LARRUNARRI (TXINDOKI) (1.341 m): MENDEBALDEKO GANDOR "INTEGRALA", 225 m, V. 2020/07/04

Larrunarri, maiatzeko ilargi betearen begiradapean.


Traductor al castellano, English traslator, traducteur française.

Mila aldiz ibili gaitezke bide beretik, mila aldiz pago zahar beraren itzalpean atseden hartzeko; mila aldiz harkaitz bera eskalatu dezakegu, bere zimurrak mila aldiz laztantzeko; mila aldiz gailurrik kuttunenean eseri gaitezke, mila aldiz gozatutako paisai bereaz berriro ere gozatzeko. Eta esperientzia hauetaz guztietaz mila aldiz gozatzen badugu ere, beti egongo da lehen aldiz harrituko gaituen esperientzia berri bat aurkitzeko arriskua: bide berri bat, zuhaitz berri bat, harkaitzean zimur berri bat, paisaian ikusi gabeko leku berri bat. Garai bateko 3D marrazkien moduan, esperientzia berria ikusi eta bizi ahal izateko indarra egin beharko dugu, pasiboki mugituz gero esperientzia egunerokotasunaren ikusmiraren barruan geldituko baita.

Kronika honetako eskalada goiko hausnarketaren adibide garbia da: Larrunarriko mendebaldeko gandorra askotan eskalatuta genuen arre, gailurraren gertutasunaz itsututa beharbada, diedro nabarmen hau "ikusi" gabe genuen, nahiz eta beti bere ondotik pasatu. Guretzat existitzen ez zen harri pusketa bat besterik ez zen, Erlabeltzeko puntaren bidean ezkerrean axolagabetasunez begiratu eta uzten genuena. Asierrek bertan arreta jarri eta eskalatu zuen arte:

- Eskalada oso politte da, kintokoa eo...

Asirrek diedro "ikustezin" honen berri eman zidanean eskalatzeko gogo bizia piztu zitzaidan. Txindokiko gandorra milagarren aldiz eskalatuko genuen, lehen aldiz harrituko gintuen esperientzi berria bizituz. Oraingoan Aitor bidelagun izango genuen, azkenaldian Josuren sokalagun bihurtu dena, esperientzia berri hau aberastuz.

Ez dakit sekula izan duzuen Txindokiko mendebaldeko gandorraren lehen eskaladaren kronika irakurtzeko aukera. Pyrenaica aldizkariaren 23 zenbakiaren konikaren irakurketak ("kronika idazteko kontsultatutako bibliografia eta web orriak" atalean kronika honen esteka duzue), egun arinki eskalatzen dugun gandor honetako eskaladak 1951 urtean izan zuen balioaz jabe egiteko balio digu. Hiru saiakera egin behar izan ziren gandorra bere osotasunean eskalatzeko: 1949 urteko azaroaren 7an izan zen lehena. 9 orduko borrokaldiaren ondoren, Anton Saenz de Basagoitia, Jose Maria Peciña eta Jaime Reñé-k, ekaitza bortitz batek behartua, azken diedroa eskalatu gabe utzi eta gandorretik ihes egin behar izan zuten, ipar hormara 25 metroetako rappel bat eginez. Urtebete beranduago, Jaimeren lekua Jose Arratek hartu eta zazpi ordu eta erdiren ondoren azken diedroaren azpira iritsi ziren. 5 metro eskas eskalatu ondoren, ekaitz berri batek behartuta, gandorra berriro ere ziztu bizian utzi behar izan zuten. Urtebete beranduago, 1951ko urriaren 21an, hiru eskalatzaileak Larraitzetik gandorra eskalatzeko helburuarekin hirugarrenez abiatu ziren, oraingoan ere ekaitzaren beldurrez, bidean topatu zuten artzain batek ekaitza botako zuela esan zien eta. Eskalatzen hasi eta bost ordu eta hogeita bost minutu beranduago, hiru eskalatzaileen irrintziak Txindokiko gailurretik lau haizeetara zabaldu ziren. Gandorra eskalatuta zegoen. Kronikan egiten duten eskaladaren deskribapena zehatza da, dardaratsua, Alpeetako eskalada handi bat deskribatzen ariko bailiran. Pasagune bakoitza zehaztasunez deskribatuta dago eta, gandorraren eskalada ezagutzen baduzue behintzat, kronika osoan beraien sokalagun sentituko zarete. Kronikaren esaldi honekin geratzen naiz: "Auguramos en nuestro cambio de impresiones, un gran porvenir escalatorio a esta cresta que acabamos de vencer por primera vez. Puede llegar a ser un magnífico campo de acción para los escaladores del País Vasco; en pocos sitios de nuestra tierra encontrarán más bella vía de escalada". Etorkizunak zalantzarik gabe arrazoia emango zien.

Kronika honetako azken diedroa lehen aldiz nork eskalatu zuen ez dut inon topatu, baina argi dago gandorra lehen aldiz eskalatu zutenak ez zirela izan. Lehen eskalatzaile hauek nortzuk izan ziren bilatzen jarraitu beharko dut... 

BIDEAREN DATU BATZUK

- Luzera: 190 metro aristarako + 35 metro azken diedroa eskalatzeko.
- Luze kopurua: Gandorra 60 metroetako sokarekin 5 luzeetan eskalatu badaiteke ere, normalean 6-7 luzeetan eskalatzen da. Diedroa luze bakarrean eskalatzen da.
- Nork irekia: Jose Mª Peciña, J. Arrate eta A. Saenz de Basagoitia 1951ko urriaren 21ean. Diedroa lehen aldiz eskalatu zutenak zeintzuk izan ziren ez dut inon topatu.
- Zailtasuna: V. Gandorra  luzez-luze: 1ºL: IV (30 m), 2ºL: II (25 m), 3ºL: III+ (30 m), 4ºL: IV- (30 m), 5ºL: IV (25 m), 6ºL: IV+ (20 m) eta 7ºL: III (30 m). Diedroko luzea: V (35 m).
- Orientazioa: Mendebaldea.
- Ura: Larraitzeko iturrian hartu daiteke baita, jaitsieran, Oria iturrian ere.
- Hurbilketa: Larraitzetik Larrunarrira doan ohiko bidea hartuko dugu. 20-30 minuturen ondoren, pinudiaren hasieran dagoen langa pasa ondoren bidea utzi eta ezkerrera joko dugu, Amezti mendira zuzenduz. Amezti ezkerretik inguratu ondoren lepo batera iritsi eta hemendik gora zuzen jarraituko dugu, tarteka eskuak erabiliz, lehen luzeko diedroaren azpira iritsi arte. Larraitzetik lasai joanez gero ordubete inguru pasako dugu.
- Jaitsiera: Hiru aukera ditugu: Larrunarrira iristen den ohiko edozein bidetik, gandorraren amaieran muntatutako rappel lerrotik (bi rappel) edo Erlabeltzeko puntaren azpian dagoen "Arrastrakulos" kanaletik.
- Eramandako materiala: 10 express zinta, luzera ezberdinetako zinta-uztaiak bilguneak muntatzeko. Walkie-talkie pare bat ere eramatea gomendagarria izan daiteke bilguneen artean oihuka ez aritzeko. Azken diedroan lau aseguru jarraita badaude ere, ongi etorri daitezke tamaina erdiko friend batzuk.
- Eskalada-bidea eskalatzeko pasatako denbora: Bi ordu eta berrogeita bost minutu.

BIDEAREN KROKISA

Larrunarriko mendebaldeko gandorraren nondik norakoak. Goien azken diedroaren kokalekua ikusi daiteke.


Azken diedroaren krokis zehatza. Borobil gorriaren barruan luzeko spit bakarra, hiru "X" gorriak aldiz, iltzeen kokalekua.


DESKRIBAPENA

OHARRA: mendebaldeko gandorraren deskribapen zehatza hemen idatzita dudanez, ez naiz detaile tekniko eta eskaladaren azalpen zehatzetan geldituko.

- 60 metrotako beste soka? - Galdetu zidan Asierrek oinez hasi aurretik.
- Maleterotio eztezu hartu? - erantzun nion txantxetan ari ote zen pentsatuz.
- Ez...

Kotxearen maletategia ireki eta hutsik zegoela ikusi nuen.

- Ostia, etxen utziet!!!!

Etxean utzitako sokaren bila joatea burutik pasa zitzaidan momentu berean Aitorrek kirol-eskaladako 80 metroetako soka bat kotxean zuela esan zigun:

- Erdin korapiloa egin eta 40 metrotara eskalauko deu - proposatu zigun.

Motxilatik zintzilik nuen 60 metroetako soka "fina" kotxearen maletategira bueltatzen nuen bitartean Asierrek 80 metroetako soka "potoloa" hartu zuen. Goizeko zazpiak eta laurden izan arren Larraitzeko aparkalekua kotxez, furgonetaz eta auto-karabanaz beteta zegoen, camping baten itxura emanez. Horren goiz iritsita ere bidea hasten den ataka metalikotik hain urrun aparkatzen nuen lehen aldia izan zen. Kotxeek erdian utzitako pasilloa zeharkatuz atakara iritsi, kolokan dauden egurren gainetik zeharkatu eta maldan gora hasi ginen.

Sasoi betean bazaudela uste baduzu ere Txindokiko igoerak ahuldaderik ezkutuena beti uzten dizu agerian. Honegatik, hurbilketa mantxo hartu genuen, solasaldi itxuroso bat mantentzeko abiadura zuhurra eramanez.

Metroak irabazten genituen heinean bailara estaltzen zuen behe-lainoa behean gelditzen hasi zen. Izarek erdi-estalitako ohe baten moduan, behe-lainoa eguzkiaren lehen izpien indarrez pixkanaka jasotzen hasita zegoen, bailarako muinoak eta baserriak agerian geldituz.

Goierri izarak gainetik kentzen...


Gertuago...


- Ea gutxiñez aristan lehenengok gean - esan nien Txindokira doan bidea utzi eta, maldan gora, Ameztira zuzendu ginenean.

Orain arteko martxa lasai hartu bagenuen ere, Ameztira zuzendu ginenean, solasaldiaren mesedetan noski, martxari puntu bat jaitsi genion. Bi mendizaleen arteko solasaldia gai bakarraren inguruan izaten bada, hiru elkartzen direnean zer esanik ez. Hurbilketan inguruko mendiak igo eta horma guztiak eskalatu genituen, udan zein neguan. Solasaldiak Goierriko kronika sozialari errepaso emateko ere eman zuen, inguruko zurrumurru eta esamesei tarte eginez: ez dakit nor banandu egin dela, badakit nork istripua izan duela... Solasaldiak mendi-igoera eta eskalada gida eder bat idazteko materialaz aparte, "Semana" edo "Hola" moduko aldizkari bateko ale batzuk idazteko materiala ere eman zigun, jejeje.

Azken aldian hurbilketek gauza bera izan dute komunean: ihintzagatik zapatila eta galtzerdiek busti-bustiak amaitu dutela. Oraingoan ere, eskalada hasten den lekura iritsi ginenean egin genuen lehenengo gauza zapatila eta galtzerdi bustiak motxilan gorde eta katu-oin lehorrak janztea izan zen. Aitor eta biok hitz egiten jarraitzen genuen bitartean, Asier di-da batean prestatu eta soka eskatu zigun:

- Gaur hobe zu aurretio denbora guztin jutea - esan nion - pentsatzet hola azkarrago ibiliko geala.

Asierri express zintak eta walkie-talkie bat pasatu eta sokaren erdian zortziko korapiloa egin eta arnesera lotu zuenean eskalatzen hasi zen, horizontala utzi eta bertikalean murgilduz.

Lehen bilgunetik egindako argazkia.


40 metroetako luzeak eskalatzera "kondenatuak" izanda ere, eskalada azkarra egin genuen. Asier aurretik, soka potoloetatik ahal zuen moduan tiraka, eta Aitor eta biok atzetik, gelditu gabe metroak irabazi genituen, nahiz eta hasiera batean atzetik zetozen sei kordadetako batek aurrea hartuko gintuela pentsatu genuen.

Laugarren diedroa eskalatzen, gandorrari zailtasuna ematen diona (IV+).


Eskalada osoko ezusteko bakarra laugarren diedroan izan genuen. Bertan, horma bustia topatu genuen, diedro honi zailtasun puntutxo bat emanez. Ez dakit hala izango den baina denbora osoan gandor osoa garbitu denaren sentsazioa izan genuen. Arrailak garbi-garbiak zeuden eta han eta hemen harriak kendu izan direnen arrasto zurixkak ere topatu genituen.

Aitor laugarren diedroa eskalatzen.


Ordu eta erdi baino lehen azken bilgunean ginen soka eta materiala jasotzen:

- Diedroa han goien ikustean punta hoi izangoa, ez? - esan nion Asierri.
- Bai - erantzun zidan.

Gandorraren gainetik, monolito baten moduan, diedroa dagoen horma nabarmen ikusten zen. Hain nabarmena izanda orain arte hain itsu nola izan nintzen ezin nuen sinetsi.

Azken luzean eskalatzen den horma gandorraren azken bilgunetik ikusita. Gailurrean putre bat dago.


Materiala behin behinean motxiletan gorde eta, galtzerdi eta zapatila bustiak jantzi ondoren, martxan jarri ginen, eskaladan zehar "galdutako" solasaldiari berriro helduz. Gandorrak duen harkaitz-blokeen laberintotik atera eta harkaitzen arteko pasabide estuak zeharkatuz, 20 minutu eskaseko ibilaldi lasaiaren ondoren azken hormaren oinera iritsi ginen.

Diedroa perfektua da, liburu erraldoi ireki baten modukoa. Erdian arrail nabarmen bat dauka, edozein eskalatzailearen begitakoa izan daitekeena. Goiko zatian sabai batek hortik pasatu ezin dela argi eta garbi adierazten du. Pena diedro hau gandorraren berezko eskaladaren amaieratik gertuago ez egotea, gandorraren luzerik ederrena izango zelako inongo zalantzarik gabe .

Diedroa dagoen horma. Diedroa hormaren eskuinean ikusten den tximini itxurakoa da.


Asier eta Aitor prestatzen ziren bitartean, batera eta bestera mugitu nintzen argazkiak egiteko leku egoki baten bila. Orduarengatik, eguzkia hormaren atzetik ateratzear zegoen eta banekien hormatik atera ondoren argazkiak egitea ezinezkoa izango nuela, eguzkia parez-pare izango nuelako. Ahal nuen denbora gehiena diedroaren itzalpean mantentzenn saiatuko nintzela erabaki nuen.

Prestaketa lanetan...


Eskalatzailea eta aseguratzailea prest zeudenean Asier eskalatzen hasi zen.

Diedroaren lehen asegurua, spit zahar bat, oso goien badago ere, bertara iristea azpitik dirudiena baino errazagoa da. Dena den, diedroaren erdiko arraila friend-ak sendo trabatzeko aproposa da. Asierrek diedroaren lehen metro etzanak erraz eskalatu zituen, lasaitasun osoz (II+).

Zati etzana eskalatu ondoren.


Metro etzan hauek eskalatuta, diedroa belar batzuen gainetik bertikal bihurtu arte tentetzen da. Zati honetan ere friend-ak trabatzeko aukera dagoen arren, diedroaren bi hormetan oinak jarri, erdiko arrailean eskuak sartu eta, metro pare bat eskalatu ondoren, diedroaren ezker horman dagoen erlaitz eroso batera igo zen, erlaitzean gorputza luzatuz spit zaharretik lehen express-zinta pasatzeko (IV).

Lehen asegurutik sokak pasatzen.


Asier erlaitzean zegoen bitartean, Aitor eta biok, diedroaren itzalpean, iparretik zetorren haize fresko baten eraginez hozten hasi ginen:

- winestoperra jantzi behar det - esan nion Aitorri.
- Bai, hemen hotza itteik - erantzun zidan gorputza astindu eta Asierri begiradarik kendu gabe.

Erlaitzetik gora diedroaren eskalada amaitzen dela esan daiteke. Arrail nabarmen bat eskalatzen jarraituz, metro batzuk kontu handiz eskalatu (IV) eta, arrailaren gainean zutituz, bere amaierara iritsi zen, luzearen bigarren aseguruaren parean gelditzeko: harkaitzaren pitzadura txiki batean sendo sartutako iltze bat.

- Hortio bi sokak pasau - aholkatu zion Aitorrek - bazpare atzetik goazenak eroi ezkeo penduloik ez itteko.

Arrail nabarmena eskalatzen.


Iltze honen parean, eskaladarik logikoena arrailetik zuzen eskalatzen jarraitu eta goiko gandorrera igotzea dela dirudien arren, hemen hasten da luzearen zatirik ikusgarriena: oinentzat helduleku onak dituen eskuin-ezkerrerako zeharkaldia, horman dagoen sabaiaren azpitik doana.

Oinentzat arraila amaitzen den lekuan, zeharkaldiaren hasieran, argazkian lehen iltzea ikusi daiteke.


Ohikoa duen eskalada zuhur eta lasaiarekin, Asierrek zeharkaldia presarik gabe hasi zuen, esku eta oinentzat dauden heldulekuak ongi aukeratu eta aprobetxatuz.

Zeharkaldiaren lehen metroetan.


Pazientziaz, mugimendu bakoitza ongi neurtuz, Aitor eta bion animoen artean zeharkaldiaren amaieran dagoen iltzera iritsi zen, luzearen hirugarren asegurura hain zuzen ere (V).

Zeharkaldiaren amaieran.


Bigarren iltzetik ere, Aitorren aholkuari kasu eginez, bi sokak pasatu eta, sabaia ezkerretik saihestuz, helduleku ederrak dituen azken metro bertikal batzuk eskalatu zituen hormaren gainera igoz (III+). Bigarren iltzearen ondoan beste iltze bat badago ere, soken marruskadura handia izango zenaren beldurrez, Asierrek ez zuen bertan express-zintarik jarri.

Hormaren gainean muntatutako bilgunerik ez dagoenez, bilgunea harkaitz-bloke batetik pasatako zinta-uztai batekin muntatu zuen.

Azken esfortzua...


Hormaren gainetik behera egindako argazkia.


- Ze esatezu? - galdetu genion.
- Aurrekon pentsau nun modun, kinto ingurun eo ibilikoela... . erantzun zigun.

Asierrek sokak jasotzen zituen bitartean, Aitor eta biok, hotzak uzkurtuta, gorputza berotu nahian, besoak astintzen hasi ginen.

- Utziazu aurretio juten, hoka trabesin zeala argazkik ingoizkizut - eskatu nion Aitorri.

Aitorrek gorputza berotzen jarraitzen zuen bitartean eskalatzen hasi nintzen. Diedroaren eskalada, zaila izan gabe, ederra iruditu zitzaidan. Hori bai, ni lehenengo moduan eskalatu izan banu spit-aren aurretik friend bat gutxienez trabatuko nuela ere argi gelditu zitzaidan, jejeje.

Zatirik ezerosoena erlaitzetik arrailaren amaiera artekoa iruditu zitzaidan, motxilarekin ezker hormari jotzen nionez, oreka galduko nuenaren sentsazioa sentitu nuelako behin baino gehiagotan.

Aitor erlaitzaren gaineko arraila eskalatzen.


Iltzeen arteko zeharkaldia ikusgarria da, itzela. Eskuen heldulekuak oso handiak ez diren arren, nahikoak dira oreka galdu gabe oinak helduleku batetik bestera segurtasunez mugitzeko. Zeharkaldia atzean utzi ondoren ulertu nuen luzea ireki zutenek zergatik ez ziren lehen iltzetik zuzen gandorrera atera.

Aitor zeharkaldiaren hasieran...


Zeharkaldiaren amaieran Asierri eusteko eskatu eta, sokatik zintzilik, Aitorri argazkiak egiten hasi nintzen. Pasatako "freskura" atzean geldituta, Aitor lasai zetorren, kontzentrazio osoz mugimendu bakoitza ongi neurtuz. Eskalada lasai dutenei begira egotea gozamena da, harkaitzaren bertikaltasunean dantzan ari diren sentsazioa transmititzen dutelako. Nire parera iristear zegoela hormaren azken metroak eskalatu nituen.

Zeharkaldiaren amaieran. Argazkian, bata bestearen ondoan dauden azken bi iltzeak ikusi daitezke.


Ederki eskertu genuen eguzkiaren argi eta berotasuna horma ilun eta hotzetik irten ginenean.

Aitor hormaren hoztasunetik eguzkiaren epeltasunera irteten, atzean Txindokiko gandorrako harkaitz-blokeek osatzen duten laberintoa.


Material guztia lurrean zabalduz, katu-oinak kendu eta, oinutsik, harkaitz baten eseri nintzen, belarraren leuntasun eta epeltasuna oinen azpian sentituz. Zapatila eta galtzerdiek eguzkiak berotzen hasitako harkaitz baten gainean hezetasuna galtzen zuten bitartean, luze honen nondik norakoei buruz hizketan aritu ginen. Hirurak ados geunden luze honen edertasunaz. Baita ere, gandorraren azken bilgunetik urrun egonda, tamalez, asko ez dela errepikatuko.

Epeltasuna gorputzera itzuli zenean, motxilak sorbaldetatik zintzilikatu genituen Txindokiko gailurrera zuzenduz.

Zur eta lur gelditu ginen gailurra okupatzen zuen mendizale kopuruarekin. Jendetzaren artean pasatuz, gelditu gabe, beherako bidea hartu genuen, Larrunarrira izerdi patxetan igotzen ari zirenen kontrako bidea eginez. Metroak galtzen genituen heinean, zeharka gandorrari begiratu genion. Bertako puntu ezberdinetan kordadak ikusten ziren, batzuk mugimenduan, besteak mugimenduen zain:

- Bufff!!! Eskerrak lehenak sartu gean - esan zuen Asierrek.

Jaitsieran pentsatzen aritu nintzen gandorrari amaiera emateko modu eder eta eleganterik badago, azken diedro hau eskalatzea izan daitekeela. Graduari dagokionez ez da luze gogor bat baina, Larrunarri bezalako mendi eder batean eskalatzen ari garela kontutan izanda, hau gutxienekoa dela esango nuke. Graduen inguruan Voytek Kurtyka alpinista handiak dioen moduan: "eskaladaren gradua giza harrokeriaren mesedetan bihurtu den erregistro zitala da: ez du inondik inora eskaladaren bizipenaren intentsitatea azaltzen: pozoia eta zitalkeria besterik ez da". Hitz jakintsuak, ez duzue uste?

KRONIKA IDAZTEKO KONTSULTATUTAKO BIBLIOGRAFIA ETA WEB ORRIAK

- Irurak-bat del Tolosa Club. Primera escalada del Txindoki por su cresta occidental. Pyrenaica, 1951; 23: 116-119. Eskuragarri: http://hemeroteka.pyrenaica.com/uploads/aldizkaria/023/pdf/pyrenaica_023_6.pdf
- Rodriguez J.M. Ascensiones y escaladas de Guipuzcoa (Guía), 144. Deba. Euskal Herriko Mendizale Elkargoa, 1979.
- Obeso G., Arrieta Tx. Gipuzkoako eskalada gida, guía de escalada de Gipuzkoa158-159. Gráficas Lizarra, 2002.
- Kurtyka V. El Maharajá chino. Ediciones Desnivel. Madril. 2015.
- Smithyren bloga. Txindoki, mendebaldeko arista (IV+), 2009/01/02. Eskuragarri: http://www.smithyrenbloga.com/2009/08/txindoki-mendebaldeko-arista-iv-090102.html

IRAULEKO ORRATZA: 20-25 m, 6a+/6b, V+/A0. OPARIA UNE ERREPIKAEZINA LEKURIK MAGIKOENEAN BIZITZEA DENEAN. 2020/06 20 eta21

2020ko ekainak 21. Oparia une errepikaezina lekurik magikoenean bizitzea denean...Asier, Leku eta hiruok Irauleko orratzaren tontorrean. Argazkia: Jon Garate.


Traductor al castellano, English traslator, traducteur française.

“Aupa Xabi, egunon, beittu nun gauden, ea ezagutzen duzun tokixa…”

Honela hasten zen Josebak ekainaren 1an bidalitako bideoa. Bideoan bera eta Miren orratz baten gainean azaltzen ziren, ezerezetik zintzilik egongo balira bezala. Hasierako segundoetan lekua identifikatu ez nuen arren, irudia biratzearekin batera Irauleko orratza berehala ezagutu nuen. Bideoa bidaltzeaz gain, orratza berriro ere eskalatzeko asmoa zutela azaldu zidan, baita beraiekin igotzeko gonbidapena luzatu ere.

Josebak, Miren eta Jonekin batera prestatutako proiektuaren funtsa azaldu zidan: “Irauleko orratzaren gailurrean egunsentiaren lehen argiekin argazki bat egitea”. Ekintza sinplea dirudien honetarako, larunbata arratsaldean orratza eskalatu, argazki batzuk egin eta bidea soka pare batez ekipatuta utziko zuten, orratza eskalatzen edo jumareatzen igotzeko. Iraulen bibak egin eta egunsentiaren aurretik orratza berriro ere igoko zuten eguzkiaren lehen argiekin argazki sorta egiteko.

“Joerrr!!! Earraaaaaaaa!!!! Malkok eta dena atera zaizkit!!! Joer, ba gonbidapena onartuta, inporta ez bazaizue.” Erantzun nion erabat hunkituta.

Zirrarak jota oraindik ere, ez zen denbora luzea pasa MATeko whatsapp taldea datnzan jarri nuen arte. “Irauleko orratza orain edo iñoiz ez deula igoko uste det…” izan zen Asierren erantzuna. Asierrek arrazoi zuen: Urtero-urtero neguko igoeratan orratz honi zeharka begiratu izan diogu: “imajinatzezue egunen baten hor goien eotea? La ostia izango huan…”. Amets hura betetzeko Joseba, Miren eta Jonek ematen ziguten aukera ezin genuen galdu.

Asteburu perfektura arte itxarotea besterik ez zen gelditzen. Eta egunsentiari argazkia egiteko zein egun hobea udako lehena baino!!!

SARRERA MODUAN

Irauleko orratza zerura altxatzen den kareharrizko betortz bertikal, ikusgarri eta perfektua da. Duen kokapenagatik inguruan dituen harkaitzen artean erdi-ezkutuan gelditzen da, honegatik, bere osotasunean ikusi nahi badugu behintzat, Nardasakon kanalera edo Irauleko gandorrera hurbildu beharko gara.

Irauleko orratza Nardasakonetik ikusita.


1955ko apirilaren 8an C.D. Eibar elkarteko J. San Martin, I. Larreategui eta P. Aguirregomezcortak “tirolina” moduan igo zuten lehen aldiz. Soka bati lazoa egin, orratzaren punta “harrapatu” eta, soka Irauleko gandorrean finkatu ondoren, ausardia handiz gandorretik orratzaren gailurrera pasa ziren, ordura arte eskalatu ezina zirudien orratzera igoz. Lehen igoeratik hilabete eskas pasako zen orratzaren lehen eskalada burutu arte: maiatzaren 22an, C.D. Amaikak-Bat elkarteko F. Lusarreta eta C. Domecq-en eskutik. Honen guztiaren berri Juan San Martinek “Ficha técnica de escalada: Iraule’ko-ortza” izenburupean 1956ko Pyrenaica aldizkarko 1. zenbakian eman zuen, eskalada honi buruzko idatzizko lehen aipamena eginez.

Juan San Martinek Pyrenaican idatzitako artikulua.


Urteak pasa ahala orratzak bisitari gehiago jasoko zituen noski, baina eskalada hauen inguruko aipamenik ez dugu topatu. Datu estatistiko soilak izan arren, ez dugu topatu modu askean lehen aldiz noiz eskalatu zen ezta nork eskalatu zuen ere. Orratza eskalatu zuen lehen emakumea nor izan den ere ez dakigu.

BIDEAREN DATU BATZUK

- Luzera: 20-25 metro.
- Luze kopurua: 1.
- Nork irekia: 1955ko apirilaren 8an C.D. Eibar elkarteko J. San Martin, I. Larreategui eta P. Aguirregomezcortak “tirolina” moduan. Urte bereko maiatzaren 22an, C.D. Amaikak-Bat elkarteko F. Lusarreta eta C. Domecq-ek orratzaren lehen eskalada burutuko zuten. Lehen emakumezkoa: Miren Zubeldia, 2020ko maiatzaren 31an?
- Zailtasuna: 6a+/6b (V+/A0). Orratzean iltze zahar batzuk topatuko ditugu. Orratzaren gailurraren inguruan altzairuzko zirga bat jarrita dago bilgunea segurtasunez muntatu ahal izateko. Goikaldeko gandorrera irten arteko harkaitzaren kalitatea nahiko txarra da eta heldulekuak apurtzea benetako aukera da.
- Orientazioa: Orratza ekialdean badago ere, honen ipar hormatik eskalatzen da.
- Ura: Ura Urbiako (hurbilketa Arantzazutik egiten badugu) edo Itzubiagako iturrian (hurbilketa Zegamatik egiten badugu) hartu daiteke.
- Hurbilketa: Elurrik gabe orratzaren oinera iristeko modurik seguruena Irauleko “orratzaren irteera zuzena“ rappelatzea da. 40 metro inguruko rappel bakarrean orratzaren oinean kokatuko gara. Negu giroan orratzaren oinera iristen den edozein bide jarraituz zailtasun handirik gabe bere oinera iritsiko gara.
- Jaitsiera: Rappel eginez orratzaren oinera, eta “Irauleko orratzeko irteera“-tik igotzea da azkar eta seguruena. Elurrik gabe, irteera honetako kanal mehartuan kontu ibili beharko dugu, harri askez estalia dago eta.
- Eramandako materiala: Totem jokua (laranja ez da beharrezkoa) eta 12 express-zinta (batzuk luzeak)..

BIDEAREN KROKISA

Irauleko orratzaren eskaladaren krokisa. Jon Garatek marraztutako krokisetik Juan San Martinek marraztu zuen krokisera moldatua. Gorriz, eskalada bidea, urdinez rappel-a. "X" gorriz bidean dauden iltzeen gutxi gora beherako kokalekua.


DESKRIBAPENA

“Klik, klik, klik…” izan zen giltzari eragindakoan kotxeak egin zuen hots bakarra: “Ostia, bateri gabe dau!!!”. Anaiak berehala erantzun zidan bidali nion mezuari: “kotxe barrun kargadore bat dau motorea arrankatzeko balio duna”. Kargadorea hartu eta kotxearen bateriara lotu nuenean “Error” argia piztu zen: “joderrrr!! Haure bateri gabe dauuu”.

Krisi histeriko bat ematear nengoen Itzi lasai-lasai etxeko kotxearekin etorri eta kotxea martxan jartzeko pintzak pasatu zizkidanean. Pintzak bateriara lotu eta, filmetan bihotzekoak jota dagoena deskarga elektrikoa jasotzerakoan egiten duen moduan, kotxea ziztu bizian martxan jarri zen: “oaiñe negatio izango ez balitz…” erantzun zidan muxu eman eta Leku eta Asierren bila ziztu bizian alde egin nuenean.

- Asteburue earki hasi diau – esan zidan Lekuk kotxean sartu zenean.
- Esperoiat hau izatea pasakoeken gauzik okerrena – erantzun nion.
- Ze ordutan geldittuta gerek?
- Zazpik alden Irauleko puntan.

Ondoan dagoen zelai nabarmenean oinarrizko kanpamentua ezarri ondoren, arratsaldeko seiak pasatxoan Itzubiagatik abiatu ginen, Zegama-Aizkorriko kilometro bertikalak jarraitzen duten puntu gorrietara zuzenduz.

Oinarrizko kanpamendua.


Zegama-Aizkorriko kilometro bertikalaren puntu gorrien atzetik.


Pagadiaren itzal eta hezetasunaren gainetik, lanbroak zeruan irudi ikusgarriak marrazten zituen bitartean, kolorezko hiru puntu Nardasakon kanalean gora zihoazen, motxila astunen azpian makurtuta, izerditan blai.

Behe lainoak egin ditzazken efektuak izugarriak izan daitezke.


Zuhaitz eta amildegiak lanbroaren artean.


Irauleko orratza lotsati zen, lanbroak ehundutako oihalaren atzean tarteka ezkutatuz. Une batez harkaitza bustitzen egongo ez ote zen beldur izan ginen:

- Putada galanta izango huan goraño alperrik igotzea - esan zuen Lekuk.
- Lasai, Elgoibarko ok gogorrak dittuk, oain dela urte batzuk Patagonian eon ittuan eskalatzen... - erantzun nion.

Orratza igoeran ikusteko aukera izan genuen aukeretako batean.


- Aupa gazteakkkk!!! – Iritsi zitzaigun Jonen ahotsa gandorraren ertzetik, orratzari argazkiak egiteko aitzakian gelditu ginen uneetako batean.

Zazpiak jo zuten seiak elkartu ginenean. Aspaldi ikusi gabekoen agur, besarkada eta hitz trukaketaren ondoren, ez ginen denbora luzean geldirik egon.

Seiak elkartu ginen unea.


Joseba, Jon, Miren eta Asierrek orratzaren oineraino rappel egiten zuten bitartean, Leku eta biok argazkilari lanari eman genion, Leku gandorraren inguruan, ni orratzaren azpian.

Miren rappelatzen.


Orratzaren oinean muntatutako bilgune zaharra indartu eta material guztia prestatu ondoren, Jonek aseguratzen zuen bitartean Joseba orratzaren ipar horma metro batzuetan eskuin-ezker zeharkatu eta eskalatzen hasi zen.

Joseba eskaladaren hasieran.


Lehen metroak dira beharbada eskaladaren metrorik “zikinenak”, sendoak ez diruditen belarrez estalitako harkaitzen gainetik eskalatu behar baita, goian ikusten den arrailera zuzenduz (V).

Pasabide belartsua eskalatu ondoren.


Metro belartsu hauen ondoren Josebak hormaren ezkerraldera jo zuen arrailera iristeko bideri errazenaren bila.

Arrail bertikala hasten den lekura iristen...


Metro pare bat eskalatu eta pixkanaka berriro ere eskuinera jo zuen arrailaren hasierara iritsiz (V+). Lehenengo iltzean mosketoi eta express-zinta pasatu ondoren, lehen aldiz arnasa lasai hartzeko aukera izan zuen.

Arrail bertikalean..


Arraila lehen 2-3 metroetan bertikala da. Eskuak magnesio hautsetan zuritu eta Joni keinu egitearekin batera horma lehen metro bertikalak eskalatu zituen arrailak horma eskuinetik ezkerrera zeharkatzen duen lekura arte.

"Friend" egokiaren bila.


Arrail bertikala eskalatuta, ezkerrera doan zeharkaldia hasteko prest.


Hemendik aurrera hasten dira luzearen zailtasunak. Jonen argibideak jarraituz, arrailaren 4-5 metroak zentimetroka irabazten joan zen. Harrigarria iruditu zitzaidan Jonek helduleku eta seguruen kokapenerako oroimena: “eskuin eskua luzatzen badezu helduleku ona dezu, hortxe Totem morea sartzeko lekua dago…”. Hasieran horma bertikala bada ere, arrailean zehar metroak irabazten diren heinean makurtzen da, zailtasun maila ere koska bat igoz: “hankak iriki, hankak iriki!!!” animatu zion Jonek arrailaren pasabiderik zailenean (6a+/6b).

Zeharkaldiaren erdian.


Arnasestuka, Josebak heldulekuak indarrez eusten zituen bitartean, azido laktikoa besaurreetan pilatzen hasi zen, honek eragindako orratzen ziztadak etengabe handituz. Urteetako esperientziak ematen duen jakinduriak atseden hartzea hobe zuela esan zionean, aseguru batetik zintzilikatu eta, orratzak gainetik kendu nahian, besoak astindu zituen.

Atseden honen ondoren, bigarren saiakeran arrailaren amaierara iritsi zenean (6a+/6b), ezker eskua ezker gandorretik gertu ezkutuan gelditzen den helduleku batera bota, bertatik tira egin eta orratzaren gandorrera igo zen, inguruan geunden bost ikusleon animo eta oihuen artean.

Gandorrean.


Hau egina zeok!!!


Zailtasun handienak amaituta, gandorrean metro batzuk eskalatzen jarraitu ondoren (IV), honen mendebaleko aurpegira pasa eta azken metro errazen ondoren (III+) orratzaren gailurrera iritsi zen: “Onaaaaaaaa!!!!!!” oihukatu genion.

- Bufff!! Igual 6c daka, eh? – Oihukatu zuen orratzaren gainetik.

Jonek burutu zuen bigarren eskalada. Bere helburua orratza modu askean eskalatzea zen. Eskuak magnesio hautsetan hautseztatu, eta eskalada oztopa zezaketen ideiak burutik urrundu ondoren, bere saiakerari ekin zion.

Jon arrail bertikalean.


Josebaren teknika garbia iruditu zitzaidan arren, Jonen mugimenduak ikustea plazer hutsa izan zen.

Zeharkaldiaren hasieran...


Helduleku batetik bestera automatikoki mugituz zihoan, batera eta bestera hegan, haizearen erritmoan dantzan ariko balitz bezala.

Josebaren argibideak jarraitzen.


Luzearen pasabiderik gogorrenera iritsi zenean, dantza gelditu, arnasa sakon hartu eta, azken mugimendu fin eta elegante batzuen ondoren orratzaren gandorrera igo zen, aitaren batean Josebaren ondora iritsiz. Ezin dut imajinatu une horretan sentituko zutena baina ez dut uste zoriontasunaren definizio akademikotik urrun egon zenik.

Pasabiderik zailenean...


Gandorrera igotzen.


Zailtasunak amaituta.


Jonek orratzaren tontorrean soka estatikoa finkatu eta orratza jaitsi zuen, jaitsiera express-zintetatik soka berriro ere pasatzeko aprobetxatuz. Joseba, orratza igoko zuen hurrengoaren zain, tontorrean bakarrik gelditu zen.

Joseba orratzaren tontorrean.


Asteburuko lehen momentu hunkigarria bizita, Jonek irribarre gozoa zuen, infinituan izan direnek duten irribarre gozo hori. Soka arnesera lotzen zuen korapiloa askatu, Mireni soka utzi eta muxu goxo batez agurtu ondoren gandorrera igo zen, argazkilari lanari ekiteko.

Joseba Mirenen mugimenduak jarraitzen.


Mirenen eskalada harmoniatsua izan zen, lasaia, ordenatua.

Arrail bertikalaren lehen metroetan.


Bidea kateatu ez bazuen ere, loretik lorera dabilen tximeletaren moduan, heldulekutik heldulekura airean flotatuz mugitzen zen, malgutasun osoz, zaila dirudiena erraza bihurtuz. Pentsatzen dut praktikatutako yogak mugitzeko modu horretan zerikusia izango duela, bata bestearen atzetik mugimenduak naturaltasun osoz kateatu zituelako.

Zeharkaldian "Jimmy Chin" Lekuren objektiboaren begiradapean..



Eskaladaren azken metroetan...


Miren eta Joseba orratzaren tontorrean.


Eguneko azken eskalada Asierrek burutu zuen. Luzea kateatuko zuenaren fede osoa nuen, aurretik eskalatzeak duen presiorik gabe, soka gainetik duela, seigarren mailako zailtasuneko luzeak estutasun larririk gabe eskalatzen dituelako.

Asier pasabide gogorra hasteko prest. Honaino erraztasun osoz eskalatu zuen.


Baina beharbada berak ez zuen nik nuen fede adina eta, luzea ongi borrokatu ondoren, ezin izan zuen modu askean kateatu.

Gandorrera igotzeko azken mugimenduan.


Hala ere A0 moduan itxuraz erraz eskalatu zuen. Berea izan zen MAT-eko lehen igoera burutu zuena eta ilusio handia egin zidan Asier eta Joseba, biak ala biak, orratzaren tontorrean ikustea.

Gandorraren amaieran.


Asier eta Joseba orratzaren gailurrean.


Mendiko otorduak partekatzearen adierazpen gorena dira. Borobil bat egin, etxetik ekarritakoa erdian jarri, eta zurea eta nirea gurea bihurtzen da. Irauleko gailurrean egin genuen afaria ez zen ezberdina izan eta menua ardi-gazta, solomoa piper berdekin, sandwich eta ogitarteko pintxoz eta arroz entsaladaz osatua izan zen, garagardo eta ur freskoaz bustia. Afaria borobiltzeko, kafea. Ezin gehiago eskatu, ezta?

Otordu hauetan janaria ez da partekatzen den gauza bakarra. Sentimenduak partekatzen dira, bizitza begiratzeko moduak, pasioak eta, nola ez, mendia.

Bizipen eta sentimenduak partekatzen diren une magiko hori. Argazkia: Jon Garate.


Zintzurra freskatzen.


Afalostean, egunari amaiera emateko, zinema emanaldia. Arbelaitz, Udalatx eta Anbotok osatzen duten zeruertzera begira, udaberriko azken ilunabarraz gozatzeko aukera izan genuen. Ardien zintzarrien xuxurla lagun, zerua urrez jantzi eta eguzkia bailara galduetatik leunki igotzen ari ziren hodeiek eskainitako ohean etzan zen, lo gelditu aurretik, azken arnasarekin zerua gorriz tindatuz.

Arbelaitz, Udalatx eta Anboto zeruertzean nabarmen.


"... hodeiek eskainitako ohean etzan zen...".


Erabateko iluntasuna iritsi aurretik, Miren, Joseba eta Jon agurtu eta beherako bidea hartu genuen.

Eguneko azken argiak Nardasakon kanalean.


Goizeko laurak zirela adierazten zuen telefonoaren alarmak nahi baino lehenago ekarri ninduen ametsen mundutik. Gaua lasai joan bazen ere, loaldiaren zati handi batean behor baten zintzarritzarrak gauaren isiltasunari protagonismoa kentzen saiatu zen:

- Dendatik ateatzen naizenen behorra zelaien lo badau, esnau inbehar det – esan zuen Asierrek begiak igurtziz, Leku eta bion irribarreen artean.

Bezperan prestatutako motxilak hartu, Itzubiagako iturrian kantinplorak bete eta gorako bidea hartu genuen, bezperan baino arinago, bezperan baino azkarrago.

Jon, Miren eta Josebarekin elkartu eta, gosari azkar baten ondoren, Joseba jumareatzen orratzaren gailurrera igo zen.

Joseba orratzaren tontorrean.


Bere atzetik Miren iritsi zen, orratza azken hilabetean hirugarrenez eskalatuz. Hirugarren eskalada honetarako arinago eskalatzea erabaki eta kopetako linterna eta telefonoa orratzan behera botatzea erabaki zuen. Zorionez Leku ez zebilen urrun eta urduritasunez betetako une sakon baten ondoren biak errekuperatu zituen.

Goizeko seiak laurden gutxi ziren "oraindik".

Goizeko seiak laurden gutxi. Miren eta Joseba egunsenti bezperako hotzari hala nola aurre egiten.


- Oraindik ia ordubete zain egon beharko dezue – esan zien Jonek gandorretik.

Asier eta Jon gandorrean, atzean, zerua moztuz, Aketegiren silueta.


Jonek dena milimetrikoki kalkulatua zuen, naturaren indarrak ere menpean izango balitu bezala: eguzkia noiz aterako zen, nondik aterako zen, argazki perfektua nondik egin, zein angelu eta argiarekin, Joseba eta Miren uneoro non kokatu beharko ziren…

Rappel puntua.


Eta naturaren indarrak Joni kasu egingo ziotela zirudien. Eguna ilun bazegoen ere zerua pixkanaka gorritzen hasita zegoen. Ipar isurialdea behe laino batek estaltzen zuen eta zeruertzean Txindokiren silueta Goierriko bailaren gainetik nabarmentzen zen paisaia edertuz. Jonen argibideei kasu eginez, orratza argitzeko kopetako linternak gandorreko harkaitz batzuetara lotu eta argazkiak egiten hasi ginen.

Egunsentiaren momentu magikoa iristear zegoen. Udako lehen eguzkiaren atarian, bat-batean hodeiak gorri biziz jantzi eta zeruertza urre koloreko txinpartez argitzen hasi zen. Jonen azken argibideak jarraituz, Mirenek orratza metro batzuetan jaitsi eta, bere silueta suak hartzen ari zuen zeruan kontrajarri zuenean, argazki festa hasi zen.

Mirenek orratza jaitsi ondoren.


"... bere silueta suak hartzen ari zuen zeruan kontrajarriz..."


Une ederrak inongo zalantzarik gabe...


“Klik, klik, klik”, Joseba eta Mireni argazkiak alde batetik zein bestetik iristen zitzaizkien, “klik, klik, klik”atsedenik gabe, “klik, klik, klik”, errukirik gabe, “klik, klik, klik”. Photo-call batean pausaturiko bikote ospetsua balira, zein argazki-kamerari begiratu behar zioten jakitea kosta egiten zitzaien. Ez da egunero gertatzen alde batera eta bestera mugitzen ari diren hiru argazki kameren objektibo eta lau telefono mugikorren pantailen atzean egotea.

Argazki-ehiztariak gure aldetik gandorrean batera eta bestera ari ginen momentua errepikaezin hauek pixeletan gelditu nahian.

Argazki-ehiztarien momentua: goitik...


... ezkerretik.


... paretik...Argazkia: Jon Garate.


...eta eskuinetik.


Egunsentia zoragarria izan zen, hunkigarria, magikoa. Momentu hartan, ez ginen jabe egindako argazki horiek egun batzuk beranduago izango zuten oihartzun mediatikoaz.

Momentu magikoa izan zen...


.. adiskidetasun momentua...


... askatasun momentua...


... eta bake momentua. Non hobe lekurik magikoenean, unerik ederrenean, konpainiarik onenean egotea baino?


Eguzkia orratzaren tontorren artean.


Eguzkiak altuera irabazi zuenean Joseba eta Miren gandorrera itzuli ziren:

- Oain zuen txanda, ezta? – esan zigun Josebak.

Gosaritik jan gabe gelditutako azken hondarrei amaiera emanez, Asier, Leku eta hiruok orratzaren oinera rappel egin genuen. Bitan pentsatu gabe, Asierrek jumarra soka estatikora lotu eta orratza igotzen hasi zen.

Asier orratza jumareatzen. Argazkia: Joseba Elustondo.


- Atzo eskalatzen baño gehio nekau naiz!! – oihukatu zigun orratzaren tontorratik – hainbeste nekau behar nintzela jakin izan banu eskalatzen igotzen saiauko nintzen.

Asierrek esandakoa entzun ondoren zalantza piztu zitzaidan: eskalatzen? Jumareatzen? Nola igo? Batetik, etorkizunean beharbada aukera gehiago izango ez dudanaren jakinean, eskalatzen igotzeak ilusio handia sortzen zidan. Bestetik, jumareatzen igotzeak ere erakartzen ninduen, bezperan jumareatzen ikasteko etxeko balkoitik zintzilik egindako saiakera eskasaren ondoren. Pentsamendu hauetatik Lekuk atera zidan:

- Ze inbaek, eskalatzen eo jumareatzen igo? – Galdetu zidan – nik eskalatzen saiakera bat eman nahi zioat…
- Jumareatzen igoko neok – erantzun nion azkenik – hola esperientzia berri bat bizikoiat, jejeje.

Lekuk soka arnesera lotzen zuen bitartean jumareatzen hasi nintzen. Bueno, egiari zor, sokatik gora nola hala igotzen hasi nintzela esatea egokiena izango litzateke.

Leku orratza eskalatzen. Argazkia: Joseba Elustondo.


Lukainka baten moduan sokatik zintzilik, alde batera eta bestera bira egiten nuen jumarretik zintzilik nuen estribuan une berean oina sartu eta gorputza igo nahian:

- Soka gorputzea pegau beharraukek – esaten zidan Lekuk behin eta berriz – hola errexago igokoek.

"Lukainka man" ekinean.... Argazkia: Joseba Elustondo.


A zer nolako astindua hartu nuen orratzaren lehen 10 metro zintzilikatuak jumareatzen!! Asierrek esan zigun bezala, hainbeste nekatuko nintzela jakin izan banu, orratza eskalatzen saiatuko nintzen. Gutxienez Lekuri orratzaren pasabiderik zailenean argazki pare bat egiteko aprobetxatu nuen.

Zatirik gogorrenari egurra ematen hasteko prest.


Orratzaren zati makurtua atzen utzi nuenerako Leku tontorrera iristen ari zen.

Orratzaren tontorrera iristen.


Besoak txikituta nituela, orratzaren tontorrera iristearekin batera, botatako izerdi eta beso eta sorbaldetako minak haizeak eraman zituen.

Hiruok bat egitear. Argazkia: Joseba Elustondo.


Neguan hainbeste alditan botatako “imajinatzezue egunen baten hor goien eotea?” egia bihurtua zen. Hunkituta, Leku eta Asier besarkatu nituen. Sinestezin zirudien arren, gure orratz kutunaren tontorrean nengoen, lagunen artean, zerutik zintzilik. Une hunkigarri hartan gehiago eskatzerik ez dagoela esaterik badago ere, anaia eta Josu faltan bota nituen.

Airean hegan egotearen askatasun eta bake sentsazioa eta Jon, Joseba eta Mirenek egindako argazkietan dudan irribarrea da momentu hartatik oroimenean gelditu zaidana eta, ziurrenik, geldituko zaidana. Beraiei momentu hura esajeratuz oihukatu nien moduan: “Aizkorrismoarentzat gaurkoa egun historikoa da!!!”.

"Aizkorrismoarentzat gaurkoa egun historikoa da!!!" Jejeje. Argazkia: Jon Garate.


Orratza aurkitu bezala utzi genuen: garbia, dituen iltze eta zintak ukitu gabe, bertan izan ginen arrastorik utzi gabe.

Orratza rappelatzen.


Orratzeko kanalean. Aukeran neguan igotzea nahiago dut, jejeje.


Miren, Joseba eta Jonekin elkartu ginenean pozarren geunden, elkarrekin momenturik intimoena bizi izan bagenu bezala. Trasteak jasotzen ari ginela Urbiatik gertu dagoen Lengokoaitz izeneko orratza bati buruz hizketan aritu ginen: eskalatzen bakarrik igo daiteke, ekipatua dago, V zailtasunaren ingurukoa. MAT-en hurrengo helburua? Nork daki.

Motxilak beteak, Joseba, Jon eta Miren besarkatu, agurtu eta, beraiek Arantzazurako bidea hartzen zuten bitartean, guk Zegamako bidea hartu genuen.

Nardasakonetik behera gindoala, atzera ez begiratzeari ezin izan genion eutsi.

- Oain hor goien izan gaittukela esatea bazeukeau – bota zuen Lekuk isiltasuna apurtuz.
- Ya lo creo – erantzun zion Asierrek – ta eztet uste hoi jende askok esatea izango dunik.

Beti eskertuko diet Jon, Joseba eta Mireni momentu hura bizitzeko aukera eta oparia emateagatik.

"Oain hor goien izan gaittukela esatea bazeukeau..."


Egun eskas batzuetan eskalada honek izugarrizko oihartzun mediatikoa izan zuen. Sare sozial eta whatsapp ezberdinetan orratzaren argazkiak zabaltzeaz gain, Euskadi Irratiak eta Euskal Telebistak, azkeneko honek albistegietan, eskalada honi tarte bat eskeini zioten. Egungo gizartean, interneten partekatzen duguna zein nolako oihartzuna izan dezaken jakitea zaila izaten da. Ez dut uste eskalada honek izango zuen oihartzunaz jabe ginenik, baina zur eta lur utzi nauela onartu beharra daukat.

KRONIKA IDAZTEKO KONTSULTATUTAKO BIBLIOGRAFIA ETA WEB ORRIAK

- San Martin, J. Ficha técnica de escalada. Iraule'ko-ortza. Pyrenaica, 1956; 1: 18-19. Eskuragarri: http://hemeroteka.pyrenaica.com/uploads/aldizkaria/040/pdf/pyrenaica_040_22.pdf