AIZKORRIKO GURUTZEKO HEGO-EKIALDEKO ORRATZA, 20 m, IV/IV+. LEKU BAKARTI BAT JENDETZAREN ITZALPEAN... 2021/10/12

Aizkorriko Gurutzeko hego-ekialdeko orratzaren gailurrean. Leku bakarti bat jendetzaren itzalpean...

Traductor al catalá, galego, castellano, english traslator, traducteur française.

Euskaltzaindiak "begiratu" "begiak nonbaitera zuzentzea" bezala eta "ikusi" "ikusmenaren bidez gauzen irudiak hautematea edo begien bidez sumatzea" bezala definitzen ditu.

Begiratu ala ikusi? Zein da mendira joaten garenean dugun jarrera? Nire ustez, leku edo bide berri bat ezagutzen dugunean inguratzen gaituena ikusteko joera dugu: zuhaitzen bizitza isila, zelaiak estaltzen duten ihintzaren usaina, zerua tapizatzen duten milaka izarren distirak eta mendiak estaltzen dituzten harkaitzen mendeetako higadurak utzitako orbainak ikusteko gai gara. Leku ezagunetan aldiz, aldaketak dauden egoeretan izan ezik (bidean bertan, paisaian, zeruan...) ingurunea begiratzeko joera dugu, beste ezertan erreparatu gabe, pilotu automatiko batekin ibiliko bagina bezala. Honek azalpen logiko bat dauka: energia aurrezte aldera, garunak gastu minimoarekin funtzionatzeko joera du, ikustearen prozesu konplexua begiratzearen prozesu sinpleagora eramanez. Ez zaizue sekula gertatu kotxez lanera iritsi eta ibilbidean zehar zer ikusi duzuen ez gogoratzea?

Honelako zerbait gertatu zitzaigun guri Aizkorriko Gurutzeko hego-ekialdean dagoen orratz honekin. Aizkorriko Gurutzera ehunka aldiz igo arren, eta orratz honi ehunka aldiz begiratu arren, sekula ikusi gabe geunden. Eta honek badu delitua, orratza oso nabarmena delako, Sancti Espirituko bidetik igotzen bagara behintzat, jejeje.

Udazkenaren hasieran orratza ikusteko gai izan nintzenean argazki batzuk egin eta MAT-eko whatsapp taldera bidali nituen: "orratz hau igotzen saiatzen bagea?". Orratza Aizkorriko Gurutzean zegoela esan nienean lasaitu ninduen beraiek ere ikusi gabe zutela erantzun zidatenean: "gutxiñez ez naiz bakarra...".

Urriaren 9an saiakera bat egin genuen. Egunak izugarrizko egunsentia oparitu bazigun ere, harkaitzetara trinko itsatsita zegoen hodeitza ilun eta itxiak eta haize bolada hotzak ez zigun inongo aukerarik eman orratza eskalatzeko. Hau gutxi ez bada, Asier eta Ikerrek orratza bere osotasunean ikusteko aukera ez zuten izan ia bertara iritsi ziren arte.

Lehen saiakeran, orratza lanbro artean...

Egun honetan orratzera igo ahal izateko bi bide aztertu genituen, bat hormaren ezkerrean eta bestea eskuinean. Biak ikusita, eskuineko bidea errazagoa izan zitekeela iruditu zitzaigun, artaka trabagailu edo friend-ak trabatzeko arrail ezberdinak dituelako. Baina bagenuen beste zalantza bat ere: orratza koroatzen duen harkaitz-bloke erraldoiatik rappelatzea egongo da? kolokan egongo da? Zalantza hau uxatu asmoz, okerrenean nonbaiten rappel bat muntatzeko iltze pare bat sartzeko aukera izango genuela pentsatu genuen.

Harritu gintuena izan zen horma osoan iltzerik ikusi ez izana, orratza lehen aldiz iltzerik gabe eskalatu eta orratza eskalatu gabe zegoenaren seinale. Gure irudimena hegan hasi zen:

- Imajinatzezue orratza eskalatu gabe eotea?
- Earra izango zen...
- Hain orratz ebidentea eskalatu gabe eotea zaile izangoa, kontutan izanda Irauleko orratza eskalauta daula... - erantzun nien - baña zeñek daki...

Hiru egun beranduago, urriaren 12an, eguraldi garbi eta eguzkitsua iragarrita zegoen. Ez genuen asko behar izan eguna aprobetxatzeko egingo genuen mendi irteera adosteko: orratza eskalatzen saiatuko ginen goien norbait izana zegoen galderari erantzuna emateko...

BIDEAREN DATU BATZUK

- Luzera: 20 metro.
- Luze kopurua: 1.
- Nork irekia: Ez dugu honen inguruko informaziorik topatu.
- Zailtasuna: IV/IV+.
- Orientazioa: Mendebaldea.
- Ura: Otzaurten hartu daiteke.
- Hurbilketa: Otzaurtetik gora dagoen Aldaolako aparkalekuan kotxea utzi ondoren, Sancti Espiritu baselizatik Aizkorriko Gurutzera doan ohiko bidea hartuko dugu, Zegama-Aizkorriko maratoiak jarraitzen duena. Arabatik datorren ohiko bidearekin topo egin baino 30 metro ingurura aldapa belartsu bat jaitsi eta zeharkaldi bat egingo dugu orratzaren oinera iristeko. Lasai ibilita ordu eta erdian bertan izango gara.
- Jaitsiera: Igoerako bide beretik.
- Eramandako materiala: 30 metroetako bi soka, luzera ezberdineko 8 express zinta, Alien, Totem eta artaka-trabagailu jokoa eta zinta-uztai ezberdinak harkaitz-zubietatik pasatu eta bilgunea muntatzeko. Eramandako materialatik guztiatik artaka-trabagailu ertain bat, Alien gorri, hori eta grisa, Totem more eta berdea, 5 express-zinta eta zinta-uztai luze bat erabili genuen. Gainera, zinta uztai luzea orratza koroatzen duen harkaitz-blokearen inguruan utzi genuen bertan dagoen bilgunea sendotzeko.
- Eskalada-bidea eskalatzeko pasatako denbora: 10-15 minutu.

BIDEAREN KROKISA

Orratzaren krokis zehatza. Puntu zuriz, bertara igo ahal izateko aztertu genuen bigarren aukera, baina ez ginen bertatik igotzen saiatu.

DESKRIBAPENA

- Gaur gutxiñez urrutitio earki ikustea... - bota nien Asier eta Ikerri orratza lehen aldiz ikusi genuenean.
- Ta ni behiñe fijaube.
- Ba hemendio ikusita espektakularra da...

Ordubete pasatxo generaman kotxetik irten ginenetik.

Ibilbidea eguzkiaren lehen izpiek izarrak ezabatzen hasten diren unean hasi genuen, zerua kolorerik ez izatetik urdin kolorea hartzen hasten den unean, paisaiak erliebeak erakusten hasten den unean, egunak tenperatura baxuena duen unean. Berokietako epeltasunean bilduta maldan gora hasi ginen, presarik gabe, Zegama-Aizkorri maratoiaren ibilbidea adierazten duten puntu horiei jarraituz.

Igoeran, Aizkorriko Gurutzea lehen aldi ikusten den lekuan...

Ipar-ekialdeko haize hotzak jotzen duenean ohikoa den moduan, Goierriko bailara gauean estali zuen lanbroa pixkanaka gainetik kentzen hasita zegoen, zelai eta basoak agerian utziz. Urrunean, forma definiturik gabeko lanbro zuriaren gainetik Aralarko mendiek marra ilun eta irregular bat marrazten zuten, zeruertza modelatuz.

Egunsentiko lanbroa bailaratik aldendu nahian.

- Gaur behintzet egualdin aitzakiik ezteu izango... - esan zuen Asierrek.
- Ez, baño eztet uste beroik pasa behar deunik ere, jejeje... - erantzun zion Ikerrek polarraren txanoa jarriz.

Eguzkiak zeruan altuera pixkanaka irabazten zuen arren, ipar-ekialdeko haizeak eguna hotz mantentzen jarraitzen zuen, zerua oskarbi eta hodeirik gabe mantentzeagatik kobratzen duen ordainsaria oraindik kobratu gabe izango balu bezala.

Orratza pixkanaka Aizkorriko Gurutzetik nabarmentzen.

Kotxetik irten ginenetik ordubete pasatxo generamanean orratza bere osotasunean lehen aldiz ikusi genuen:

- Gaur gutxiñez urrutitio earki ikustea...
- Ta ni behiñe fijaube.
- Ba hemendio ikusita espektakularra da...

Orratza Aizkorriko Gurutzetik harro bereizten zen, eskutik hatz lodia bereizten den moduan, nortasun propio bat aldarrikatuz. Orratza parez-pare ikusteak gehiago animatu gintuen, nahiz eta gehiago animatu ezin ginela uste genuen.

- Horrea igotzea la ostia izangoa… - esan zigun anaiak.
- Dudaik eztauket – erantzun nion - ta gañea igotzen zeatenen honaño etorriko naiz argazkik ittea…

Duela urte batzuetatik bideak duen ageriko pasagune bat segurtatzeko harkaitzean iltzatutako kate eta zubia atzean utzita, bideari baino orratzari gehiago begiratuz aurrera jarraitu genuen, orain arteko nekeak ahaztuz.

"Horrea igotzea la ostia izangoa...".

Aizkorriko Gurutzeko Mandobide (“Kalbario”) eta “arabarren bidea” bideekin bat egiten duen lekura iritsi baino 20-25 metro lehenago bidea utzi genuen, ardi eta ahuntzak lasai bizi izaten diren eremura pasatuz.

Bidea utzitako lekuan.

Ardi gorotzekin irrist ez egiteko kontu handia jarriz, malda belartsu tente bat jaisten hasi ginen, maldaren ezkerreko hormak eta orratz txiki batek osatzen duten pasabide estu batera pixkanaka zuzenduz.

Malda belartsua jaisten.

Arretaz ibiltea eskatu zigun zeharkaldi horizontal eta motz baten ondoren bi mundu ezberdinen arteko atea izan zitekeen pasabidea zeharkatu genuen.

"Pasabide bat paradisura..."

Pasabidearen bestaldean paradisua zain genuen, mendizaleez betetako mendian trikuharri itxurako oasi bakarti bat. Belar eta harri askeak tartekatuz zeharkaldi horizontalarekin jarraitu genuen, orratzaren mendebal aurpegian dagoen erdi etzandako harlauza erraldoi baten estalpera iritsi ginen arte.

Estalpera iristen...

Harlauzak osatzen duen sabaia zeharkatuz orratzaren mendebaldeko aurpegiaren oina zipriztintzen duten harrien artean motxilak utzi genituen.

- Hemen frexko itteula!!! - esan zuen Ikerrek eskuak igurzten zituen bitartean.

Ipar-ekialdeko haizea ziztu bizian zeharkatzen ari zen orratzaren mendebaldeko mendi-lepoa, Aizkorriko ertzaren bestaldera pasatzeko irekita zegoen ate bakarra izango balitz bezala. Eta gu atearen erdian geunden, itzalpean, berokiak goraino lotuta, orratza igo arte alde egingo ez genuela haizeari aurpegira oihukatuz.

Arnesa jantzi eta materiala prestatu zuen azkartasunagatik argi geratu zen Asier zela hiruetatik motibaziorik handiena zuena orratza eskalatzeko. Anaia eta bion aldetik eragozpenik ez zen izan, anaiak atzetik eskalatu nahi zuela argi uzteaz gain, nik argazkiak egin nahi nituen, urrutitik batez ere.

Eskuin eskuarentzat dagoen helduleku handi batetik tira eginez, Asierrek gorputza altxatu zuen, artaka-trabagailu eta friend bat trabatu eta bertatik aseguratuz.

Eskaladaren hasieran arraila garbitzen...

Lehenengo metroak izaten dira eskalada batean zailenak, eskalada ezezaguna eta aseguru finkorik gabekoa bada batez ere, eta ez zailtasunagatik bakarrik. Harria hotza egoten da, baita gorputza ere, mundu horizontaletik bertikalerako igarobidea onartzen ariko balitz bezala. Norberak trabatutako aseguruak dira aseguru bakarrak eta heldulekuen sendotasuna behin eta berriz egiaztatzeko joera dago, erorketa baten itzala bueltaka ibiltzen delako etengabe. Beharbada hau guztia izan zen Asierrek sentitu eta bizi izan zuena eskaladaren hasierako hormatxo bertikala eskalatu (III) eta honen gaineko erlaitz txikira igo zenean.

Erlaitz txikian igota, hurrengo metroak nondik nora eskalatu begiratzen.

Horizontal erreinutik zein erraz ikusten den besteen eskalada:

- Eskuntzat hor ez daukezu helduleku on bat? Ta ezkerreko hanka koxka horta igotzen bazu? Ta goiko pitzadura hartan friend bat sartzen bazu?

Horrelakoetan isiltzea izaten omen da onena, baina ahoa itxita ez izateko tentazioa handiegia izaten da. Eskalatzen ari denak kasurik egiten ez duela onartzen duzunean bakarrik isiltzen zara, jejeje.

Erlaitz txikira igota, Asierrek kontzentrazio osoa eskaladari zailtasuna ematen dion horma makurtuaren azterketan jarrita zuen. Ez zegoen ez haizerik ezta anaia eta bion hitzen oihartzunik ere, bera eta harkaitza besterik ez, beste ezer gabe. Horma nondik eskalatuko zuen argitu zuenean, hormaren ezkerreko arrail bat harri txiki eta lurrez garbitu, eta bertan bi Alien trabatu zituen.

Alien-ak trabatzeko arraila garbitzen.

- Materiala eukita bazpare hobe bi jartzea bat baño - bota zigun bi aseguruetatik soka pasatuz.

Aseguruak jarri ondoren hurrengo pausua dator, eskalatzen jarraitzearena alegia. Eta orduan beste kezka batzuk sortzen dira: "heldulekuak sendoak izango dira?", "Gorago aseguru sendoren bat jartzeko aukera izango dut?" Eta kezkarik nagusiena, "erortzen banaiz jarritako aseguruek eutsiko naute?". Beldurra sortzen duten kezka hauek guztiak buruan zituela, Asier gorputza pixkanaka altxatzen hasi zen horma makurtuari zentimetroak irabaziz.

Orratzaren pasagune zailena eskalatzen...

Hiruok arnasari eusten genion bitartean Asierrek pasagunea makurtua zailtasun handirik gabe eskalatu (IV/IV+) eta honen gaineko erlaitz belartsura igo zen.

- Onaaaa!!! - oihukatu genion bi anaiok batera.

Horma makurtua eskalatuta, orratzera igotzeko azken koska eskalatu behar zuen: orbain bertikal baten itxura duen arrail bertikal bat duen horma bertikala. Horma honen ezkerrean harkaitz-bloke eta belarrez tartekatutako kanaltxo bat dago. Bitan pentsatu gabe, Asierrek kanaltxoaren azpian dagoen harkaitz-bloke handira igotzeko erabakia hartu zuen.

Harkaitz-blokera igotzen.

Harkaitz-blokearen gainean, batera eta bestera begiratuz aurretik zituen bi aukerak aztertzen hasi zen: kanaltxotik edo zuzen? Kanaltxoaren aukera itxura batean errazagoa bazen ere, Asierrek zuzen jarraitzea erabaki zuen. Horma beritaleko arrailan Totem orlegia sendo trabatu, bertatik aseguratu eta hormaren azken metroak konfiantza osoz eskalatzen hasi zen.

Orratzaren azken koxka eskalatzen.

Anaia eta biok konturatu ginenerako Asierrek horma eskalatuta zuen (III+).

"Zergatik aukeratu zuen Asierrek aukerarik zailena kanaltxotik jarraitzea errazagoa bazen?" Pentsatu dezake bakarren batek. Mendian eskalatzen denean askotan teknikoki errazenak diren pasaguneak "zikinenak" ere izaten dira baita ezegonkorrenak ere, bertikaltasun handia ez dutenez, bertan belarra, lurra eta harkaitz solteak pilatzen direlako. Horma bertikalaren harkaitza trinkoa zela ikusita, Asierrek hartutako erabakia, nahiz eta zailagoa izan, zuzena izan zen. Gainera, eroriz gero, trabatzea lortu zuen Totem orlegiak asegururik sendoena bezala eutsiko zion, sendo trabatu bait zuen.

Orratzaren gainean.

- Hemen bi iltzekin reunio bat montauta dau... - bota zigun orratza koroatzen duen harkaitz-blokera iritsi zenean.

Asierren ahotsaren tonuak dezepzio arrasto bat islatzen zuen, bakarren batek ustekabean jaso zuen oparia zein zen esan izan balio bezala. Bilgunea, berriak izatearen itxura duten bi iltzeetatik pasatako zinta uztai zahar batez osatuta dago, bertatik mailoi bat pasatuta duena.

- Hain orratz ebidentea izanda zaile zen oaindio iñor igo gabe eotea... - erantzun nion -, ikusi Iraulekoa...
- Bai, baña eztakit... - erantzun zidan tristura puntu batekin.

Aitortu beharra daukat hiruok genuela gordeta orratza eskalatu gabea egongo zenaren itxaropen txiki bat, baina aitortu beharra daukat baita ere litekeena zela hain orratz berezi, nabarmen eta "erraza" eskalatzaileren batek eskalatuta izatea.

Bi iltzeetatik mosketoi bana pasatuz bilgunea muntatu zuen. Iltzeen sendotasuna frogatu nahi ez zuenez, badaezpada harkaitz-bloketik zinta-uztai handi bat pasatu zuen bilgunea sendotzeko.

Bilgunea.

- Zu zoaz? - galdetu zidan anaiak.
- Ez, zuk eskalau, nik bioi puntan argazkik ingoizkizuet eta...

Ez dakit hotzagatik izango zen baina Ikerren ahotsan urduritasun puntu bat nabaritu nuen, eta ez zen gutxiagorako. Aste batzuk lehenago Eginon eskalatzen izan ginen arren hiru urte zeramatzan eskalatu gabe, gehiago eskalada-eskola batetik kanpo. Halere, orratza berak uste zuena baino errazago eskalatu zuela esango nuke, 20 metroak lehendik eskalatuak izango balitu bezala eskalatu zituelako.

Anaia egurrean...

Iker orratzera igo zenean, argazki kamera hartu eta igoerako bidean kateak jarrita dauden pasagunera korrikan iritsi nintzen. Ikusgarria izan zen Asier eta Iker orratzaren punturik altuenean igota ikustea. Mendizaleak Aizkorriko Gurutzera ohiko bidetik iristen ziren bitartean, metro apur batzuetara Asier eta Iker munduaren gailurrean izango balira sentitzen ziren, bakardadean, sekulako abentura bizitzen. Kontraste ederra mendizalez beteta egoten den mendi batean!!!

"Mendizaleak Aizkorriko Gurutzera ohiko bidetik iristen ziren bitartean, metro apur batzuetara Asier eta Iker munduko gailurrean izango balira sentitzen ziren...".

Gertuago...Argazkiaren ezkerrean Aizkorriko Gurutzeko gailurra ikusi daiteke.

Momentu errepikaezin hauek argazki kamerarekin harrapatu eta gorde ondoren, Iker eta Asier haizearen eraginez izoztu aurretik ziztu bizian itzuli nintzen orratzaren itzalera, noizik eta behin momentu errepikaezin gehiago harrapatzeko geldituz.

Momentu errepikaezinak...

Ez zen denbora luzea pasatu arnesa, kaskoa eta katu-oinak jantzi, soka arnesera lotu eta eskalatzen hasi nintzenerako.

Hasteko prest....

Aurretik 20 metro "eskas" nituela jakinda, eskalada lasai hartu nuen. Bueno, lasai-lasai, eskuetako behatzak hozten hasi ziren arte, jejeje.

- Ehhhh!!! Hemengo harrie kolokan dau!!! - oihukatu nien horma makurtuaren irteerara iritsi nintzenean.
- Bai, zeoze moitzen da... - erantzun zidan Asierrek.

Horma makurtuatik ateratzeko helduleku eder bat eskeintzen duen harkaitz bat dago. Ba kasualitatea, harkaitz hau da mugitzen dena. Bertatik indar handirik egin gabe, gorputza pixkanaka altxatuz, horma makurtua uste baino errazago eskalatu nuen.

Horma makurtuan. Eskuen aurrean belarrez erdi estalita dagoen harkaitza da mugitzen dena.

Zein gustura eskalatzen den gustura eskalatzen denean!!! Eskuetako behatz puntak hoztuta izan arren opari bat jaso duen haurraren moduan gozatzen ari nintzen. Harkaitz bertikala amaitu zenean eta zutik jarri nintzenean nolabaiteko tristura sentitu nuen, eskalada amaitu zenaren seinale zelako.

Horma bertikalean...

- Ze iruittu zaizue?
- Motxa, jejeje - erantzun zidan Ikerrek irribarretsu, berak ere gozatu zuenaren seinale.
- Ez hombre, zailtasunegatik ai naiz, jejeje - erantzun nion -, kuarto eo?
- Nik gehixeo daukela esango nuke - erantzun zidan Asierrek- kuarto mas ez legoke gaizki.
- Netzako ebai... - esan zidan Ikerrek.
- Joer ba nei errexago iruittu zait - erantzun nien-. Ordun blogen publikaten detenen bazpare kuarto-kuartomas daukela jarrikoet, odo iruitzen zaizue?
- Primeran!!!

Hizketan ari ginela bilgunean hirugarren iltze bat topatu genuen, denborak eta klima bortitzak urteetan zehar herdoildutako uztaidun iltze zahar bat, berrogeita hamargarren hamarkadan erabiltzen zirenen antzerakoa. Iltze zahar hau erreferentzia bezala hartuta bilaketa lan bat hasi nuen orratza lehen aldiz igo zutenen bila. Baina etxeko liburu zaharretan eta Pyrenaica aldizkariaren hemerotekan asteetan zehar bilatu arren ez dut ezer topatu lehen eskalada honen inguruan, eta pena ematen dit, herdoildutako iltze zahar hori orratzaren lehen eskaladaren testigu isila izaten jarraituko duelako.

Bilgunean dagoen iltze herdoildua (kordel beltza lotuta duena), orratzaren lehen eskaladaren testigu isila...

Hirurok zoriontsu orratzeko puntan...

Orratzaz gozatzen genuen bitartean, ipar-ekialdeko haizeak Goierriko bailarari lapurtutako lanbroari bultza egiten zion, zeruertza kotoizko ikuskizun batean bihurtuz. Antzezlekuaren erdian, ezerezetik irtendako irla baten moduan, Aratzek lanbroaren joanari beldurgabe begiratzen zion, kai-mutur batek itsasoari begiratzen dion moduan.

Kotoi ikuskizuna Aratzen...

Lanbroak noranzkoa aldatu eta orratza estalita gelditu baino lehen orratzetik jaistea erabaki genuen.

- Igual onena deu bloketio pasa deun zinta bertan uztea - proposatu nien -, hola besten batzuk igotzen badie sikiera zinta berri bat izangoue rapelatzeko.

Proposamena onartua izan zen. Harkaitz-bloketik pasatuta genuen zinta-uztaiari korapilo bat egin, eta zinta uztaia eta bilgunea aprobetxatuz, rappelatzen hasi ginen.

Asier orratza rappelatzen...

Iker pozarren zegoen, goiz jaikitzea gustuko ez duen eta umoretsu egoteko ordu batzuk behar izaten dituen arren: "ostia, ze ona!!" zioen behin eta berriz. Anaia hain zoriontsu ikusteak hunkitu ninduen, pertsona bat hain zoriontsu ikustea hunkigarria izaten baita beti.

Mujikatarrak "on the top"!!!.

Irribarrea aurpegitik ezabatu ezinik, Iker orratza rappelatzen hasi zen.

Iker rappelean.

Rappelatzen azkena izateak bere abantailak ditu: sokak ez dira nahasten eta ez dizkizu inorrek goitik harriak botatzen. Baina niretzat garrantzitsuena da mendiarekin une intimo bat izateko aukera ematen dizula, unea oso luzea ez bada ere. Begiratzetik ikustera pasa nuen orratzaren puntan nengoen bakar-bakarrik, Aizkorriko Gurutzeko balkoitik harriduraz begiratzen ninduten mendizale batzuen begiradapean. Begiak itxi eta arnasa sakon hartuz mendiari eskerrak eman nizkion, eskerrak honaino igotzeko aukera emateagatik eta eskerrak bizitza bere sakontasunik handienean bizitzeko aukera emateagatik aparte bizipen hau maite ditudanekin partekatzeko zortea dudalako. Ezin dut gehiago eskatu...

Erreinu horizontalera itzuli nintzenean Asier eta Iker besarkatu nituen.

Orratza rappelatzen...

- Hemendio aurrea orratz hoi ikustezuenen "ni hor goien eonda nau" esateik izangozue... - bota nien orratza harkaitzen atzean ezkutaturik geratu aurretik.
- Ya lo kreo!!! - erantzun zuen anaiak eskaladak begietan sortutako distira oraindik itzaldu gabe.

Jaitsieraren nondik norakoak erdizka gogoratzen ditut, nebulosa batean egongo balira bezala, erdi-ahaztutako amets goxo baten moduan. Efektu hau endorfinen eraginpean egoteagatik izango zen ziurrenik, etengabe hizketan jaitsi ginelako. Arima asetzearen efektua izan zela sinetsi nahiko nuke, irribarrea ez hainbat egunetan ez zitzaigulako joan. Dena den, jakina da mendizaleon gosea asezina dela eta arimaren asetzea irribarreak ezpainetan iraun zuen denbora bera iraun zuen...

Helburu berri bat aurkitu beharko dugu arima asetzen jarraitzeko...

Azken begirada...

KRONIKA IDAZTEKO KONTSULTATUTAKO BIBLIOGRAFIA ETA WEB ORRIAK

- Zegama udalerriko mapa. Dunba argitalpen lanak S.L., 2016. Eskuragarri: https://www.legazpi.eus/files/LIBURUTEGIA/BURDINOLA/4-Mapak/Zegamako_mapa_2016.pdf
- Goikoetxea I. Aizkorri 1/25.000 eskala mapa. 2. argitalpena, 1988.

AIZKORRIKO GURUTZEA (1.528 m) SANDRATITIK, "ARABARREN BIDEA" JARRAITUZ 2018/10/21

Aizkorriko Gurutzeko gailurra... Argazkia 2019ko urtarrilak 7koa da.


2014ko azaroaren 15an Natxok Txindoki igotzearen ametsa bete zuen. Igoera luzea egin zitzaion gorputzari pasada ederra emanez eta gailurretik Goierriren ikusmiraz gozatzeko aukera murriztuz. Honen aitzakian edo honengatik, Euskal Herria bisitatuko zuen hurrengorako gehiago entrenatu eta Txindokiko igoeraz topean gozatuko zuela promes egin zidan.

Lau urte beranduago, 2018ko urrian Natxo eta Caroren bisita berriro ere izan genuen. Hilabete batzuk lehenago Natxok jarraitzen ari zuen entrenamenduen berri eman zidan, astean zehar korrika saioak indar ariketekin tartekatzen zituela azalduz: “joño, Txindokiko egoera bai serio hartuola” pentsatu nuen.

Txindokira igotzeko hitzordua zehazten ari ginela Caro ere animatuko zela aipatu zigun. Hau entzunda mendian sekula ibili gabekoa Txindokira igotzea gehiegi izango ez ote zen pentsatu eta Aizkorrira igotzea proposatu nien. Sandratitik abiatuz, Hontzabertza pagadia zeharkatzen duen bide eramangarria jarraituko genuen, Zalduondoko Zumarraunditik irteten diren mendizaleek jarraitzen dutena, hain zuzen ere. Bide honi gure artean maitasunez "arabarren bidea" deitu izan diogu.

Aizkorrira maiz hurbiltzen naizen arren, ohiko bideak egun gutxitan jarraitzen ditut eta, elurrik gabe, zer esanik ez. Sandratiko aterpetik gora abiatzen diren ohiko bideek metroen kopurua bera metatzen duten arren, Hontzabertza pagadia zeharkatzen duena da biderik xamur eta gozoena, baita luzeena ere. Mendizaleak izan gabe, poliki-poliki ibilita ibilbidea inongo zailtasunik gabe beteko zutela ziur nengoen.

IBILBIDEA

Ibilbidea Sandrati azpiko aparkalekuan hasi genuen. Sandratiko aterpea eskuinean utzi ondoren izen bereko leizea zeharkatu genuen galtzada jarraituz. Lizarrateko Eskaratza iturria ezkerrean utzi eta galtzadak ezkerrera bihurgune nabari bat egiten duen lekuan xenda bat hartu eta pagadian sartu ginen Peazuloeta lepora zuzenduz. Lepoa atzean utzi eta malda motz eta tente baten ondoren Linategieta lepora iritsi ginen. Bertan, Urbiara doan bide nabaria utzi eta eskuinera jo genuen Hontzabertza pagadian sartuz. Hemendik aurrera pagadia zeharkatzen duen bidea jarraitzea besterik ez da eta basoa mugatzen duten azken pagoak atzean utzi ondoren Aizkorriko Gurutzearen gailurrera iritsi ginen.

Jaitsiera Sancti Espiritutik gora doan bidetik egin genuen nolabaiteko ibilbide zirkularra osatuz.

IBILBIDEAREAN DATU BATZUK

- Ibilbidearen luzera: 9 km.
- Abiapuntua: Sandrati azpiko aparkalekua, 825 metro.
- Amaiera: Sandrati azpiko aparkalekua, 825 metro.
- Altuera minimoa: Sandrati azpiko aparkalekua, 825 metro.
- Altuera maximoa: Aizkorriko gurutzea, 1.528 metro.
- Desnibel metatua osora: 705 metro.
- Zailtasuna: Erraza. Bidea bustia dagoenean, urteetan pasatako mendizaleen higaduraren ondorioz hainbat lekuetan harkaitza labainkorra egoten da.
- Igotako mendiak: 1.
- Ibilbidea betetzeko pasatako denbora (atsedenak barne): Hiru ordu eta laurden poliki-poliki joanda.
- Ura: Otzaurteko bentaren ondoko iturrian eta Eskaratza iturrian ura hartu daiteke.

Bidea "Wikiloc" orritik deskargatu nahi baduzue.

Powered by Wikiloc

DESKRIBAPENA

Gosari goxoaren zaporea oraindik ere ezpain artean genuela aparkalekura iritsi ginen. Zeru oskarbiaren urdin biziak pagoen gorri eta urre kolore apalekin talka egiten zuen eta basoaren isiltasuna inguruko ehiztarien tiro hotsek apurtzen zuten, udazkenean bete-betean sartuta geundenaren seinale.

Motxilan kantinplora eta dozena erdi bat barratxo energetiko bakarrik eramatea erabaki nuen: “No llevéis mochila” esan nien etxean, “en caso de que paséis calor metemos la ropa en mi mochila y listo”.

Irteteko prest.


Argazki pare bat egin ondoren erlojuaren GPS-a piztu eta martxan jarri ginen.

Aparkaleku ondoko argibide-taula.


Mediterraneo itsasoan hiltzen den Ubierrekaren murmurio ixilaren gaineko egurrezko zubia zeharkatu eta, Elorri eta gorostiz apaindutako maldatxoa igotzearekin batera Sandratiko mendi aterpea (eta Mikelete etxea lehenago) izan zeneko eraikinera iritsi ginen, mendizaleen belaunaldi ezberdinen testigu isila.

Ubierrekaren gaineko zubia zeharkatzen.


Sandratiko aterpera iristen.


Begiak itxita, bertako salda beroa eta arrautza eta txistorra frijituen usain eta zaporea gogora etorri zitzaidan. 2010 urtean itxi eta naturaren elementuen mendean gelditu zenetik, paretik pasatzen naizen bakoitzean eraikinaren gainbeherak tristura sortarazten dit. Aterpeari tristuraz bizkarra eman eta Sandratiko leizera zuzentzen den bidean gora hasi ginen.

Aterpearen aurreko argibide-taula. Bideak aurreko mendizale taldea doan lekutik jarraitzen du.


Sandratiko aterpea, beste garai bateko oroitarria.


Martxa lasaia generaman, presarik gabe, pagoei hostoak lapurtu eta airean eramaten zituen hego haizeaz gozatuz.

Sandratiko leizera iritsi aurretik zoriontsu.


Arropa kentzeko geldiune motz baten ondoren Sandratiko leize aurreko harrizko arkua zeharkatu genuen.

Sandratiko leizera iristen.


Sarrerako harrizko arkupean.


Baselizari bisita motza egin eta, paisaiaren koloreak itzaltzearekin batera, leizearen iluntasunera sartu ginen atseden hartzen ari ziren behien artetik pasatuz. Galtzadaren harri irristakorrak ekidinez leizea atzean utzi eta koloredun mundura itzuli ginen, metro batzuen ondoren Lizarretako zabalgunera eta Mandobide edo “Kalbario” bidera doan bidegurutzera iritsiz.

Leizearen bestaldean.


“Kalbario” bidea motzagoa zela esan eta bien irribarrea abiadura handiarekin zabaldu zela ikusi nuenean, gaizki ulerturik ez egoteko bidea motzagoa izanda aldapa handiagoa zela zehaztu nien. Argibidearen efektua berehalakoa izan eta irribarrea ireki zeneko abiadura berberarekin itxi zitzaien, jejeje.

Leizarretako zabalgunean, puntu zuriz Mandobide edo "Kalbario"-rako bidea, puntu gorriz aldiz, guk jarraitutakoa, Donejakue bideak jarraitzen duena, hain zuzen ere.


Bidegurutzea atzean utzi eta urre koloreko hostoek estalitako galtzadan gora hasi ginen, Araia eta Aratz mendira igotzeko bidea hasten den Eskaratza iturriaren ondotik pasatuz.

Galtzadan... Bihurgunearen eskuinean dagoen argibide-postea Aratz eta Araiara joateko bidearen hasiera adierazten du. Honen eskuinean Eskaratza iturria kokatzen da. Argazkia 2019ko urtarrilak 7koa da..


Urre eta gorri koloreko hostoek estalitako galtzada...


Metro batzuk gorago, ezkerrera egiten duen bihurgune nabarmen batean, galtzada utzi (bertan mugarri bat eta "erreserba eremua" dioen metalezko seinalea dago) eta pagadian gora doan xenda jarraitzen hasi ginen, Peazuloeta lepora iritsi eta Zumarraunditik datorren bidearekin bat eginez.

Galtzada uzten den lekuan.


Peazuloeta lepoan.


“Ahora viene probablemente la cuesta más dura de toda la subida” esan nien. “Ah bueno” erantzun zidan Natxok. “¿Y a partir de acá no hay más cuesta?” galdetu zidan Carok. “Sí que la hay” erantzun nion “pero no tan fuerte como la que viene ahora”. Caroren galderaren ondoren aldapa oso poliki igotzea erabaki nuen, denbora osoan bere hauspoari arreta jarriz. Natxo aurretik zihoan, itxuraz fresko, itxuraz lasai.

Aldapa igo eta Linategieta lepora iritsi ginenean, bertako mugarri nabarmenean Urbiara doan bidea utzi eta eskuinera jo genuen Hontzabertza pagadian galtzen den gorri kolorez markatutako bidea jarraituz.

Maldaren ondorengo lepora iristen. Natxo dagoen mugarrian eskuinera jarraitu behar da. Ezkerrera hartuz gero Urbiara zuzenduko gara.


Linategieta lepoan dagoen egurrezok postea eta gorriz markatutako bidea. Argazkia 2019ko urtarrilak 7koa da.


Bidearen hasiera oso ondo adierazita dago. Argazkia 2019ko urtarrilak 7koa da


Hontzabertza pagadiaren lehen metroetan.


Bideak hasiera batean ez du altuerarik irabazten, izan ere lehen metroetan maldan behera ere badoa. Basoa zoragarria zegoen: hostoek osatutako izara gorriaren gainetik, irlen moduan, goroldioak estalitako harkaitzak ageri ziren nolabaiteko itsura magikoa emanez. Haizeak pagoen adar artetik pasatzerakoan sortutako soinu lasaigarriaren gainetik zapaldutako hostoen “kras-kras” hotsa bakarrik entzuten zen: “¿Qué os parece el paisaje?” galdetu nien. “Muy lindo, muy hermoso” erantzun zidan Carok.

Eguzki izpiak itzalekin borrokan.


Hostoek osatutako izara gorriaren gainetik, irlen moduan, goroldioak estalitako harkaitzak ageri ziren nolabaiteko itsura magikoa emanez.


Urteak ziren bide honetatik ibili gabe. Atsedenaldiaren munduan pasatako urteetan Zalduondotik oinez maiz igotzen ginen Aizkorriko Gurutzeko aterpean lo egiteko asmotan. Orduan barratxoen lekua sandia eta txorizo bana, atun eta sardina lata batzuk osatzen zuten, ogi batekin batera. Motxilaren erdia baino gehiago lo zaku handi batek betetzen zuen eta lo egiteko lastaira motxilaren kanpotik hala nola lotuta eramaten genuen. Garai hartako argazkiak oraindik ere ikusten ditudanean nolabaiteko nostalgia sentimendu batek bereganatzen nau.

Bidea ongi jarraitzen ari garenaren adierazlea. Ba al da izen bakarrean akats ortografiko gehiago egitea? Bueno "Aitzkorri" hitzari hasieran "h" bat jarriz gero, jejeje. Argazkia 2019ko urtarrilak 7koa da.


Pentsamendu hauetan murgilduta nengoela erlojuari begiratu eta ordurako normalean etxean edo etxeko bidean izaten naizela konturatu nintzen, mendian oso goiz ibiltzea gustuko izatearen seinale. Ura edateko atseden pare baten ondoren, pagadiaren lehen zabalgunera iritsi eta lehen aldiz Oltzako larra ikusteko aukera izan genuen.

Oltzako larra lehen aldiz ikusteko aukera dagoen zabalgunean.


“Bueno ya sólo queda un repechito de nada, salimos del bosque y tendremos la cima a tiro de piedra”, bota nien. “¿Cuánto queda para la cima?” galdetu zidan Carok. Orain arteko abiadura kontutan hartuz “una media hora o quizás un poquito más” erantzun nion. “Yo me quedo acá y les espero” esan zuen bat-batean, “por hoy tengo suficiente”. Natxo aurrerago zihoan, aurreratu gintuen mendizale talde baten aurretik. Falta zena eramaten ari ginen abiaduragatik kalkulatu nuela eta gailurra urrun ez zegoela komentatu nion: “eso sí, todavía queda una cuesta por subir”. Caro nola hala konbentzitu eta, lokatzaren irristakortasunarekin jolastuz, poliki-poliki maldan gora hasi ginen.

Pagaditik ateratzearekin batera gure ezkerrean horma baten moduan gailurra estaltzen duten harkaitz altuak azaldu ziren: “¿Hasta dónde hay que subir, hasta esas rocas?” galdetu zidan. “Sí” erantzun nion, “la cima está detrás de esas rocas”. Perspektibaren kontua izango da baina nik gertu ikusten nituen harkaitzak Carok izugarri urrun ikusten zituela agerian gelditu eta berriro ere bertan itxarongo zigula esan zidan. Oraingoan Caro konbentzitzeko erabili nuen estrategia ez zen falta zen bidea izan, jaitsierako bidea baizik: “el camino de bajada no pasa por aquí” esan nion, “queda más arriba. Si quieres vamos hasta donde comienza el camino y si estás cansada nos puedes esperar allí”.

Metro batzuk gorago igo ondoren Aizkorriko Gurutzeko gailurra ikusi genuen.

Aizkorriko Gurutzeko gailurra, hain gertu, hain urrun.,, Perspektibaren kontua ote?


Helmuga gertu ikustearen motibazioaz oin bat bestearen aurrean jarri, begirada lurrean finkatu eta, kexarik gabe, Caro gailurrera iritsi zen.

Natxo (argazkiaren eskuinean) aterpera iristen.


Ordurako Natxo zain genuen, atzean gelditu ginela konturatu gabe: “¿Que tal Natxo?” galdetu nion. “Bien” erantzun zidan, “mejor que en Txindoki”. “¿Cansado?” galdetu nion, “no, un poco no más” erantzun zidan konfiantza osoz. Hiruok elkar besarkatu eta gailurreko gurutzean hainbat argazki egin genituen.

Natxo eta Caro Aizkorriko Gurutzeko gailurrean. Beste amets bat betea!!!!!


Talde argazkia.


Gailurraren azpiko harkaitz batean eseri eta igoera ospatzeko motxilatik ateratako barratxoak eta kantinploraren ura di-da batean desagertu ziren: “eskerrak ezten asko nekau bestela… jejejeje” gaiztakeriaz pentsatu nuen.

Aizkorriko Gurutzeko aterpe eta baseliza.


Atsedenaldia patxadaz hartu genuen, erlojuari begiratu gabe, denboraren mendekotasunari ihes egin nahian. Gailurra han eta hemengo mendizalez betea zegoen, horien artean Josu Garcia ordiziarrarekin igotako ipar amerikarren taldetxoa. Motxilan zegoen guztia jan eta edan zenean Josu agurtu eta beherako bidea hartu genuen, aurretik baseliza eta aterpeari bisitatxoa eginez. A zer nolako lana “Aizkorri bizirik” taldekoek bertan egindakoa!!!! Espero dut Aizkorrira hurbiltzen garenok urte askotan zuek utzitako bezain txukun eta garbi mantentzea!!!

Zegama eta Txindoki urrun.


Hasieran komentatu bezala Sancti Espiritu baselizatik gora doan bidetik jaitsi ginen, Aizkorriren aurpegi basatiago bat ikusteko.

Sancti Espiritura doan bidearen lehen metroetan.


Atzera begirada.


Gehiegizko arropa motxilan jaso eta eguzkiaren argi eta epeltasuna bizkarrean genuela kontu handiz jaitsi ginen, oraingoan paisaiari baino basoaren detaile txikiei argazkiak eginez.

Jaitsieraz gozatzen... Zegama-Aizkorri maratoiaren eraginez urteetan erdi ahaztua izan zen bide eder hau berreskuratu da.


Pagoen gerizpean argirik hartu gabeko lokatz freskodun tarteetan Natxok patinatzeko duen trebezia erakutsi nahi zigula buruan sartu eta han aritu zen oinez baino gehiago patinatzen. Ipurdiarekin patinatzeko duen teknikaren erakustaldi laburra eskaintzeko ere denbora hartu zuen, jejeje. Berak zioen moduan: “no traje el calzado adecuado”.

Basoko detaileak.


Txikitasunean ere gauza handiak ikusi daitezke.


Udazkeneko azken loreak ...


Maldan beherak hizketarako duen aukera handia da eta denbora kontu kontari pasa genuen. Hizketan ari ginela Natxok goizetik komunera joan gabe zegoela esan eta adarra jotzeko aitzakia eman zigun. Zuhaitz baten enborrari helduta gorputzari lasaitua nola eman erakutsi ondoren, lotsagatik, kotxera etxera iritsi arte eutsiko ziola esan zigun. Pertsona duinen moduan, bere ipurdia benetako komun batean bakarrik eseriko zuela esan zigun.

Ezkutuan egon ondoren Sandratiko aterpea eta Sancti Espiritu baseliza ikusten diren lekuan.


A zer nolako lasaitasuna hartu zuen Carok Sancti Espiritu eta Sandratiko aterpea berriro ere ikusi zuenean!!!! Natxo aldiz, , ipurmasailak estu-estu zituela geroz eta keinu arraroagoak egiten zituen: “¿Todo bien?” galdetu nion irribarre maltzur batekin. “Bien, bien, ya aguanto hasta casa” erantzun zidan larri samar.

Sancti Espirituko baselizara iristen.


Sandratiko aterpearen parean ibilbidearen zirkulua ixten.


Sandratiko aterpearen parera iristearekin batera ibilbidearen zirkulua itxi eta goizean jarraitutako lehen metroen ondoren aparkalekura iritsi ginen.

Sandratiko aterpea, tristura handia sortarazten dit horrela ikustea.


Ubierrekaren gaineko zubia bigarrenez gurutzatzen.


Aparkalekura iristen.


Kotxean sartzearekin batera, posturagatik edo, Natxoren larritasuna nabarmendu zen txantxak areagotuz: “tanquilo ya paro en la venta y te quedas tranquilo”. Bentaren parean kotxea gelditu baino lehen atea ireki eta Usaint Bolt-ek berak hobetuko ez zuen markaren ondoren bentaren atetik desagertu zen. A zer nolako lasaitasun aurpegia itzulerakoa, jejeje!!!!

Eguna etxean familian bazkaltzen pasa genuen, mendian pasa eta ikusitakoak behin eta berriz mahai gainean jarriz. Eguna erabat borobila izateko astroak alde jarri eta Txindokiren atzetik, zerutik zintzilikatutako itsasargiaren moduan, gau iluna izugarrizko ilargi beteak argitu zuen. Honelako egunak ahaztea zaila izaten da!!!!

Gauean ilargiak eskeini zuen ikuskizunari begira.