturatu nintzen: "ostia eztet kaskoik jarri!!!" Esan nion anaiari "hainbesteko presakin ahaztu zait".

Lehenengo luzea.


Eskaladaren hasieran eta kaskoa motxilan jeje.


Iker 0 bilgunean. Aseguru berriaren ondoan zaharraren zuloa nola estali duten ikusi daiteke.


Haritzaren ezkerretik gora pare bat metro bertikal egin ondoren (esku eta oinentzako helduleko paregabeak daude) horma etzan egiten denez hurrengo metroak berriro ere oinekin igotzeko aukera eman zidaten eskaladaz gozatuz. Zati hau eskalatzen ari garen bitartean oso eskuinera ez joatea komeni da gandorraren eskuinean dauden eskalada bideetako aseguruekin ez nahasteko. Honegatik, luzeari zailtasuna ematen dion sabai azpira iristear gaudela gure eskuinean gertu ikusiko dugun bilgunea atzean utzi beharko dugu beste eskalada bide batekoa da eta.

Eskaladaz disfrutatuz eta aspaldiko partez behatzetan harkaitzaren energia sentituz, mugitzen den parabolt batean aseguratu ondoren izugarrizko pake sentsazio batek estalia sabaiaren azpira iritsi nintzen. "Bueno, hemen hasten die komerik" pentsatu nuen. Sabaia azpitik zeharkatzen duen pitzaduran behatzak sartuz eskuin-ezker egiten den zeharkaldiarekin hasi nintzen buruaren gainean azaltzen den paraboltean aseguratu arte. Harkaitza ona eta itsaskorra da eta normalean zeharkaldia ongi egiten da. Dena den, zeharkaldi hau askotan bustia edota hezea egoten da, baina hala ere, kontu handiz, zailtasun handirik gabe egin daiteke. Luzea hobe aseguratu eta soka tiraka ez eramateko komeni da mugitzen den parabolta eta hurrengo paraboltean express zintak luzeak jartzea, batez ere soka bakarrarekin joaten bagara. Gure kasuan, bi soka eraman genituenez, aseguru bakoitzetik soka bana jarri genuen eskalada erraztuz. Honegatik, eta batez ere express luzerik ez baduzue, nik bide hau bi sokekin eskalatzea gomendatzen dut.

Zeharkaldiaren ondoren bi hormen artean zutik egoteko aukera izango dugu. Nahiz eta hormen arteko pitzaduran zinta bat duen iltzea ikusi, guk parabolta duen horma eskalatu beharko dugu. Horma honen eskaladan dago lehen luzearen zailtasuna. Banekien pausu honek "truko" bat bazuela eta ezer egin baino lehen esku eta oinak non jarriko nituen irudikatzen hasi nintzen. Pausua egiteko prest nengoela, ezker besoa luzatuz eskuarekin hartzen den heldulekua hartu eta "Iker preeeeeest!!" Batekin ezker besotik tira egin eta gorputza gora igo nuen. Bapatean azpitik oinarentzat hain garbi ikusi nuen lekua desagertu eta oina non jarri ez nekiela gelditu nintzen. Orain arte sentitutako bake sentsazio atsegina di-da batean desagertu eta bihotz taupada eta arnasketa korrika bizian hasi ziren. Hau ikusita, ezker besoa leher eginda bukatu baino lehen, berriro ere nengoen lekura jaitsi eta, pausua nola egingo nuen berriro ere irudikatzen hasi nintzen bihotz taupadak eta arnasketa lasaitzen ziren bitartean. Oinarentzat dagoen puntu bakarra (harkaitzak egiten duen koxka txiki bat) non dagoen ongi memorizatu ondoren, ezker besoarekin berriro ere indar egin, eskuin oina, orain bai, koxkan jarri eta bigarren saiakeran gora egin nuen eskuin eskuarentzat dagoen helduleko paregabean indarra eginez. "Smithy egiñaaaa!!" Pentsatu nuen.

Azken metroak eskalatu ondoren bilgunea (bi parabolt, kate eta uztaia) dagoen erlaitz erosora iritsi nintzen.

Iker lehenengo bilgunetik.


Bilgunea antolatu, kaskoa motxilatik atera eta jantzi, eta dena prest nuenean, Ikerri talkiez abisatu eta eskalatzen hasi zen.

Sabai azpira doan plaka etzanean.


Bilgunera iristen.


"Joerrr, pausu hau nolakoa zen ahaztuta neon!!!!" Esan zidan Ikerrek bilgunera iritsi zenean, "errexago zelakon neon". "Baita nik ere" erantzun nion, "gañea gaur zapatilekin ai gea ta horrek ere zerikusie bauke". "Ba bai", Ikerrek, "lenengo metrotan hankekin konfiantza hartzea kostauzait".

Solasalditxo honen ondoren bigarren luzea ere nik egingo nuela adostu genuen. Ikerrek zekarren material guztia hartu eta berriro ere eskalatzen hasi nintzen.

Bigarren luzea, 40 metro, IV. Luze honen zailtasuna lehenengo metroetan dago, gainera lehen asegurua ikustea zaila egiten da, batez ere altua ez bazara. Zailtasun honi aurre egiteko bi aukera ditugu: Bilgunetik ezkerrera zeharkaldi diagonal eta bertikal bat eginez lehen asegurura arte eskalatu edota bilgunetik gora 2-3 metro eskalatu (errazago) eta aseguruaren parera iritsitakoan, ezkerrera metro pare bateko zeharkaldi horizontala egin. Ez duguna egin behar da bilgunetik gora zuzen doan kanal itsurakoa eskalatu, ez baikaitu inora eramaten. Lehen luzean pasatako estualdia oraindik gogoan, bigarren aukera hartu nuen, zailtasunik gabe lehen asegurura iritsiz.

Bigarren luzearen krokisa.


Lehen aseguruaren gainetik (argazkian asegurua ikusi daiteke) bilgunera egindako argazkia.


Aseguru hontatik gora bideak zailtasuna galdu eta IIIko zailtasun inguruko plaka etzan batzuk eskalatzen joango gara, oinekin eskalatzeko paregabeak eta oinekin konfidantzaz ongi ez bagoaz eskuentzat ere helduleku onak dituztenak. Zati honetan lehen luzean ihes egindako pake sentsazioa itzuli zen, jada eskalada osoan lagun izango nuena.

Inongo ezustekorik gabe bilgunera iritsi nintzen (bi parabolt, katea eta uztaia). Bidea berriro ere ekipatu zuten arte bilgunea eskuinean (eskaladako norabidean) gelditzen diren haritz txikien enborretan egiten genuen.

Bilgunearen aurretik dauden plaka etzanetan.


Konturatu nintzenerako Iker nire ondoan zegoen. "Zemuz zoaz?" Galdetu nion, "de puta madre!!! A sako disfrutatzen" erantzun zidan. "Zeatio eztiezu hurrengo bi luzeei zuk ematen?", "Ea ba!" Konfidantzaz erantzun zidan.

Bigarren bilgunean.


Bigarren eta hirugarren luzeen artean gandorraren gainean 40-50 metro inguru oinez egin behar direnez (erraza), sokak jaso gabe Ikerrek gora egin zuen denbora irabazteko. Gandorra egiterakoan hau kontutan izan behar da, bigarren eta hirugarren bilguneen arteko zatia aseguratzen aritu den kordadarik ikusi izan dugu eta. Inongo zailtasun eta ezustekorik gabe hirugarren luzearen hasieran dagoen bilgunera (katea eta uztaia) iritsi ginen, guretzat bigarren "BIS" bilgunea.

Bigarren "BIS" bilgunean.


Hirugarren luzea, 45 metro, IV. Luzea erdi etzanda den hodi itsurako kanal bat eskalatuz hasten da. Eskilara baten moduan, oinentzat dituen heldulekuak aprobetsatuz, merezi du hodi itsurako honetan denbora hartzea benetan gozatzeko modukoa da eta.

Hirugarren luzearen krokisa.


Hodi itsurako kanalean.


"Hodi"a eskalatu eta gero nire ustez luzeari zaitasuna ematen dion itsasgarritasunezko plaka batekin topo egingo dugu, hau ere hasieran erdi etzana, baina oinek ongi heltzen dutena. Plaka tentetzen den lekuan eskuentzat primerako heldulekuak topatuko ditugu. Plaka eskalatu ondoren, harkaitz baten ondoan, laugarren bilgunea (katea eta uztaia) topatuko dugu.

Itsasgarritasunezko plaka, nire ustez luzeari zailtasuna ematen diona.


Ikerrek luzea oso azkar egin zuen, zapatiletan dagoeneko konfidantza osoa zuenaren seinale. Nik aldiz, luzea erraza izanda, lasaiago hartu eta helduleko bakoitza sentitu eta disfrutatuz igo nuen eskaladaren bake sentsazioa ahalik eta gehien sentitu nahian. Bilgunera iritsi, anaiari bidean jasotako materiala eman eta gora begira hasi zen: "hemendio ikusita goiko diedrok berea dula emateo ezta?" Bota zidan. "Bai" erantzun nion, "Baña gero uste baño errezago ittea, ez altzea akordatzen?". "Ba ez" erantzun zidan "bakizu nere memorikin beti bide guztik "a vista" eskalatzen dittudala" bota zidan irrifartsu.

Hirugarren bilgunean (bigarren "bis"-etik eginiko argazkia).


Laugarren luzea, 40 metro, IV+. Luzeak goian ikusten den diedrora garamatza eta bertan topatuko dugu luzearen zailtasunik handiena. Bilgunetik atera eta plaka erraz batzuk zuzen eskalatuko ditugu. Hanka asko igo behar den pausu batera iritsitakoan (hemen bada gaineko erlaitzean belauniko ere jartzen dena) luzeak pixkanaka ezkerrera hartzen du diedroaren azpira iritsi arte. Diedroa pazientziz hartzen badugu helduleku paregabeak topatuko ditugu. Bilgunea (katea eta uztaia berriro ere) diedroa eskalatu ondoren topatuko dugu.

Laugarren luzearen krokisa.


Luzearen hasieran.


Hirugarren bilgunea.


Diedrora iristen...


... Gertuago...


Iker luzea konfidantza osoz egin zuen. Diedroaren azpian dagoen paraboltean aseguratu, eta inongo zalantzarik gabe, aitaren batean erraztasun osoz diedroa eskalatu zuen. Tartean, gustura eskalatzen ari zenaren seinale, gelditu, beheraka begiratu eta argazki batzuk egiteko aukera ere eman zidan.

Diedroaren zatirik gogorrena eskalatu ondoren.


Laugarren bilgunean sokak jasotzen.


Hirugarren bilgunea laugarrenetik ikusita.


Ikerrek talkietik esan zidan bezala, diedroa azpitik ez dirudi hain zaila denik, baina hala ere kontuz eta buruarekin eskalatu beharreko lekua da, mendiari errespetua galdu gabe.

Diedroa azpitik.


Lehen metroak diedroan erdi sartuta egin ondoren, bi aldeetan dauden oin eta eskuentzako heldulekuak aprobetsatuz anaiaren parera iritsi nintzen: "Bueno, zallena bukauta" esan nion. "Ba bai" erantzun zidan "azken trepadatxok ta bertan gare".

Diedrotik ateratzen.


Hau da gozatuaaaa!!!!


Laugarren bilgunea.


Bosgarren luzea, 50 m, III. Gandorra jarraitzea besterik ez da egin behar. Luze honetan bi parabolt topatuko ditugu eta luzeari zailtasuna ematen dion harkaitza bere ezkerretik ekidin daiteke (pausu bakar bat da). Hala ere merezi du gandorraren ertzatik jarraitzea. Guk luze hau azkarrago egitearren Reversoa erabili gabe aseguratu genuen, eskalatzaile klasikoen moduan soka bizkarretik pasatuz. Luze hau ensanblean ere egiterik badago.

Eskaladaren amaierara iritsi aurretik dagoen erlaitz zabalaren ondoko harkaitzean lehen hirugarren parabolt bat zegoen eta bertan egiten zen azken bilgunea, baina orain kendu egin dute. Nire kasuan erlaitz honetan eseri eta bizkarra harkaitzaren kontra eta oinak lurrean dauden harkaitzetan ongi apollatuz anaia "modu klasikoan" (soka bizkarretik pasatuz) aseguratu nuen.

Bosgarren luzearen krokisa eta luzea amaitu ondoren gailurrarte oinez egiten diren azken metroak (urdinez).


Erlaitzean elkartu ginenean traste guztiak eta sokak jaso, azken trepadatxo erraz bat egin eta 20-30 metro egin ondoren Jentilbaratzaren gailurrera beste behin iritsi ginen.

Materiala jaso ondoren, atzean gailurra ikusi daiteke.


Azken trepadatxoak.


Jentilbaratza, 465 metro. "Earra, ezta?" Esan nion Ikerri "Pena luze gehio ez izatea" erantzun zidan. "Ba, bai" bota nion "gañea uste baño leno bukau deu" esan nion erlojua begiratuz. Egia esan nahiko arin ibili ginen eta ordu eta berrogei minutuetan bidea egina genuen.

Jentilbaratza, 465 metro.


Gailurrean argazki batzuk egin eta beherako bidea hartu genuen. Kotxera itzultzeko aukera eta modu ezberdinak daude baina nire ustez erraz eta seguruena honako hau da: dorrearen horma zenaren atzera iristen den bidexka jarraitu beharko dugu jaitsieran tarteka haritz txikiei helduz bidea labainkorra izaten da eta. Metro batzuen ondoren gure ezkerrean kanteraren horma ikusgarriarekin topo egingo dugu. Bidexka hormatik 2-3 metro eskuinetik doa eta berriro basora sartzen denean, behera zuzen jarraitu beharrean, gure eskuinean dugun harrizko kanala zeharkatu egin beharko dugu. Behera zuzen jarraitzen badugu destrepe delikatua duen hormatxo batekin (5-6 metro inguru) topo egingo dugu. Destrepe delikatu hau rapel motz batekin ekidin daiteke.

Harrizko kanala zeharkatzerakoan, gure parean, zuhaitzen adarren arten, dugun harrizko horma erreferentziatzat hartuko dugu. Modu honetan "Kantera sektorea"ra iritsiko gara. Hemendik kotxeraino belarrak estalitako pista bat jarraitzea besterik ez da. Jentilbaratzatik kotxera gutxi gora behera 20 minutuetako bidea izango dugu.

Gure kasuan, denborari kasurik egin gabe jaitsiera lasai hartu genuen, eskalada bat amaitzeak uzten duen sentimentu atseginen nahasketa ahalik eta gehien sentituz. "Kantera sektorean" eskalatzen ari ziren hiru gazte agurtu ondoren kotxera iritsi ginen eskaladaz disfrutatu izanak uzten duen irrifar berezi hori aurpegietan genuela.

Gandorra jaitsieran egindako argazkian. Hurrenarte!!!!