ERLABELTZEKO PUNTA ETA LARRUNARRI: "HURBIDEA" BIDEA, 100 m, PD/M2/III-. 2023/02/04.

Traductor al catalá, galego, castellano, english traslator, traducteur française.

Larrunarriko hego-mendebaldeko horma jolastoki ederra da negu giroan piolet eta kranpoiekin jolasteko, horren adibiderik garbiena Mikel Saez de Urabain ordiziar alpinistaren “non stop eskalada” blogean azaldutako zailtasuneko bideak, Eskoziako Ben Nevis mendia gogorarazten gaituztenak. Zailtasuneko bide hauetatik aparte, sasi-eskalatzaileak garenok badugu gure txokoa ere, Erlabeltzeko Punta eta Larrunarriko gailurraren arteko horman batez ere. Hemengo bideak, oro har, ez dira hain bertikalak baina bai nahikoak alpinista izan nahiaren gosea asetzeko.

Honen adibide “Hurbidea” bezala izendatu dudan bidea. Bide honi begia botata nion aspaldi, baina era berean errespetua nion, bertan zer topatuko nuen ez nekielako. Hala ere, Mikelen blogean bide honen inguruko erreferentziarik ez dagoenez, bide “erraza” izan zitekela uste nuen. Baina zenbaterainoko erraza? Eskalatzen saiatzen ez banu ez nuen sekula jakingo.

Izena bidea ia bere osotasunean tapizatzen duten zuhaitzengatik (hurritzak horietako batzuk) bururatu zitzaidan “ur” eta “hur” (hurritzengatik) hitzen arteko jolasa egin nahian.

OHARRA: Bideak hain nabarmena izanda beharbada beste izen bat izango du; hala izango balitz eskertuko nuke esatea, nik emandakoa gustu handiz dagokion izenagatik aldatzeko.

BIDEAREN DATU BATZUK

- Luzera: 100 metro inguru bidearentzat. Erlabeltzeko Puntara iristeko beste 100 metro inguru izango dira.
- Luze kopurua: sokarik gabe eskalatu nuen bidea da.
- Nork irekia: Honen inguruko daturik ez dut topatu baina litekeena da aurretik eskalatuta egotea.
- Zailtasuna: PD/M2/III- kanalaren amaiera arte. Kanalaren amaieratik Erlabeltzeko Puntara arte eskalatu nuen horma inklinatuaren zailtasuna PD inguruan dago. Erlabeltzeko punta eta Larrunarriren arteko gandorrean kontu handiz ibili beharko dugu, elurra biguna badago batez ere. Elur asko dagoenean Larrunarriko gailurrera iristeko honen ipar-hormara pasatzea da gomendagarri eta seguruena.
- Orientazioa: Hego-mendebaldea.
- Ura: Larraitzen hartu daiteke, baita Larrunarriko ohiko bidean dagoen Oria iturrian ere.
- Hurbilketa: Larrunarrira doan ohiko bidea hartuko dugu. Langa bat pasa ondoren dagoen pinudia amaitzen den lekuan ohiko bidea utzi eta zelaian gora hasiko gara hormara zuzenduz. Kotxea uzten den lekutik bidearen oinera ordu eta laurden inguru pasako dugu. Bigarren aukera bat "Tximista" bidetik igotzea da eta, luzeagoa bada ere, bideak arrasto ona badu gutxiago nekatuko gara.
- Jaitsiera: Larrunarrira iristen den ohiko edozein bidetik. Negu giroan biderik eroso eta azkarrena "Tximista" izaten da.
- Eramandako materiala: Bi piolet, kranpoiak eta kaskoa.
- Eskalada-bidea eskalatzeko pasatako denbora: Ordu eta hogei minutu Larrunarriko gailurrera arte, atsedenaldiak zenbatuz.
- Ibilbide osoa betetzeko pasatako denbora atsedenaldiak zenbatuz: Kotxetik kotxera bost ordu inguru lasai ibilita.

BIDEAREN KROKISA

Ibilbidearen nondik norakoak. Puntu urdinez, “Arrastrakulos“ kanala, puntu orlegiz aldiz "Eskuineko kanala".

Krokis zehatza, puntu zuriz "Eskuineko kanala".

DESKRIBAPENA

Larraitz behe-laino itxi eta astun batek estaltzen zuen, Larrunarri ezkutatuz. Kotxetik irten nintzenean iragarritako hotzik ez zegoela iruditu zitzaidan. Zalantza argitzeko, kotxera sartu berriro ere, kontaktuari eragin eta termometroaren pantaila ilunean 4 gradu adierazten zuten argitxoak piztu ziren: “Vaya por Diossss”, pentsatu nuen atsekabez. Termometroa ikusita eta zalantzak izan ondoren, azkenean kranpoi eta pioletak hartzearen alde egin nuen: “elurre ondo ez badau, gutxiñez pisuarekin bueltatxo bat emateko aprobetxatuko det”. Ez dut uste Larraitz atzean utzi nuenean laino artean dozena erdi bat kotxe baino gehiago aparkatuak egongo zirenik.

Izoztu gabeko lokatz busti batek bidea tapizatzen zuen; bidearen ertzean zegoen elurra aldiz, arroz aleen moduan askatzen zen, belar artean sakabanatuz. Hau gutxi ez bazen, behe lainoak ez zidan ezer ikusten uzten.

- Arropagatik pentsatu det zu izango ziñela!!!

Ahots ezezagun batek pentsamendu positibo eta eraikitzaileetatik atera ninduen. Begirada altxatu nuenean Iraitz Lazkanorekin egin nuen topo, sare sozialek eman didaten "lagun birtual" bat. Iraitzek “Arrastrakulos“ kanala eskalatzetik zetorrela esan zidan, baita baldintza oso onean topatu zuela ere. Bihotzez eskertu nuen bere informazioa, "Tximista" bidetik igotzea baloratzen hasita nengoelako.

Iraitzek arrazoi zuen. Behe lainoak marrazten zuen muga horizontaletik irten nintzenean, irabazten hasi nuen metro bakoitzeko elurra gogorragoa zegoela iruditu zitzaidan. Konturatu nintzenerako elurrari ostikoak ematen ari nintzaion igotzen jarraitu ahal izateko. Honelako egoeratan konturatzen naiz zein gutxi behar dudan mendian zoriontsu izateko.

Hormara hurbiltzen nintzen heinean, bazirudien “Arrastrakulos“ ez zela jarraitutasuna izango zuen kanal bakarra. Baina momentu hartan ikuskizuna ez nuen aurrean, atzean baizik.

Argazkian puntu gorriz marraztuta jarraituko nuen lerroa.

Behe-lainoak sortutako itsaso gris eta itxiaren gainetik, Aizkorrik zeruertza harkaitz eta elurrez mugatzen zuen. Eguzkiaren lehen izpiek urre-kolore ahulez koloreztatzen zituzten kanalak, eder, erakargarri, desafiatzaile erakutsiz. Zenbat amets ditudan oraindik ere han betetzeko!!!

Aizkorriko mendilerro elurtua lainoaren gainetik.

Aizkorriri bizkarra eman nionean ikusi nuen: "Plaka Gorriak" sektorearen ezker hormaren ertzetik, elurrezko diagonal perfektu batek zuhaitz batzuen artean zerura zuzentzen zen, elur jarraitutasuna zuen lerro zuri bat marraztuz. Begia botata nion lerro honi aurretik ere, baina baldintza onean topatzeko zorterik izan gabe. Iraitzek esandako aintzar hartuz “Arrastrakulos“ egoera onean bazegoen, gaur aukera ederra izango nuen lerro zuri hori eskalatzeko.

"Plaka Gorriak" sektorera hurbiltzen.

..."Plaka Gorriak" sektorearen ezker hormaren ertzetik, elurrezko diagonal perfektu batek zuhaitz batzuen artean zerura zuzentzen zen...

Mendian bakarrik ibiltzeak duen gauzarik onenetakoa denbora zure gustura maneiatzeko aukera duzula da. Honegatik, diagonalaren azpira iritsi nintzenean, ez aurretik ezta atzetik ere inor ez nuela ikusirik, eskalatzen hasteko prestaketa lasaitasun osoz hartu nuen, denbora mugagabea izango balitz bezala. Prestaketa lasai honek behe-lainoaren gainean eguzkiaren lehen izpiek sortzen duten efektu eder bat ikusteko aukera eman zidan. Lainoen gainean proiektatutako Larrunarriko itzalaren punta Brocken espektru batek koroatzen zuen bere osotasunean, ostadar koloreko begi erraldoi bat izango balitz bezala. Espektruari ergel baten moduan ahozabalik begiratzen nion bitartean, eskalatzen hasi aurretik argazki batzuk egin ahal izan nizkion.

Brocken espektrua Larrunarriko gailurraren inguruan.

“krak-krak-krak”; kanal estuaren lehen metroetako elurraren hotsak zirraratu ninduen, gogorra zegoelako; “krak-krak-krak”.

"Hurbidea"-ren lehen metroak.

Baina zirrara honen iraupena udaberrian eroritako elurraren iraupenaren parekoa izan zen. Kanalean dauden lehen zuhaitzetara iristeko igo behar den irtengune motza pioletekin zuhaitzen enborretatik tira eginez igo behar izan nuen, elurra bat-batean bigundu zela zirudielako. Zuhaitzen adarren artetik motxila ez trabatzeko kontu handiz pasatuz, igotzen jarraitu nuen.

Lehenengo zuhaitzak atzean geratu ondoren.

Izoztu gabeko belarrez estalitako irtengune motzak eta zuhaitzez betetako tarteak tartekatuz eta, noizik eta behin elur gogorra topatu nuen arren, gehienetan elur biguna zen nagusi, zuhaitzak zeuden lekuetara iristen nintzenean batez ere, elurra zuhaitzen azpiko adarretan modu faltsuan pilatuta baitzegoen.

"Irtengune motzak eta zuhaitzez betetako tarteak tartekatuz...".

Metro asko zuhaitzen adar eta enborretatik tiraka irabazi nituen, soka batetik tiraka ariko banintz bezala. Momentu batean kanaltxoaren ezkerrean dagoen harkaitz-plaka zimurtsura igo eta bertatik eskalatzen jarraitzea ere bururatu zitzaidan, baina ideia hau berehala baztertu nuen: "kanala igotzera etorri banaiz, kanaletik igo beharra dauket!!!".

Eskerrak elurretatik irteten ziren zuhaitzen adarretatik tira egitea erosoa zela.

Bat-batean zuhaitzen adarren artean, ez oso urrun, irtengune bertikal bat ikusi nuen. Orain artekoa ikusita, ez nengoen oso itxaropentsu bertan topatuko nituen baldintzetaz eta, badaezpada, irtengunea nondik ekidin nezaken begiratzen hasi nintzen. Honetan ari nintzela, nire eskuinean denborak eta eguraldiaren gordinak zahartu eta okertutako bi hagin zahar ikusi nituen, sustrai zaharrek hormari lotuz bizitzari eusten ziotenak. Haginen moduan sentitu nintzen, punta metaliko batzuekin besterik ez lurrera lotua, eta honek bizitzaren iragankortasuna gogorazi zidan. Gaur, orain, lekurik onenean nengoen baita unerik onenean ere, aprobetxatu beharra nuen beraz; elurra ez zegoela baldintzarik onenean? Bizitza beti baldintzarik onenean egoten al da? Haginek bizitzak ekartzen dizkigun gauzak ekartzen dizkigun moduan hartu eta zukurik handiena atera behar zaiela gogoratu zidaten, hormari lotuta mantentzen dieten sustrai zaharrek urteetan egin duten moduan.

Haginak...

Irtengune bertikalera hurbildu eta, zentimetro eta helduleku bakoitzari zukurik handiena ateraz, ez nuen arazo handirik izan bere 2-3 metroak eskalatzeko (M2).

Irtengune bertikala goitik ikusita.

Irtengune bertikaletik gora, kanala inklinazioa galduz doa, amore ematen hasiko balitz bezala. Zuhaitzez betetako azken tarte bat zeharkatu eta belar hezez estalitako pare bat irtengune erraz eskalatu ondoren kanalaren amaierara iritsi nintzen.

Irtengune bertikalaren gainetik kanalaren amaiera aldera egindako argazkia.

Kanalaren amaieratik behera ikusmira honelakoa da.

"Hurbidea"-ren misterioa argituta nuen jada, eta hau oso zoriontsu sentitzeko nahikoa izango balitz ere, sentimendu gazi-gozo bat nuela sentitzen nuen, beharbada elurraren baldintzak eragindakoa. Sentsazio hau iraultzeko asmoz kanalaren ezkerrean dagoen ezproi harritsura zuzendu nintzen, oraindik ere itzalpean jarraitzen zuena, honen eskuineko horma inklinatua eskalatzeko.

Ezproi harritsura arte egindako zeharkaldia eta honen ondotik egindako igoera.

Harkaitz-plakez eta belarrez osatutako horma inlinatu honetan nuen jarrita elur ona topatzeko azken itxaropena.

Horma inklinatuaren azpian.

Horma estaltzen zuen elurretan lehen pioleta sartzerakoan entzun nuen "krok" hotsak irribarre bat piztu zidan; bigarren pioletaren "krok"-ak aldiz, mendian zoriontsu izateko gauza handirik ez dudala behar berriro ere gogorazi zidan, irribarrea biderkatuz. Ez nuen bitan pentsatu ere egin elur gogorrean sartutako bi pioletei argazki bat egiteko.

Ez nuen bitan pentsatu ere egin elur gogorrean sartutako bi pioletei argazki bat egiteko.

Erlabeltzeko puntara arte luzatzen den horma inklinatu hau heriotza zigorrera kondenatua dagoenaren azken bazkaria izango balitz bezala gozatu nuen, elur arrasto bakoitza azkeneko mokadua izango balitz bezala biziz.

Horma inklinatuan gozatzen.

Konturatu nintzenerako, eguzkiaren epeltasuna aurpegian nuen eta Erlabeltzeko Puntako gurutzearen distirak hormaren amaierara iritsi nintzela ohartarazi zidan: "Earraaaaaa!!!!"

Erlabeltzeko Puntako gurutzearen distira.

Erlabeltzeko Punta eta Larrunarri lotzen dituen gandorrean betiko legez zuhurtzia eta buru hotza mantentzea izan zen nire zereginik handiena, igoerak sortarazitako euforiaz harrapatua izatea ez nuelako nahi. Mendian, neguan batez ere, kotxera iritsi arte adi egoteari ezin zaio utzi. Tirriki-tarraka, burua hotza mantenduz eta heldulekuak ongi aukeratuz, Larrunarriko gailurrera iritsi nintzen.

Eta Larrunarriko gailurrera iritsi eta egindako bideari begiratu nuenean han jarraitzen zuen goizean ikusitako Brocken espektru ikusgarria, oraindik itxia jarraitzen zuen behe-lainoaren gainean pelikula zahar baten moduan proiektatua.

Brocken espektrua Larrunarriko gailurraren inguruan.

Askotan ikusita nuen Brocken espektrua, baina sekula ez hain handia. Txundituta nengoen, ahozabalik, parean nuen ikuskizunari gailurrean geundenen artean begiratzen zion bakarra nintzela iruditu zitzaidalako. Iristen ari ziren mendizaleak gailurrean argazkiak egiten zituzten bitartean, nire argazki-kamerak Erlabeltzeko Puntako gailurrera eta Larrunarriko itzalera apuntatzen zuen.

Erlabeltzeko Punta eta Larrunarriren itzala gainean Brocke espektrua duela.

Gertuago...

Bizitako une magikoaz oraindik txundituta, materiala pazientzia eta lasaitasun handiz itzuli nuen motxilara, bi piolet, kaskoa eta kranpoiak jantzita edukitzeagatik arraro begiratzen ninduten begiraden artean. Mendi batera ohiko bideetatik igotzen ohituta zaudenean zaila izaten da igotzeko beste aukera batzuk egon daitezkela irudikatzea. Baina beste aukera hauek dastatzen dituzunean mendiak begirada berri batekin ikusten hasten zara eta, lehen harkaitz eta elur arrastoak bakarrik ikusten zenituen lekuan, igotzeko lerro posibleak ikusten hasten zara.

Jenderik gabe geratu zen une labur batean, orain metalezko mendizalerik ez duen gailurrari argazki bat egin nion beherako bideari ekin baino lehen. Azkeneko urteotan Larrunarriko irudi bihurtu zen metalezko mendizale txikiaren desagerketa misterio bat da oraindik ere, inork ez dakielako (edo ez duelako esan) zer gertatu den. Elurrak ihes egiten duenean agertuko delakoan nago.

Mendizalerik gabeko gailurra.

Jaitsiera, betiko moduan, hausnarketarako aprobetxatu nuen: ondo egindakoak, egindako akatsak, topatutako zailtasunei aurre egiteko modua, bizitako emozioak, intentsitate handiz bizitako uneak, haginek irakatsitakoa, Brocken espektrua... Honetan guztian pentsatzen ari nintzela Larrunarriko hego-mendebaldeko aurpegiari azken aldiz begiratu nion, baita eskalatzeke ditudan lerroen zuritasuna behetik gora jarraitu ere, nire irudimenean horma lerro zuriz bete nuen arte.

Espero dut indarra eta zortea falta ez izatea lerro horiek guztiak eskalatu ahal izateko.

Larrunarriko hego-mendebaldeko horma.

ERLABELTZEKO PUNTA ETA LARRUNARRI: "ARRASTRAKULOS" KANALAREN EZKER ADARRETIK, 200 m, PD+/M3/III. 2023/01/29

Traductor al catalá, galego, castellano, english traslator, traducteur française.

Urte batzuk pasa behar izan dira norbaitek elurra sortzen duen makina konpondu, martxan jarri eta Gipuzkoako mendiak gogoz zuritu dituen arte.

Geroz eta ezohikoago bihurtzen ari diren egoera hauetan, elurra urtu baino lehen, mendiak trineo, eski, erraketa, piolet eta kranpoiez armaturiko mendizale hordez betetzen dira. Honen isla izaten dira sare sozial eta komunikabideetako berriak betetzen dituzten mendi zuri, familia zoriontsu, eskiatzaile gazte eta mendizaleen argazki, bideo eta erreportaiak, mundua astintzen duten benetazko arazoak ahaztu arazten gaituztenak. Eta gu, sistema kapitalista honen aurka borrokatzen duten iraultzaile sutsuen modura, beste mundu bat posible dela aldarrikatuz etxean geratzen garela esatea gustatuko litzaidake, baina aitortu beharra daukat mendi elurtueetatik iristen zaizkigun lamien doinuei ezin izaten diogula ezetzik esan.

Neguko igoera eta eskaladak Larrunarrin hasteko ohitura dugu, elurra Aizkorrin baino azkarrago eraldatzen eta urtzen delako. Zuri koloreko urre preziatu eta galgarri honi ahalik eta zukurik handiena ateratzeko, Asier eta biok Larrunarriko hego-mendebaldeko hormara zuzentzea adostu genuen, begia botata diogun neguko eskalada bati saialdi bat egiteko asmoz. Niretzat, berriro ere Asierren konpainiaz gozatzeko aukera izango zen; Asierrentzat, aldiz, azken hilabeteetan eskaladatik kanpo utzi duen sorbalda mindua probatzekoa.

BIDEAREN DATU BATZUK

- Luzera: 200 metro, Erlabeltzeko puntara arte.
- Luze kopurua: Guk ez genuen luzerik egin.
- Nork irekia: Honen inguruko daturik ez dut topatu baina igoera hau asko eta aspalditik errepikatzen den igoera da.
- Zailtasuna: PD+/M3/III. Erlabeltzeko punta eta Larrunarriren arteko gandorrean kontu handiz ibili beharko dugu, elurra biguna badago batez ere. Elur asko dagoenean Larrunarriko gailurrera honen ipar-hormara pasatuz iristea da gomendagarri eta seguruena.
- Orientazioa: Hego-mendebaldea.
- Ura: Larraitzen hartu daiteke, baita Larrunarriko ohiko bidean dagoen Oria iturrian ere.
- Hurbilketa: Larrunarrira doan ohiko bidea hartuko dugu. Langa bat pasa ondoren dagoen pinudia amaitzen den lekuan ohiko bidea utzi eta zelaian gora hasiko gara hormara zuzenduz. Kotxea uzten den lekutik bidearen oinera ordu eta laurden inguru pasako dugu. Bigarren aukera bat "Tximista" bidetik igotzea da eta, luzeagoa bada ere, bideak arrasto ona badu gutxiago nekatuko gara.
- Jaitsiera: Larrunarrira iristen den ohiko edozein bidetik. Negu giroan biderik eroso eta azkarrena "Tximista" izaten da.
- Eramandako materiala: Bi piolet, kranpoiak eta kaskoa.
- Eskalada-bidea eskalatzeko pasatako denbora: Ordu eta hogei minutu Larrunarriko gailurrera arte, atsedenaldiak zenbatuz.
- Ibilbide osoa betetzeko pasatako denbora atsedenaldiak zenbatuz: Kotxetik kotxera bost ordu inguru lasai ibilita.

BIDEAREN KROKISA

Ibilbidearen krokisa. Puntu zuriz, "Arrastrakulos" kanala, puntu orlegiz aldiz, bere eskuin adarra.

DESKRIBAPENA

Iluntasunean iritsi ginen arren, eguna argitzearekin batera kotxetik irten ginen, kopetako argirik gabe. Termometroak 3 gradu “besterik ez” zituen adierazten; elurra gogortzeko nahikoa? Berehala jakingo genuen. Mendizale goiztiarrenak dagoeneko igotzen hasiak zeuden eta, noizik eta behin, oraindik piztuta zeramatzaten kopetako argien distira elorrien artetik iristen zitzaigun. Berehala izango ginen distira horien atzetik.

Larrunarriko gailurra eta Larraitzeko aparkalekua arrasto nabarmen, zapaldu eta gogor batek lotzen zituen; bide-ertzean pilatutako elurra aldiz, bigun eta lehor jarraitzen zuen, erori berria bezala. Hau ikusta, igoera lasai hartzea erabaki genuen, aurretik pasatako mendizaleen oinatzetik atera gabe. Gure itxaropena hormetan itsatsitako elurretan zegoen, gogorra egongo zela uste genuen eta.

- Rayotik igoko gea? – Proposatu nion Asierri, - Hola altura errexago irabaziko deu.
- Bidetik kanpoko elurre nola daun ikusita igual hobe – erantzun zidan – ta gañea gutxigo nekauko gea.

Oria iturrira iristen.

“Tximista” bidea elurrezko txirrista erraldoi bat zirudien, inurri batzuen moduan, sigi-sagan, hainbat mendizalek igotzen saiatzen ari ginena. Ipar-haize gogorraren eragina nabarmena zen, aldapa mendiari lapurtutako elurrez estalita zegoelako..

"Tximista" igotzen.

Oinatzetik atera gabe metroak eroso irabazten genituen heinean, maldaren erdian dagoen elorri berezi bat hartu genuen erreferentzia bezala eta, bere parera iritsi ginenean, bidea utziz bertara zuzendu ginen.

"Tximista"-n dagoen elorri bereziaren ondoan.

Goitik zetorren ipar-haize gogorrak itsatsitako elur eta izotzaren eraginez elorria koral handi baten itxura zuen, arrainontzietan jartzen diren koral zuri horietako baten itxura. Bere atzean, Ausa Gazteluk paisaiari ukitu polar bat ematen zion.

Elorri berezia koral zuri bat bihurtua.

Arrastoa utzi genuenean, hortik aurrera zer topatuko genuen argi geratu zitzaigun: haizeak pilatutako eta trinkotu gabeko elur pila; arrastoa irekitzeko behin baino gehiagotan belaunetatik gora sartzea behartuko gintuena. Ordura arte isuri gabeko izerdiak “Arrastrakulos” kanaletik banatzen gintuzten 500 metro eskaseetan isuri genituen.

Arrastoa utzi ondoren bidean pasa genuen bigarren elorri baten ondoan. Argazkian bi mendizale ikusi daitezke "Tximista"-n gora.

Eta eskerrak metro batzuetan zehar azpitik zetozen Arkaitz eta Ibonek irekitako arrastoa aprobetxatzeko zortea izan genuela!!! Arkaitzek esan zigunez, Joseba Iztueta ere inguruan zebilen, lagun batekin bideren bat eskalatzeko asmoz. Hiru taldetxo ibiliko ginen Larrunarriko ekialdeko horman jolasten, bakoitza eremu ezberdin batean, bakoitza proiektu ezberdin batekin. Gurea “Arrailakulos” bezala izendatu nuen arrail nabarmena eskalatzea zen, eskalatu nueneko ibilbide bera jarraituz.

- Nola ikustezu? – Galdetu zidan Asierrek Arkaitz eta Ibon laino artean galdu zirenean.
- Goien elurre hola badau ez dakit igotzerik izango deun – erantzun nion, elur sakonari metroak irensten saiatzen nintzen bitartean.

“Arrastrakulos” kanala lanbro itxi eta heze batek estaltzen zuen, ikusgai zegoen horma apurrari itxura beldurgarri bat emanez. “Mailenka” eta “Petrel” bideek partekatzen duten bilgunea eta bilgunea kokatutako erlaitz zabala haizeak hormatik amildutako elurrak osatutako kono handi batek estaltzen zuen. Hau ikusita, berehala baztertu genuen nik eskalatu nuen lehen luzea eskalatzea. “Arrailakulos” arrailaren oinera iritsi nahi bagenuen  “Arrastrakulos” kanalaren ezker adarra ia bere osotasunean igo beharko genuen. Eta horretarako elur bigunarekin borroka polita izango genuen aurretik.

Izterretatik gora elurretan sartuz metroak poliki irabazten hasi ginen, batzuetan pausu bat aurrera egiteko bi pausu atzera eginez. Elurraren egoera kaskarra ikusita piolet eta kranpoiak ez jartzea erabaki genuen; ezker adarraren lehen irtengunearekin topo egin genuen arte.

- Seguru nau hemengo resalte guztik belarra dutela – esan nion Asierri elurra zapalduz erlaitz txiki bat eraikitzen nuen bitartean -. Hemendik gora piolet eta kranpoiekin ez det uste arazo haundirik izango deunik.

Leku faltagatik, Asierrek beherago beste erlaitz bat eraikitzen hasi zen. Ez ginen motel ibili kaskoa eta pioletak motxiletatik atera eta kranpoiak jartzeko, baina bai nahikoa ipar haizeak hormatik erraztatutako elur finez estalita geratzeko, arroparen zirrikitu guztietatik sartzeraino.

- Izoztuta nau – esan zidan Asierrek elurra gainetik astinduz –. Ez dakit igoeran izerditu naizelako, baina izoztuta nago.
- Jarraitzeko modun?
- Ez dakit, orain pixkat mareatuta nau.
- No jodas, jaistea nahi dezu? Nere aldetik arazorik gabe, eh?
- Ea buelta ematen diodan – erantzun zidan jaioberri baten modura uzkurtuz, sortzen ari zen bero apurra ahalik eta gehien gordetzeko ahaleginean.

Asierrek hotzak eragindako momentu txarra pasatzen zuen bitartean, motxilan neramatzan eskularru potoloenak atera eta utzi nizkion eskuak berotu ahal izateko. Ni hozten hasi nintzenerako Asierrek jarraitzeko moduan zegoela esan zidan.

Lehen irtengunea eskalatzea ez zen erosoa izan, ezta arriskutsua ere. Elurra irina zirudien eta pioletek ez zuten inon heltzen, ezta elur geruza handiaren azpian agertzen zen belar apurrean ere. Irtengunearen eskuin aldean dagoen harkaitzari ahal izan genuen moduan helduz eta, tarteka elurretan gerriraino sartuz, azkenean lortu genuen irtengunetik ateratzea (60º inguru).

Asier lehen irtengunea eskalatzen.

Asierri argazki bat egin eta, gehiago hozten jarraitu aurretik, igotzen segi nuen “Arrastrakulos“ kanaletik banatzen gintuen ezproiaren ondotik mantenduz. Metroak zailtasunez irabazi genituen, bigarren irtengunearen azpira iritsi ginen arte:

- Arrailako elurre hola badau ez det uste metro asko igoko ditugunik – esan nion Asierri “Arrailakulos” seinalatuz – ta gainera egiten dun hotzakin, aseguratzen deun bitarten izoztuta geratu behar gea.
- Ni oraindik ez naiz berotu – erantzun zidan besoak astinduz.
- Ba ordun hobe degu igotzen jarraitzea!!!

Bigarren irtengunearen oinean.

Bigarren irtengunea, 3-4 metro eta 65º inguru izango dituena, lehenengoa baino errazago eskalatu genuen, beharbada ia bere osotasunean osatzen duen harkaitz plaka batek piolet eta kranpoien puntak zimurdura batzuetan jartzeko aukera eman zigulako, edo beharbada gorputzak epeltzen hasi zitzaizkigulako.

Bigarren irtengunean.

Hemendik gora, elurra pixkanaka gogortuz joan zen, haizeak trinkotu gabeko elurra eraman eta azpiko elur gogorra agerian utzi zuelako. Kanala goitik ixten duen hormara iritsi ginenerako izoztutako elur geruzaz osatutako tarteren bat eskalatzeko aukera ere izan genuen.

Bigarren irtengunea eskalatu ondoren.

- Orain ea leku on bat topatzen deun Arrastrakulosera pasatzeko – esan nion Asierri hormatik zuzen jarraitzea arriskutsu zegoela baieztatu genuenean.

Lainoaren ondorioz ongi ikusi ez genuen saialdi antzu baten ondoren, harkaitz-plaka batetik "zintzilik" zegoen inklinazio handiko erlaitz estu bat kontu handiz zeharkatuz “Arrastrakulos“ kanalera iristera lortu genuen. Zeharkaldi honek ere bere xarma izan zuen, Asierri kranpoi bat askatu zitzaionean batez ere, jejeje. Mikel Saez de Urabain eskalatzaileak bere blogean behin baino gehiagotan idatzi duen bezala, “Arrastrakulos“ kanalera iristeko egin behar den zeharkaldiak kontu handia eskatzen du, eroriz gero min handia hartu daiteke eta. 

Zeharkaldiaren hasieran, kranpoia botatik irten aurretik.

Zeharkaldiaren amaieran, kranpoia bere lekura itzuli ondoren.

Metroak irabazten genituen heinean eta, inklinazio handiko lekuetan elurra gogorragoa zegoela ikusita, “Arrastrakulos“ kanala irteera zuzenetik amaitzea erabaki genuen; eta asmatu genuen, irtengunea tapizatzen duten belar eta landare multzoa izoztuta topatu genituelako.

“Arrastrakulos“ kanalaren irteera zuzenean.

Irteera zuzenetik ateratzen.

Asier irteera zuzenaren oinera iristen.

- Hemendik gora nundik dijo?
- Errazenen ikusten dezun lekutik – erantzun nion pasatzen utziz -, dena harkaitz-plakez osatuta dago.

Harkaitz-plaketara zuzentzen.

Gorputza epeltzen hasi ondoren, bazirudien Asier indarberrituta zihoala. Ni aldiz, telefonoarekin argazkiak egitearen ondorioz, eskuetako behatz-mamiak hotz-hotzak eta gogor-gogorrak neramatzan. Asierren martxa jarraitzen hasi nintzenean ez zen denbora luzea pasatu behar izan behatz-puntetan mina sentitu eta berriro ere berotzeko.

Harkaitz-plaken arteko tarte batean.

Erlabeltzeko Puntara arteko bidean lanbroak eragindako ikusmira eskasa, elur bigunez estalitako zuloak "ezkutuak" eta haizeak behin eta berriz aurpegira botatzen zigun elurra izan ziren protagonistak.

Argazki honetan elurraren egoera nolakoa topatu genuen sumatu daiteke.

Puntan dagoen gurutzea ere, haizearen mende, itsas hondoan urperaturiko gurutze zahar bat zirudien, urteetan zehar alga eta lurrez estalitako gurutze beldurgarri bat.

Erlabeltzeko puntan.

Argazki bat azkar-azkar egin eta ahal izan genuen denborarik luzeena Larrunarritik banatzen gintuen gandorraren ertzetik jarraitu genuen, tarteka, haizearen indarragatik, hegoaldera pasatzera behartuz.

Erlabeltzeko Punta eta Larrunarriren arteko gandorran.

Larrunarriko gailurera iritsi baino lehen dagoen mendi-lepo estu eta nabarmenean ipar hormara pasa ginen, negu giroan bertatik igotzen jarraitzea aukerarik seguruena izaten delako. Azken irtengune tente bat igo ondoren gailurrera iritsi ginen.

Larrunarriko ipar-horman, gailurrera iritsi aurretik dagoen irtengunea eskalatzen.

- Gaur hotza pasa det – aitortu zidan Asierrek zerbait jaten genuen bitartean -. Momentu baten mareatzen hasi naiz.
- Gaur giro eskozesa izan degu bai – erantzun nion -, gutxienez jaitsieran arrastoa izango deu ta berotzen jungo gea.

Gailurrean geundela Asierren ezaguna den Jose Garcia-kin topo egin genuen, baita Larraitz arte bere konpainiaz gozatzeko zortea izan ere. A zer nolako bizitza-lezioa eman zigun eta a zer nolako adore eta umorea duen bizitzari aurre egiteko. Eta gu hotzagatik kexatzen!!! Milesker Jose irakatsitako guztiarengatik!!!

Larraitzera epel-epel iritsi ginen, pasatako hotzak ahaztuta. Eguraldi eta elur baldintzegatik irteera gogorra izan zen, mendia maitatzera edo gorrotatzera eramaten zaituen horietakoa. Kotxera iritsi ginenerako proiektu eta amets berriez hizketan geunden jada, beraz, gure kasuan, irteerak mendia gehiago maitatzera eraman gintuela esango nuke. Ez al duzu uste, Asier? Jejejeje

KRONIKA IDAZTEKO KONTSULTATUTAKO BIBLIOGRAFIA ETA WEB ORRIAK

- Smithyren bloga. 2023/01/02. Larrunarri, "Txema - Petrel" sektorea: "Arrailakulos" arraila, 70 m, IV. 2022/11/06. Eskuragarri: http://www.smithyrenbloga.com/2023/01/larrunarri-txema-petrel-sektorea.html
- Smithyren bloga. 2017/12/08. Erlabeltzeko Punta eta Txindoki neguan: "Arrastrakulos" kanaletik, 200 m, M3, 2017/12/06. Eskuragarri: http://www.smithyrenbloga.com/2017/12/erlabeltzeko-punta-eta-txindoki-neguan.html

LARRUNARRI (TXINDOKI), "TXEMA - PETREL" SEKTOREA: "MAILENKA" BIDEA, 115 m, IV. 2022/09/18

Traductor al catalá, galego, castellano, english traslator, traducteur française.

Pirinioetako hiru mila metrotik gorako mendiak igotzen hasi nintzenean, hirumilako guztiak igo nahi banituen behintzat, eskalada-ezagutza minimo batzuk beharko nituela ikasi nuen. Askok jarraitu duten ibilbide berari jarraituz, lehen eskalada-ezagutzak kirol-eskaladak eman zizkidan. Hirumilakoek eragindako sukarra baretu eta eskaladak eragindakoak geroz eta gehiago harrapatzen ninduen heinean, kirol eskaladatik hainbat luzetako eskalada-bide ekipatuetara jauzi egin nuen lehenik eta hauetatik eskalada-bide erdi-ekipatu edo "garbietara" ondoren, eskaladari buruzko ezagutzak gehituz eta aberastuz.

Urtetako eboluzio honetan emandako jauzi bakoitzarekin, zailtasun fisikoaren gainetik, igo dena zailtasun psikologiko eta teknikoa izan dela konturatu naiz. Baina zailtasun hauen gainetik, kronika honetan partekatu nituen gogoeten artean idatzi nuen moduan, eskaladak gauza garrantzitsuago bat eman dit:"maila baxuko eskalatzailea naiz, izan ere, nire burua eskalatzailetzat ez daukat: baldarra naiz, ez naiz indartsua, teknika falta zait eta buruaz ere ez naiz oso fin ibiltzen. Orduan, zergatik eskalatu? Eskaladak, dudan beldur, konfiantza, ahuldade, indar, errealitate eta nahiaren aurrean jartzen nau. Ispilu baten moduan, nire alderik indartsu eta zaurgarriena agerian uzteko ahalmena dauka. Eta agerian gelditzen den beldur eta zaurgarritasuna aldatzeko nahia da eskaladak ematen didana. Pasagune zail bat edo hormatzar bertikal baten aurrean, dudan beldur eta konfiantza faltari aurre egin eta eskalatzeko gai izateak sortzen duen sentsazio betegarria parekatzen duen sentsazio gutxi daude. Beti pentsatu izan dut erosotasun eremutik irten gabe eboluziorik ez dagoela. Eskaladak erosotasun eremutik atera eta nire burua hobe ezagutzen laguntzen nau, gustuko ez dudana hobetzeko garra piztuz. Horretaz aparte, bi eskalatzaile nylonezko zilbor-hesteaz lotzen diren bakoitzean konfiantzazko paktu bat sinatzen dute, izan ere daukaten gauzarik preziatuena uzten diote elkarri: bizitza. Ba al da konfiantza handiagoa eskatzen duen aktibitaterik?"

"Eta nylonezko zilbor-hestearen bestaldean inor ez dagoenean?" galdera ez dakit noiz sortu zitzaidan, baina azkenaldian, egoerak behartuta beharbada, eskaladan beste jauzi bat emateke nuela sentitzen nuen: bakarkako eskalada, ingelesez "rope solo" bezala ere ezagutzen dena. Ez naiz "free solo" edo sokarik gabeko eskaladaz ari, norberak bere burua soka batekin aseguratuz egiten duen eskaladaz baizik. Eskalada mota honi buruzko bideo asko ikusi eta artikulu asko irakurtzen hasi nintzen baina jauzia eman ahal izateko faltan botatzen nuen "zuzenean" norbait eskalatzen ikusi eta galderak egiteko aukera izatea. Eta aukera hau Jaime Alonsok "labargorri"-k apirilaren 17an eman zidan Ihabarko "Irasagarra" bidea anaiarekin eskalatu nuenean. Berak nola eskalatzen zuen ikusi/ikasi eta telefonoz hainbat mezu trukatu ondoren, bakarkako eskaladarekin animatzen hasi nintzen, hasiera batean luze bakarreko luzeak eskalatuz eta geroago hainbat luzeetako bide errazak eskalatuz, IV+ zailtasunetik pasa gabe.

Soka-lagun batekin eskalatzearekin alderatuz, bakarkako eskaladak mentalki beste maila batera eramaten nauela sentitzen dut, konpromisoa handiagoa delako. Soka-lagun batekin estualdirik gabe eskalatzen ditudan luzeak bakarka puntu bat igotzen dira, ziurrenik eskalada hau oraindik menperatzen ez dudalako. Kontzentrazio osoa eskatzen dit helduleku bakoitzean, aseguru bakoitzean edo bilguneetan egiten dudan maniobra bakoitzean, eta arnasketa lasai eta sakon bat eramateak duen garrantzia irakatsi dit, egoera ezerosoetan batez ere. Eskaladaren irakaspenak eta harkaitzak transmititzen didana modu sakon eta estuago batean bizitzen ditut, eskaladak irauten duen bitartean meditazio luze batean egongo banintz bezala. Kronika honetan ez naiz bakarka eskalatzen dudanean jarraitzen dudan moduaren xehetasun teknikoetan hasiko, honek bakarrik kronika baterako emango lukeelako.

Eta bakarkako eskaladan sakontzen joateko eskalada-bide berri baten bila ari nintzela, Larrunarriko "Mailenka" bidearekin gogoratu nintzen: zailtasun "atsegineko" bidea, ez oso luzea eta ekipatua, nahiz eta parabolten arteko tartea motza ez izan.

Larrunarrin, eskalatzailez gainezka egoten den ipar-mendebaldeko gandorraz gain bada zer eta non eskalatu, gandorraren hego-mendebaldeko horma zabalean batez ere. Horma honetako eskalada mota, eskalatzaileen jargoia erabiliz, "plakeroa" da, hau da, inklinazio ezberdineko harkaitz-plaketan egiten dena. Larrunarriko eskalada teknikoa da, aseguruen arteko tartea orokorrean ez da motza (honegatik gomendagarria izaten da friend edo artaka-trabagailuren bat eramatea) eta, zailtasunari dagokionez, V zailtasunetik gorako eskalada-bideak dira. Beharbada honegatik, eta hormara hurbiltzeko ordu bete inguru eramango gaituelako, Larrunarrin ez dugu eskalatzaile pilaketarik topatuko eta eskalada lasai eta bakarti batez gozatzeko aukera izango dugu.

Baina Larrunarriko eskalada-bideen artean, "Txema - Petrel" sektorean badira errazagoak diren bi bide: "Petrel" eta "Mailenka" (azken hau urtetan "Patxirena" bezala gaizki izendatu dutena, beharbada 2002 urteko "Gipuzkoako Eskalada Gida" liburuan hala jasota zetorrelako). Bi bide hauek IV/IV+ zailtasunaren inguruan daude ("Petrel" bideak V zailtasuneko irteera zuzen bat dauka) eta ez dira oso luzeak (115 metro inguru), honegatik sokada batek ez luke arazo handirik izan behar goiz edo arratsalde batean bi bide hauek eskalatzeko.

"Petrel" eskalatu nuenaren testigantza dokumentatua badut ere (nahiz eta kronika hau zaharkitua geratu den, eskalada hau Gipuzkoako Mendi Federakuntzak Larrunarriko bideak berrekipatu baino lehenagokoa delako), "Mailenka" eskalatuta nuenik ez nintzen gogoratzen, garai batean bere parabolten artean sokarik gabe eskalatzen aritzeko ohitura izan nuen arren. Igandean burutuko nuen eskalada zalantza hau argitzeko ere balioko zidan, inongo zalantzarik gabe.

BIDEAREN DATU BATZUK

- Luzera: 115 metro.
- Luze kopurua: 4.
- Nork irekia: Honen inguruko daturik ez dut topatu.
- Zailtasuna: IV. Luzez-luze: 1ºL: III+ (25 m), 2ºL: IV (30 m), 3ºL: IV (30 m) eta 4ºL: IV (30 m). Lehen luzea eskalatu nahi ez bada hormaren eskuinetik arazorik gabe oinez saihestu daiteke 1 bilgunera iritsiz.
- Orientazioa: Hego-mendebaldea. Udan bero handia pasa daiteken arren, goizaren lehen orduetan itzalpean dago.
- Ura: Hurbilketa nondik egiten den arabera, Larraitzen edo Oria iturrian hartu daiteke.
- Hurbilketa: Larrunarrira doan ohiko bidea hartuko dugu. Langa bat pasa ondoren dagoen pinudia amaitzen den lekuan ohiko bidea utzi eta zelaian gora hasiko gara hormara zuzenduz. Kotxea uzten den lekutik bidearen oinera ordu eta laurden inguru pasako dugu lasai igota. Bigarren aukera bat "Tximista" bidetik igotzea da eta, luzeagoa bada ere, Oria iturrian zintzurra freskatzeko aukera izango dugu.
- Jaitsiera: Hiru aukera ditugu: bidea rappelatzea, "Arrastrakulos" kanaletik jaistea edo ipar-mendebaldeko gandorra jarraitu eta Erlabeltzeko puntatik pasatuz Larrunarriko gailurrera iritsi eta bertara iristen den ohiko edozein bidetik jaistea.
- Eramandako materiala: Bidea bakardadean eskalatzeko, 80 metroko soka bakarra, luzera ezberdineko 10 express zinta eta bilguneak muntatzeko luzera ezberdinetako zinta-uztaiak erabili nituen. Totem jokua eraman nuen arren ez nuen erabili. Sokada batean eskalatuz gero 60 metroko bi sokekin bi luzeetan eskalatu eta bi rappel-etan jaisteko aukera izango dugu.
- Eskalada-bidea eskalatzeko pasatako denbora: ordu pare bat pasatxo, kontutan izanda bakarka eskalatzen denean bidea bi aldiz eskalatzen dela. Sokada batean igoz gero denbora erdian edo gutxiagoan eskalatuko dela pentsatzen dut.

BIDEAREN KROKISA

Larrunarriko eskaladako sektore ezberdinak eta "Mailenka" bidearen kokalekua (gorriz). Zuriz eta urdinez hurbilketa posibleak, orlegiz aldiz, jaitsiera posibleak.

Aurreko argazkia gertuago, hemen "Mailenka" bidearen nondik norakoak zehatzago ikusi daitezke.

"Mailenka" bidearen krokis zehatza.

DESKRIBAPENA

Alarmak esnatu ninduenean urduri sentitzen nintzen. Ez dakit gaueko ametsek urduritasun honetan eragina izan zuten, zer amestu nuen ahaztuta bainuen. Kotxeak Larraitz arteko bihurguneak bata bestearen atzetik irensten zituen bitartean urduritasuna eskaladak eragindakoa zela sinestarazi nion nire buruari, orain arte bakarka eskalatu dudan eskalada guztien aurretik urduri sentitu izan naizelako.

Iñaki eta Cooper Larraitzen ikusteak ez zidan erabat lasaitu baina beraiekin Larraitzetik azkar igotzen hasi nintzenean ez nintzen urduritasunarekin gogoratu. Ez dago hamalau kiloko motxila astun batekin ordu erdiko igoera bizi bat egitea bezalakorik urduritasun guztia azken tantara arte izerditzeko. Iñaki eta Cooper agurtu eta, ohiko bidea utzita, hormara zuzendu nintzenerako lasai sentitzen nintzen, izerditan blai baina lasai, jejeje.

Intentsitate altuko entrenamendu honen ondoren hormara arteko aldapatzar belartsua pazientzi handiz hartu nuen, izerdi jarioa gelditu eta arropa zertxobait lehortuko zenaren itxaropenez. Askotan igo izan dut aldapa hau eta igo naizen guztietan hormaren oinera nekatuta iritsi naiz: pisuarekin noalako, azkarregi noalako, beroa egiten duelako, belarra luzeegia dagoelako, elurra biguna dagoelako; aitzakien katalogoa zabala izan daiteke. Nekatuta sentitu arren, haize hotz batek orrazten zituen belar luzeetatik begirada altxatu eta parez-pare eskalatu nahi nuen horma ikusi nuenean zirrara batek goitik behera zeharkatu ninduen, eskalatu behar den horma ezezagun bat lehen aldiz ikusi izan banu bezala.

"Mailenka" bideak igotzen duen horma.

Parez pare denbora gutxi barru eskalatzera nindoan harkaitz-plaka inklinatuak eta arrailak nituen. Horma goitik behera aztertzen nuen bitartean, Xabier Larretxearen azalpenak kontutan hartuz bidearen nondik norakoak imajinatzen hasi nintzen: bidearen hasiera, bilguneen kokalekuak, pasagune errazak, pasagune ez hain errazak, eta luzeak batzeko aukerak. Lehenengo bi luzeak luze bakarrean eta hirugarrena aparte utzi edo lehenengo luzea alde batetik eta azkeneko biak luze bakarrean? Zein aukera hartu eskaladan zehar erabakiko nuela pentsatu nuen.

"Mailenka" bidearen nondik norakoak hormaren azpitik ikusita. Oraindik ez nekien bidea luze bat beherago hasten denik.

Xabier Larretxearen krokis eta azalpenen arabera, bidearen hasiera, uztaidun bi paraboltez osatuta, belarrez eta ardi kakez estalitako erlaitz zabal batean kokatzen da. Leku erosoa da, ederra, hormatik zintzilikatutako barandarik gabeko balkoi natural bat. Goizean goiz iritsiz gero bertatik Larrunarrik Goierrin proiektatzen duen itzal ikusgarria ikusi daiteke, piramide perfektu baten itxura duena. Erlaitz honetan motxila utzi nuenean sorbaldek lasaitu ederra hartu zuten: "maldan gora horrenbeste pisu arrastaka eramateak merezi du? Eta eskalatzen?" Galderei benetan konbentzitzen didan erantzun baten bila ari nintzela, materiala erlaitzean kontu handiz utzi eta sailkatzen hasi nintzen, zirujau batek ebakuntza baten aurretik ebakuntza-mahaiaren gainean materiala utzi eta sailkatzen duen moduan.

Oharra: Etxera itzuli nintzenean, Gipuzkoako mendi federazioak Larrunarriri buruz argitaratua duen eskaladen liburuxka teknikoan "Mailenka" bidea luze bat beherago hasten zela ikusiko nuen. Aste batzuk beranduago bidearen oinera itzuliko nintzen benetazko lehen luzea eskalatzeko eta kronika hau eguneratzeko.

Bidearen 1 bilgunera iristen, Xabier Larretxearen kronikan 0 bilgunea bezala azaltzen dena.

1 bilgunea "Petrel" eta "Mailenka" bideek partekatzen dute. Bertatik, besoak altxatuta dituen erraldoi baten moduan, bi bideek hormatik zerura arte igotzen dira "U" erraldoi bat irudikatuz. Hormaren ezkerrean "Petrel" bidearen lehen parabolta identifikatu nuen, hormaren eskuinean aldiz, "Mailenka"-ren bigarren luzeko lehenengo biak.

Hormaren ezkerrean "Petrel" bidearen lehen parabolta identifikatu nuen...

... hormaren eskuinean aldiz "Mailenka"-ren bigarren luzeko lehenengo biak.

Larrunarriko hego-mendebaldeko horma osoan ez zegoen inor. Behera begiratu nuen eta atzetik inor ez zetorren. Gaurkoan mendiaz bakardadean gozatzeko eguna izango zen, harkaitzak transmititutako bizipen eta emozioak bueltaka zebiltzan putre eta belatxingekin bakarrik partekatuz. Segurtasunez eskalatu ahal izateko segurtagailu, korapilo eta mosketoi bakoitza bere lekuan zeudela eta ongi funtzionatzen zutela behin baino gehiagotan egiaztatu ondoren, harkaitz-plakara hurbildu eta, eskuak harkaitz hotzean ipiniz, begiak itxi eta harkaitzak transmititzen zidana sentitzen saiatu nintzen, sentitzen nuena deszifratu gabe, sentimenduek ez baitute honetaz ulertzen: "gaurkoa egun ederra izango da" kobentzitu nion nire buruari begiak ireki nituenean.

Sokaren muturra 1 bilgunera finkatuz, benetazko 0 bilgunean nengoelakoan eskalatzen hasi nintzen.

- Lehenengo luzea, 25 metro, III+. Oharra: Lehenengo luze honen kontaketa ez da "Mailenka" eskalatu nuen irailak 18koa, aste batzuk beranduagokoa baizik,. Hau dela eta, luzearen azalpen tekniko eta hotz batera mugatuko naiz.

"Mailenka" ustez eskalatu nuen irailak 18tik aste batzuk beranduago "Mailenka" benetan hasten den lehen paraboltaren azpian nengoen, Hego-haize bortitz baten kolpeen astinduak ahal nuen moduan jasanez. Nire helburua beste bat izan arren, haizeak behartuta lehen luze hau eskalatu ondoren eskalada bertan behera utzi behar izango nuen.

"Mailenka" bidearen hasiera. Argazkian lehenengo bi paraboltak ikusi daitezke, baita luzean eskuinetik saihesten den sabaia ere.

Argazki honetan, soka jarraitzen badugu lehen paraboltetik gorako nondik norakoak ikusi daitezke.

Luzea harkaitz-plaka etzan eta erraz bat eskalatuz hasten da lehen paraboltera iritsi arte (II hasieran, III- ondoren). Lehen paraboltetik gora harkaitz-plaka etzana mantentzen bada ere, eskuentzat helduleku txikiak ditu, zuzen eskalatzen bada batez ere (III). Dena den tarte hau guztia harkaitz-plakaren eskuin aldetik saihestu daiteke eskalada erraz bat eginez (II+). Sabaiaren azpira iristear gaudela harkaitz-plakak inklinazioa irabazten du, baina heldulekuak hobeak dira (III). Sabaia eskuin aldetik saihesten hasiko gara. Parabolten arteko tartea motza ez bada ere (luze osoan lau parabolt daude), sabaiaren oinean dagoen arrailean tamaina erdiko friend-ak trabatu daitezke, baita sabaiaren eskuinean dagoen arrail sisteman ere. Arrail sistema honetatik sabaia arazo handirik gabe eskalatuko dugu (III) erlaitz eroso batera igoz. Sabaiak eskuinean duen arrail sistematik ez badugu eskalatzen eta eskalada zuzenago bat egiten badugu pasagune hau III+ zailtasunera igotzen da.

Soka doan lekutik jarraitzen badugu III+ zailtasuneko pasagunea eskalatuko dugu.

Argazki honetan sabaiaren eskuineko arrail sistema ikusi daiteke (III).

Erlaitzetik gora, koska txikiz beteta dagoen harkaitz-plaka inklinatu, motz eta polit bat eskalatuko dugu lehenengo bilgunera iritsiz (III).

Erlaitzetik gora dagoen parabolt bakarra. Harkaitz-plaka hau oso polita da.

Oharra: hemendik aurrera irailak 18ko eskaladaren bizipenekin jarraituko dut. Pentsatu behar da bide hau eskalatu nuenean azken hiru luzeak "bakarrik" eskalatu nituela.


- Bigarren luzea, 30 metro, IV. Bilgunearen eskuin aldera oinez hasi eta, arrail nabarmen eta zurixka ondora iritsi nintzenean, honen eskuinetik eskalatzen hasi eta, harkaitz-plaka etzan eta trinkoa eskuin noranzkoan eskalatzen jarraituz, lehen paraboltera zuzendu nintzen (III). Harkaitza hotza zegoen eta hurbilketan belarrak orrazten zituen haize hotzak eragindako sentsazio termikoa ez zen oso altua. Polarra lehenengo bilgunean ez uzteko erabakia hartu izanak poztu ninduen. Lehen metro hauek bidean zeharreko harkaitz-plaketan topatuko nuena erakutsi zidaten: oinentzat batez ere dauden heldulekuak aurkitu eta hauetaz aprobetxatu eskalada lasai bat egin ahal izateko.

Motxilatik pixkanaka ateratzen nindoan sokarekin arazorik ez izan arren, "azkarregi" eskalatzen hasi nintzen, bakarka eskalatzen hasten naizen bakoitzean gertatzen zaidan moduan. Bularretik zintzilik daramadan aparatu auto-blokeatzailea behin eta berriz blokeatzen zitzaidan desblokeatzeko gelditzea behartuz: "lasai Smithy, lasai" esan nion nire buruari lehen paraboltera iritsi eta lehen express-zintatik soka pasa nuenean. Bakarkako eskaladak abiadura lasai batean eskalatzea eskatzen du, musika lasai batek abiadura lasai batean dantza egitea eskatzen duen bezala, aparatu auto-blokeatzailea behin eta berriz blokeatzea nahi ez badugu behintzat.

Lehen paraboltetik gora harkaitz-plaka zertxobait tentetzen bada ere, noizik eta behin eskuentzat agertzen hasten diren helduleku ederrak aprobetxatzen hasi nintzen; batzuetan harlauza txiki batzuk eta beste batzuetan belarrak hartutako arrail batzuk.

Lehen paraboltetik gora dagoen ikusmira, argazkiko lehen parabolta bidearen bigarrena da. Argazkia horman jarritako materiala errekuperatzeko luze hau bigarren aldiz eskalatu nuenean egin nuen.

Bigarren luzeko harkaitza ere, lehenengo luzekoa bezala, itzela da, trinkoa eta, nahiz eta parabolten arteko tartea motza ez izan, hauen arteko metroak estutasunik pasa gabe eskalatu nituen. Horma kolore zuria hartzen duen tarte batean pittin bat gehiago tentetzen da, baina bertan dauden arrailen laguntzaz ez nuen arazo handirik izan honen gainean dagoen erlaitz txiki batera igotzeko (IV-).

Erlaitz txikitik behera egindako argazkia. Azpian kolore zuriko arraildun tartea ikusi daiteke, baita lehenengo bilgunea muntatuta dagoen erlaitza ere.

Bilgunera iritsi nahi banuen eskalatu beharko nuen harkaitz-plaka tentearen azpian nengoen, parabolt bakarrez babestua dagoena. Lasai nindoan, arreta osoa egiten ari nintzen mugimendu bakoitzean jarriz. Argazki pare bat egin ondoren harkaitz-plaka eskalatzen hasi nintzen.

Bigarren bilgunera iritsi aurreko harkaitz-plaka tentea.

Harkaitz-plakaren zimurdura leunetan oinen puntak kontu handiz kokatuz metroak pixkanaka irabazten hasi nintzen, kamera geldoan mugituko banintz moduan. Plakaren amaierara iritsi aurretik eskuin aldera metro pasatxoko zeharkalditxo bat egin behar da. Zeharkalditxo honetan pasa nuen luze osoko ezerosotasun bakarra, eskuentzat helduleku onak ez dituelako. Harkaitz-plakaren goiko ertzean behatz puntak jarri eta, dantzan ariko banintz moduan, oinak eta gorputza ezkerretik eskuinera mugituz uste baino errazago iritsi nintzen uztaidun bi paraboltez osatutako bigarren bilgunera (IV).

Bigarren bilgunea.

Bigarren bilgunetik behera egindako argazkia.

Bigarren luzea zein lasai eskalatu nuen kontutan hartuta hirugarren luzea eskalatzen jarraitzea erabaki nuen, baina ez nekien nahiko express-zinta izango nituen bi luzeak bakarrean eskalatzeko. Honegatik, badaezpada bigarren bilgunetik zinta uztai luze bat pasatu eta bertan jarritako segurtasun mosketoi batetik soka pasatu nuen, express-zinta bat aurreztuz.

Hirugarren luzea bigarren bilgunetik ikusita. Argazkian bigarren bilgunetik pasatako zinta-uztai luzea ikusi daiteke baita, sokaren amaieran, hirugarren luzetik zintzilik utzi nuen motxila ere.

- Hirugarren luzea, 30 metro, IV. Bilgunetik atera eta belarrez estalita dauden harkaitz-plaka etzan batzuetatik igotzen jarraituz eskuin aldera jo nuen zuri koloreko arrail tente eta nabarmen baten azpian kokatuz (III): "asuntoa hemen hasiko da" pentsatu nuen gora begiratuz.

Tarteka babariar teknika erabiliz, tarteka arrailatik kanpo, metroak poliki-poliki irabaziz jarraitu nuen eskalatzen (IV). Arraila zoragarria da eta, tentea bada ere eta parabolten arteko tartea luzea mantentzen bada ere, helduleku oso onak ditu. Bosgarren paraboltera iritsi aurretik arraila belar multzo mardul batek ixten duela ikusi nuen, baina ez nuen zailtasun handirik izan eskuinean dagoen harlauza baten laguntzarekin arrailaren eskuinetik eskalatzen jarraitu eta luzeko azken parabolt honetatik azkeneko express-zinta pasatzeko (IV).

Azkeneko paraboltetik behera egindako argazki honetan arraila ixten duen belar multzoa eta bertatik irteteko dagoen harlauza (sokaren azpian) ikusi daitezke.

Hirugarren bilguneko uztaidun paraboltak jada bistan nituen, baina bertara iristeko azken pasagune bat nuen eskalatzeko. Ez nuen bitan pentsatu: azken paraboltetik eskuin aldera eskalatzen jarraitu eta eskuin eskuarekin harkaitz-plakaren eskuin ertzari heldu nionean, oinentzat helduleku berriak aurkitzea izan zen misterio guztia (IV).

Hirugarren bilgunea.

Hirugarren bilgunetik behera egindako argazkia.

Hirugarren bilgunetik aseguratu nintzenean barrenetik zoriontasun berezi bat zabaltzen hasi zitzaidan. "Mailenka"-ri eskalatzen nizkion lehen 60 metroak eskalatuak nituen dagoeneko (kontutan izan egun honetan ez nuela benetazko lehen luzea eskalatu), estualdirik pasa gabe, kontzentrazio osoz, amets motz eta gozo bat balitz bezala. Zoriontasun lasaigarri hau berehala amaituko zenaren beldurrez pena sentitu nuen express-zinta gehiago eta soka luzeago bat ez ekartzeagatik. Dena den eskalatzen jarraitzeko bihozkada hau berehala pasatu zitzaidan, soka luzeago batek eta express-zinta gehiagok motxilan suposatuko zidan pisu irabazia kalkulatu nuenean batez ere, jejeje.

Motxila mosketoi batekin bilgunetik zintzilikatu, soka bilgunera finkatu, aparatu auto-blokeatzailearekin lehen bilgunera arte rappelatu, aparatu hau bi polea auto-blokeatzaileengatik aldatu eta, soka gainetik nuela, eskalatutako bi luzeak berriro ere eskalatu nituen express-zintak arnesera itzuliz. Soka-lagun batekin eskalatzen dudanean gertatzen zaidan bezala, soka gainetik izateak segurtasun estra bat eman zidan, sokak pisua hartu eta polea auto-blokeatzaileek eskuen laguntzarik gabe bakarrik igotzen hasi zirenean batez ere.

Bigarren eta hirugarren luzeak bigarrenez eskalatzen hasi aurreko argazki honetan sokak jarraitzen duen ibilbidea marraztu dut.

Hirugarren bilgunera bigarrenez iritsi eta, soka mimo handiz berriro ere motxilan gorde, motxila sorbaldetatik zintzilikatu eta sokaren muturra bilgunera finkatu nuenean, prest nengoen eskalatzen jarraitzeko. Aurretik azken luzea nuen, teorian lauetatik zailena zirudiena.

Laugarren luzearen itxura hirugarren bilgunetik ikusita.

- Laugarren luzea, 30 metro, IV. Bilgunetik gora diedro inklinatu baten itxura duen harkaitz-plaka batetik eskalatzen jarraitu nuen, arrail belartsu eta nabarmen batera iritsiz (III+), oinean harkaitz-zubi handi bat duena.

Azken luzearen nondik norakoak.

Arrailaren amaierara iritsi nintzenean (III+) atentzioa deitu zidan hurrengo bi paraboltak bata bestetik 2-3 metro "eskasera" egotea. Orain arte parabolten arteko tartea zein luzea zen kontutan izanda, bidearen pasagunerik zailenaren azpian nengoela pentsatu nuen.

Arrailaren amaieratik geratzen dena. "Gertu" dauden bi paraboltak ikusi daitezke.

Arrailaren goiko ertzean oinak jarrita gorputza luzatu eta goiko paraboltetik express-zinta pasa ondoren, pasagunea uste nuena baino errazago eskalatu nuen (IV), eskuentzat helduleku txikiak dituen arren. Egia esan behar badut, lehenengo bilgunera iristeko eskalatu behar den pasagunea zailagoa iruditu zitzaidan.

Pasagune hau eskalatuta, arrailaren gainetik dagoen harkaitz-plaka inklinatua eskalatzen jarraitu nuen, hormaren amaieran dagoen sabai nabarmenaren eskuin aldera desbideratuz, hormak zuri kolorea hartzen duen lekura hain zuzen ere (III+). Leku honetan hormak ezproi txiki baten itxura hartzen du. Hormatxoa babesteko dagoen paraboltetik aseguratu eta, lur eta belarrek osatutako koska txiki batean zutik jarri ondoren, eskuin aldera zeharkaldi motz bat eginez ezproia inguratu (IV) nuen, sendoak ez diruditen harkaitz handi batzuetara zuzenduz. Harkaitz haundi hauek eskalatuta laugarren bilgunera iritsi nintzen (III+), "bizikletaren erlaitza" (edo "vira de la bicicleta") izenez ezagutzen den erlaitz horizontal eta estu batean dagoena. Ezproi itxurako honen inguraketako pasagunea laugarren luzeko zailena iruditu zitzaidan, luzea lehen aldiz eskalatu nuenean batez ere. Pasagune hau bigarren aldiz eskalatu nuenean eskuin aldera lehenago pasa nintzen pasagunea errazago eskalatuz.

Azken bilgunean aseguratu nintzenean "Mailenka" eskalatuta nuela sentitu nuen, baina oraindik azken luzean jarritako express-zintak errekuperatu beharra nituen. Honetarako, lehenago egin nuen moduan, soka bilgunean finkatu eta aparatu auto-blokeatzailearekin rappelatu ondoren hirugarren bilgunera itzuli eta express-zintak errekuperatuz luzea berriro ere eskalatu nuen, nahiz eta horretarako beharrik ez izan, bide beretik rappelatuz jaisteko asmoa nuelako.

Azken bilguneko argazkia materialaren bila jaitsi aurretik.

Laugarren bilgunera bigarren aldiz iritsi nintzenean, hirugarren bilgunean zoriontasun sentsazio zena euforia berezi batean bihurtzen hasita zegoela sentitu nuen. Euforia sentsazio hau ederra da eta erlaxatu egiten nau, agian gehiegi, eta hau ez da gomendagarria izaten segurtasun maniobrak egiteke geratzen direnean. Eta bidea oraindik rappelatu beharra nuen, zapatilak behean utzi nituelako. Rappelatzeko beharko ez nuen material guztia motxilan sartu eta, denbora luzea galdu gabe, hiru rappel eginez 1 bilgunea dagoen erlaitzara itzuli nintzen. Oraingoan bai, "Mailenka" eskalatuta nuen.

Euforiak eragindako sentsazio atseginaren eraginpean, erlaitzean eserita oinutsik, Goierrin sakabanatutako herrietako etxe eta baserrien teilatu gorriei begira, sentitzen nuen zoriontasuna mugagabea zen. Honelako uneetan buru eta ariman sentizen den bakeak denboraren iraganak zentzua galtzea eragiten du. Begiak itxiz eguzki izpien berotasuna aurpegian sentitzen hasi nintzen, baita orain arte entzun ez nituen ardien txintxarrien hotsa entzuten ere. Ez dakit zenbat denboran izan nintzen modu honetan baina begiak berriro ere ireki nituenean indarberritua sentitzen nintzen, zoriontsu, arazorik gabe.

- Gaurkoz bukauta - zioen Itziri argazki batekin bidali nion mezuak.
- Ondo?
- Ezin hobe.

"Gaurkoz bukauta".

"Zen" momentu hau motxila pisutsua sorbaldetatik zintzilikatu nuen bezain pronto desagertu zen.

Erlaitzean zain nuen motxila astuna.

Erlaitzean materialik utzi ez nuela egiaztatu eta beherako bidea mantso mantso hartu nuenean zerbaitek atzera begiratzea eragin zidan. Hormaren erdian, eguzkiaren eraginez puntu batek distira berezi bat egiten zuen. Hurbildu nintzenean "Petrel" bidearen lehen parabolta zela ikusi nuen: "Seinale bat ote?" pentsatu nuen. Irribarre maltzur bat ahoan marraztuz buelta hartu eta beherako bidearekin jarraitu nuen.

Hormari azken begirada.

Aurretik eskalatu gabeko bakarkako nire lehen eskalada-bide luzea izan da "Mailenka". Bidea ederra da, harkaitz trinko eta sendokoa eta, parabolten arteko tartea moztu nahi bada, auto-babeserako eskaladan hasteko paregabea izan daitekeena. Zailtasunari dagokionez zaila ez zela banekien ere, bide hau erronka berria izan da niretzat. Jaimeren irakaspenei esker animatu nintzen bakarkako eskaladaren mundu honetan eta eskalada bakoitzaren ondoren zerbait berria ikasten ari naiz, soka-lagun batekin eskalatu dudanean aplikatu dudana.

Eskalada azken finean ikasketa etengabe bat da, bizitza bezala.

KRONIKA IDAZTEKO KONTSULTATUTAKO BIBLIOGRAFIA ETA WEB ORRIAK

- Obeso G., Arrieta Tx. Gipuzkoako eskalada Gida - Guía de escalada de Gipuzkoa, 160. Edición: Euskal Mendizale Federakundea, 2002.
- Gipuzkoako Mendi Federazioa. Txindoki liburuxka teknikoa. Eskuragarri: https://www.gmf.eus/galeria/2021/Eskalada%20Guneak/WEB%20TXINDOKI.pdf.
- Eskalatzen bloga. Txindoki - Petrel (4b, 90 m, derrigorrez 4a) eta Patxirena (4b, 90 m, derrigorrez 4a). Eskuragarri: http://eskalatzeneus.blogspot.com/2010/10/txindoki-petrel-4b-90-m-derrigorrez-4a.html