AKETEGI ERPINA (1.545 m), NARDAGAIZTOTIK: "PETIT ESKIROL" IRTEERA, M3, III+. (2017/12/24)

Aizkorriko kanalen txokoaren  sorketan lanean ari nintzela,  Aizkorriko sektore ezberdinetan irteera guztiak marraztu nituenean bi gauzetaz ohartu nintzen: alde batetik Aizkorrin eskalatutako irteerak uste baino gehiago zirela eta, bestetik, oraindik esploratu gabeko txoko asko zeudela.

Azaroaren amaieran, Aizkorriko 2017-2018 denboraldiari begira, Leku, Iker eta hiruok irteera berriak prestatzeko asmoz ordenagailuan esploratu gabeko lekuetako argazki ezberdinak aztertzen aritu ginen. Aketegi sektorean bi lekuk atentzioa deitu ziguten: Nardagaiztoren ezker adarrean eskalatu gabeko azken bariantea eta "Anaiena" irteeraren ezkerrean dagoen diagonal nabarmena: "joer, hain ebidentea izanda ezteu sekula diagonal hau eskalau?" galdetu zidaten. "Ba, ez", erantzun nien "ta kuriosoa da, horrea jun gean guztitan beti beste aukera batzuk eskalau ditteulako".

Esploratu gabeko bi puntu hauek ibilbide bakarrean lotu eta aurten "sin falta" eskalatuko genuela adostu genuen.

Abenduaren hasieran elurte handia bota bazuen ere, eguraldia dela eta ez genuen aukerarik izan Aizkorrira hurbiltzeko. Egunak pasa ahala Aralarrek elurra galduz joan arren, gure zorionerako Aizkorrik zuri jarraitu zuen.

Eguraldi txarreko hainbat egunen ondoren, gabon gau egunerako eguraldi ederra iragarrita zegoela ikusita, Leku, Asier eta hiruok Aizkorrira joateko plana egin genuen. Iker, gripeak jota, oraingoan etxean geldituko zen. Egun hauetan guztietan hodeiek Aizkorri izkutuan mantendu bazuten ere, bertan elurra oraindik topatuko genuenaren itxaropena genuen. Hala ere, gero ikusiko genuen moduan, gure itxaropena ez zen erabat bete.

IBILBIDEA

Kronikarekin jarraitu aurretik, esan "Petit Eskirol" izena guk asmatua dela, erreferentzi bezala izateko. Irteera honek izen propioa izan dezaken arren ez dugu inon topatu, honegatik argi utzi nahi dut gure asmoa ez dela urteetan jarraitu diren kanalen irteerak gure modura batailatzea.

"Petit Eskirol" irteerara iristeko Nardagaizto eskalatuko dugu. Laugarren irtengunera iritsi aurretik Nardagaizto bitan banatzen da. Ezkerreko adarra jarraituz hiru bariante edo irteera posible ditugu. Lehen eta hirugarren barianteak "Bloke" eta "Txarantsa" irteerak eskalatzerakoan eskalatuak genituen hurrenez hurren. Oraingoan eskalatutako bariantea aurrekoen artekoa (bigarrena, alegia) da.

Nardagaiztotik kanpo, Aketegiren ipar hormaren azpiko anfiteatroan dagoen bloke karakteristikoaren ("Aguja zipaio" bezala ezagutzen duguna) pasagunea eskalatu eta hemendik gora zuzen jarraitu genuen Aizkorriko gandorra osatzen duen hormaren azpira iritsi arte. Horman, "Anaiena" irteeraren lehen metroak eskalatu eta ezkerrera doan diagonal nabarmena eskalatzen jarraitu genuen gandorrera iritsiz. Behin gandorrean, bertako ertzetik eta inongo zailtasunik gabe, Aketegi Erpinaren gailurrera iritsi ginen.

Gandorra jarraituz Aketegira igo eta honen iparreko faxa inklinatua zeharkatuz Nardasakonera iritsi ginen bertatik jaitsita abiapuntura itzultzeko.

IBILBIDEAREN DATU BATZUK

- Luzera: 3 kilometro pasatxo.
- Punturik baxuena: Itzubiagako borda, 940 metro inguru.
- Punturik altuena: Aketegi, 1.551 metro.
- Metatutako desnibel positiboa: 670 metro inguru.
- Igotako mendiak: 2.
- Ura: Itzubiagako iturrian ura hartu daiteke.
- Zailtasuna: M3, III+.
- Eramandako materiala: Kaskoa, arnesa, bi piolet tekniko eta kranpoiak. Honez gain, nahiz eta gero ez erabili, 30 metroetako bi soka, auto babeserako materiala (friend eta fisureroak), express zintak eta bilguneak muntatzeko zintak ere eraman genituen.
- Ibilbidea egiteko pasatako denbora: 3 ordu eta berrogei eta hamar minutu lasai joanda.

BIDEAREN KROKISA

Ibilbidearen nondik norakoak, puntu zuriz hurbilketa, gorriz igoerako bidea eta urdinez jaitsierakoa.


Igoera beste ikuspuntu batetik.


Ibilbidea deskargatu nahi baduzue.

Powered by Wikiloc

DESKRIBAPENA

Nardagaiztoren ingurukoak hemen azalduta ditudanez, kanal honen inguruko azalpen zehatzak ematen ez naiz luzatuko.

Leku eta Asier goizeko zazpiretan jaso eta Zegamako bidea behe laino itxi batek harrapatuta hartu genuen. Tren geralekutik gora gindoazela izotzik ez zegoela ikusi genuen: "gaur izotzik etzeok" bota zuen Lekuk. Itzubiagako bordara iristear geundela, Aketegi eta Irauleren ipar hormaren iluntasunaren gainetik kanalen elurraren kolore zuria nabarmentzen hasi zen: "gutxiñez kanaletan elurre daula emateo" esan zuen Asierrek.

Itzubiagako bordatik gora oinez hasi ginenean hotzik ez zegoela argi zegoen, izan ere hiruetako inork ez genuen eskularrurik jantzi. Hotza egin ez arren, egunsenti ikusgarri bat gozatzeko aukera izan genuen.

Itzubiagatik gora, egunsentiaren lehen koloreak Goierri eta Aralarren.


"Honegatio bakarrik goiz jeikitzeak merezi du" esan nien pixkanaka gorrituz zihoan zeruari begira.

Beriain Sakanaren laino itsasoaren gainetik.


Sakana, Goierri moduan, behe laino itxi baten azpian zegoen eta Lizarrusti eta Etxegarate artean behe lainoak ur jauzi baten efektu ikusgarria egiten zuen: "azkenen bi lautadetako behe lainok elkartukoituk" esan zigun Lekuk.

Itzubiagatik ordu laurden eskasean Nardagaiztoren oinera iritsi ginen. Elur kantitate eskasa ikusita kanalaren erditik igo beharrean bere eskuin (igoeraren norabidean) ertzean dagoen pagaditik igotzen hasi ginen hormatxo batera iritsi ginen arte. Hasieran zalantzan izan ginen hormatxoa zuzen eskalatu edo hemendik kanalera pasatu, baina azkenean bertan pioletak atera, kaskoak jarri eta kanalean sartzea adostu genuen.

Nardagaiztoren erdira eramango gintuen elur konoaren oinean piolet eta kaskoak ateratzen.


Gogorra zegoen elur konoa igo ondoren kanalean sartu eta metroak pixkanaka irabazten joan ginen.

Nardagaizton gora.


Kanalean elur jausiek bildutako elurra bazegoen ere, kanaletik kanpo ez zegoen elurrik eta pausu bakoitzarekin goian elurrik topatuko genuen zalantza handituz joan zen.

Lehen irtengunearen oinera eguzkiaren lehen izpiekin iristen.


"Dena sekoa zeok!!" esan zigun Lekuk lehen irtengunearen oinetik. "Ea zeharkaldie zemuz zeoken" erantzun nion.

Leku Nardagaiztoren lehen irtengunea ezkerrean duela.


Lehen irtengunetik eskuinera egiten dugun zeharkaldi horizontala egin ondoren, irtengunearen saihesbidearen oinera iritsi ginen. Ez zuen elurrik eta lokatz, harri eta pagoen adarrak besterik ez zeuden: "kranpoiak jarrikoizkiau?" galdetu zuen Lekuk. "Nik eztizkiat jarri behar" esan zion Asierrek, "ezta nik ere" erantzun nion.

Lehen irtengunearen saihesbidearen lehen metroetan, urteak ziren hain lehorra topatzen ez genuela.


Saihesbidea kontu handiz eskalatu genuen, elurrik ez bazuen ere lokatza bigun eta irristakorra baitzegoen.

Saihesbidearen amaieran, lehenengo bi irtenguneen arteko erlaitzera iristen.


Saihesbidea eskalatu eta bigarren irtengunera hurbildu ginenean honen ezkerreko saihesbidetik eskalatzea proposatu nien: "erresaltea ta lokatza daun bezela oso irristakor eongo da" esan nien.

Boten zolei elurra kendu eta, ur pixka bat edan ondoren, bigarren saihesbidea eskalatu eta bigarren irtengunearen gainera iritsi ginen.

Bigarren irtengunearen saihesbidearen lehen metro bertikaleetan.


Bigarren irtengunearen gainetik gora egindako argazkia.


"Buffff!!! kanalak ze pinta txarra duen" esan nien. Hirugarren irtengunea lehen aldiz elurrik gabe eskalatu genuen. Oraingoan, irtengunearen erditik eskalatu beharrean, irtengunearen bigarren zatia eskuinetik eskalatu genuen.

Hirugarren irtengunearen lehen zatia eskalatzen.


Hemendik gora elurra gehiago topatu genuen, kanalaren erditik joanez gero gogor xamarra, kanaletik kanpo aldiz, biguna. Kranpoirik gabe jarraitzerik bazegoela ikusita ez genituen motxilatik atera ere egin.

Hirugarren irtengunetik gora, elurra oso gogor ez zegoela ikusi daiteke.


Laugarren irtengunera iritsi aurreko estugune batera iritsi ginenean "kontu hemen izotza zeok eta" esan zigun Lekuk. Asier arazorik gabe pasatu ondoren, estugunearen erdian nengoenean, oin batek irrist egin eta, poliki poliki estugunetik behera irrist eginez hasi nintzen "ehhhhhh!!!!" bat oihukatuz. Irristaldiak ez zuen asko iraun baina nahikoa izan zen eskularrurik gabeko behatzak izotzaren kontra urratzeko.

"Joer, gelditzen ez nintzela pentsauet" esan nien harriduraz begiratzen ninduten Leku eta Asierri. "Minik hartuzu?" galdetu zidan Asierrek. "Ez, baña eskuk odolez betetaittut" erantzun nion. Hala nola odolez zikindutako esku eta pioletak elurrarekin garbitu (alperrikako lana, odol isuria ez baitzen gelditzen) eta gora jarraitu genuen: "odola koagulatzen denen geldittukoa" esan nien.

Laugarren irtengunetik 30 metro ingurura geundela argazki bat egin eta Nardagaiztotik ezkerrera doan adarra jarraitzen hasi ginen.

Laugarren irtengunea elurrik gabe. Argazkia egina dagoen lekutik ezkerrera hartu genuen.


"Hemendio gora pelauta zeok" bota zigun Lekuk aurretik genuena ikusi ondoren.

Nardagaiztoren ezkerreko adarraren lehen metroetan.


Elurrik ez zegoela ikusita, nahiz eta malda tentetu, kranpoirik ez ateratzea erabaki genuen, belarrean gora erraz igoko ginelakoan. Malda pixkanaka tentetuz joan zen 50º ingurura iritsiz.

Lehen metroak tenteak dira eta metro gutxietan Nardagaizto behean gelditzen da.


Pioletei eskerrak zailtasunik gabe igo genituen lehen metro tenteen ondoren, "Bloke" irteera eskalatu genueneko bariantearen azpira iritsi ginen: "ezkerrago jun beharren gare, gaurko bariantea bigarrena da" esan nien. Lehenengo bariantea utzi eta ezkerrera zeharkaldi horizontal bat eginez hasi ginen.

Lehen metro tenteen ondoren ezkerrera egin genuen ageriko zeharkaldian. Puntu urdinez, "Bloke" irteera eskalatu genueneko bariantea.


"Igual hemen kranpoiak jarri izan bagenitu hobe ibiliko ginen" esan zidan Asierrek. Zeharkaldia 50º inguruko malda batean egiten denez, oinetan baino pioletetan konfidantza gehiago jarriz egin genuen, pioletak lurrean sendo sartzen genituelako. Zeharkaldiaren amaieran hatz baten itsurako orratz berezi batera iritsi ginen.

Zeharkaldiaren amaieran dagoen hatz itsurako orratz berezia.


"Oain hemendio gora, ez?" galdetu zidan Lekuk. "Hoixe" erantzun nion. Ezkerrean "Txarantsa" eskalatu genueneko bariantea utzi eta gainean genuen tximinia nabarmena erreferentzi bezala hartuz, zuzen jarraitu genuen.

Bariantearen lehen metroetan, argazkian tximinia nabarmena ikusi daiteke.


Asier eta biok atzetik, orratz berezia metro gutxietan azpian gelditzen da, malda handia dagoenaren seinale.


Bariantea 50º inguruko malda igotzea besterik ez da, tarte motz batzuetan beharbada gehiago. Orratza gure ezkerrean gelditutakoan pixkanaka ezkerrera jotzen du. Metro batzuen ondoren bariantea bitan banatu eta bi leku ezberdinetatik irteteko aukera ematen du. Lekuk ezkerreko adarra jarraitu zuen amaieran dagoen irtengune estuaren bila.

Leku bariantearen irtengune estua eskalatzen.


Asier eta biok bariantearen eskuineko adarra igo hala ez pentsatzen aritu baginen ere, zailtasun aldetik bestearen antzerakoa zela ikusita azkenean Lekuren pausuak jarraitu genituen.

Argazki honetan bariantearen bi irteerak ikusi daitezke: gorriz guk jarraitutakoa.


Bariantearen irtengune estura hurbiltzen.


Irtenguneak 2-3 metro eskas izango ditu eta bertikal samarra bada ere, pioletak sendo sartzeko aukera ederrak ditu, baita oinentzat kokalekuak ere.

Irtengune estutik ateratzen.


Irtengune estua eskalatuta, inongo zailtasunik gabe bariantetik atera ginen.

Bariantearen azken metroetan.


Bariantetik ateratzen.


"Bueno, dauneko adar honen bariante guztik eskalauta" esan nien. "Bai" erantzun zidan Lekuk, "oain beste batzun bila hasi beharkoiau". Ondoan genituen haitzerara igo eta geunden lekura iristeko beste aukera batzuk aztertzeari ekin genion, beste aukera interesgarri bat topatuz: "hortio elur gehio daunen igo beharko deu" esan zuen Asierrek arrazoi osoz.

Ur pixka bat edateko atseden motza hartu ondoren zuzen jarraitu genuen. Pena handia sentitu genuen Aketegi azpiko anfiteatro osoa elurrik gabe topatu izana, baita behin baino gehiagotan elurrarekin eskalatu dugun "bloke karakteristikoaren" (guk "aguja zipaio" bezala ezagutzen duguna) eskuineko irtengune estua ere. Izan ere "aguja zipaio"-ren irtengunea ez genuen erditik eskalatu, bertan trabatuta dagoen harkaitz bloketxoak ez zigulako utzi. Oraingoan metro batzuk eskuinagotik eskalatu genuen.

"Aguja zipaio"-ra hurbiltzen eta honen eskuinetik egindako eskaladatxoa.


Elurra apenas zapaldu gabe gandorraren azpiko hormaren oinera iritsi ginen. "Eztakit sekula hain goraño kranpoirik jarri gabe iritsi naizenik" esan nien.

Eskuinera begiratu eta "Eskirol" zati handi batean elurrik gabe zegoela ikusi genuen: "ea irteera zemuz daun" bota nien, "bestela eskubira zeharkaldie egin ta Aketegira zuzen jarraitzeik daukeu". "Ez da aukera txarra" erantzun zuen Asierrek, "ze beste irteerak elurrik gabe zailek eongoie".

Hormaren azpian zer egin pentsatuz.


"Beitzea nijo ea irteera zemuz daun" esan zigun Asierrek. Eskuinera diagonalean 15-20 metro inguruko zeharkaldia egin eta "elurre bakarrik hasieran dau" esan zigun. "Goiko partea nolakoa da?" galdetu nion. "Belarra dau" erantzun zidan, "kranpoikin igotzeko modun?" galdetu nion, "nik baietz esango nuke" Asierrek.

Lekuri begiratu eta behin honaino iritsita saiakeratxo bat egiterik genuela proposatu nion. "Elurre txarra edo irteera kabroia badek jatxi ta Aketegitio ateako gaittuk". Hirurak saiakeraren alde, geunden lekuan kranpoiak jantzi eta goraka hasi ginen.

"Petit Eskirol" irteeraren lehen metroetan.


"Elurre behintzet gogor gogorra dau" esan nien lehen metroen ondoren. Lehen metro hauek nahiz eta tenteak izan (50-55º inguru) elurraren kalitateagatik uste baino errazago eskalatu nituen.

Leku adi-adi begira.


Elurra gogorra egoteak animatu ninduen eta metroak pixkanaka irabazten joan nintzen.

Metroak pixkanaka irabazten.


Elurrraren amaierara iristen nintzen heinean, nahiz eta gogorra egon, azpitik huts zegoenaren hotsa nabarituz joan zen: "holakotan elur plaka osoa hautsi ta goitio behera eroitzea izatea bildurre emateiana" esan nien.

Elurraren amaieran.


Piolet eta kranpoiak elurrean kontu handiz saartuz, elurraren amaierara iristearekin batera irteeraren zatirik bertikalenera (60º inguru) iritsi nintzen: "bazpare hemen etxoin ta goien naunen abixaukoiat" esan nion Lekuri.

Irteeraren zatirik bertikalenean, Leku nire zain.


Pioletekin batera eta bestera jo eta belarraren azpian lokatza zegoen zati bat topatzea lortu nuen. Pioletak sendo sartu eta gorputza altxatzearekin batera elurra azpian utzi nuen.

Zati bertikaletik ateratzen.


Belar eta lokatzatik trakzionatuz, zati bertikal honen 5-6 metroak kontu handiz eskalatu eta erlaitz txiki batera iritsi nintzenean: "libre Leku, nahi dekenen!!!" oihukatu nion.

Zati bertikala goitik ikusita, Leku elurra amaitzen zen lekuan,Asier aldiz, irteeraren oinera hurbiltzen.


Kontu ibili beharreko lekuetan kontu izanez, Lekuk metro bertikalak zailtasunik gabe eskalatu zituen.

Leku egurrean.


Zati bertikaletik ateratzen, atzean Asier ikusi daiteke.


"Earraaaa!!!! pena elurrik gabe egotea" esan zidan erlaitz txikira iritsi zenean. Denbora asko galdu gabe Lekuk goraka jarraitu eta ni Asierren zain gelditu nintzen.

Irteeraren azken zatian.


Asier zailtasunak amaituta, atzean nire itzala.


Zati bertikala amaituta, nahiz eta maldak 50-55º inguruan mantendu, kranpoiak lurrean ongi sartzen zirenez, gandorrera atera arteko metroak zailtasunik gabe eskalatu genituen. Elur gogorreko mingain batetik azken metroak igo ondoren gandorrera iritsi ginen.

Irteeraren amaieran, Aizkorriko gandorrean.


Irteeraren azken metroetan.


Gandorrean hego haize gogor eta fin batek agurtu gintuen: "Irteera politte, ez?" galdetu nien, "Eskirolen estilokoa". "Bai, baña hau Eskirol baño zailagoaek" esan zidan Lekuk, "nahizta itsura iguala izan". Trago bat ur edan eta kranpoiak motxilatik zintzilikatzeko aprobetxatu genuen.

Aketegi Erpinera hurbiltzen ari ginela irteera honi zein izen eman pentsatzen aritu ginen. Hasiera batean, nire hatzei erreferentzia eginez, "hemorragia" izenarekin bueltaka aritu arren, azkenean Lekuk, "Eskirol" irteerarekin duen antzekotasuna kontutan izanda, "Petit Eskirol" izena ematea proposatu zuen: "Eskirolen antzekoa baña txikigoa badek, Petit Eskirol eztek txarra" bota zigun. Denon onespenarekin "Petit Eskirol" bezala izendatuko genuela adostu genuen.

Aketegi Erpinera beste mendizale batzuekin batera iritsi ginen. Beraiekin solasaldi motza izan eta argazki bat egiteko eskatu ondoren, bakoitzak bere bidearekin jarraitu genuen, beraiek Aizkorriko gurutzera eta gu Aketegira.

Aketegi Erpinean zoriontsu.


Aketegira iritsi, buzoiari argazkia egin eta, honen iparrean dagoen faxa inklinatua zeharkatuz, Nardasakonera iritsi ginen. Atentzio handia deitu zigun Nardasakonen topatu genuen elur gogor eta jarraituak. Kranpoiak berriro ere jarri hala ez zalantzan izan ginen eta tarte motz batean, elurraren gogortasuna zela eta, kontu handiz ere ibili behar izan genuen. Izan ere kanal nagusien artean elurrak gehien irauten duena Nardasakon izaten da, baina Nardagaizton topatu genuena kontutan izanda ez genuen horrenbesteko alderik espero.

"Joer ustet sekula ez ditudala kranpoiak hain gutxi erabili" esan nien kotxera iristear geundela. "Nire ez pentsa" erantzun zidan Asierrek, "gañea ez ditteu guanteik jarri ere egin". Jaitsieran, garaian garaikoa, Eguberrien inguruan aritu ginen, haurrak kantari atera behar zirela, senitartekoen bazkari eta afariak...

Kotxera eguerdiko hamabiak aldera iritsi ginen, kotxea utzi eta ia lau orduetara, nahiz eta elurrez eskasa izan, irteera berri bat deskubritu genuen sentsazio onarekin: "hurrengo elurten ikusi diaun bariante berrie eskalatuz beize hemendio ateako gaittuk" esan zigun Lekuk, "hola egoera onen zemuzkoa deken ikusikoiau". Ea hurrengo elurtea goiz iritsi eta Lekuren hitza betetzen dugun, jejeje.

AKETEGI ERPINA, "PDM" IRTEERA, AD+, III+, 2010/03/19

Azkenaldian bloga hankaz gora dago. Argazkiak gordetzen ditudan Photobucket zerbitzaria dela eta artikulu guztietako argazkiak zerbitzari honetatik “jaitsi” eta zerbitzari berri batera igotzen ari naiz. Photobucket-ek hartutako erabaki baten arabera, abendutik aurrera bertan gordetako argazkiak beste nonbaiten (blogean , adibidez) txertatu eta ikusi ahal izateko urtero 400 dolarreko kostua duen kontua kontratatu beharko dut, orain kontratatua dudan kontua baino zortzi aldiz gehiago. Hau dela eta, horrenbesteko dirutza ordaintzeko prest ez nagoenez, abendua iritsi baino lehen, argazki guztiak zerbitzari berri batera igo eta bertatik banaka berriro ere kronika guztietara txertatzen ari naiz.

Honek duen alde txarra dakarren lan handia da, blogean 11.000 argazkietatik gora daudelako. Alde onik ere badu, logotipo zahar edo berriarekin “sinatu” gabeko argazkiak sinatzeko eta Aizkorriko kanaletako argazkien toponimia eguneratzeko denbora hartzen ari naizelako. Lan handi hau hartuta, gutxienez ahalik eta hobekien egin beharko dut. Hori bai, nahiz eta tentatua izan, kroniken testuak bere horretan utzi ditut, aldaketarik egin gabe, idatzi zireneko azalpen, akats gramatikal eta ortografikoak mantenduz.

Eguneraketa honetan ari naizela, nahigabe duela egun batzuk duela zazpi urte Andoitzekin egin genuen irteera bateko argazkiak topatu nituen. Argazki hauek topatzearekin batera begiak itxi eta atzera begirada egin nuen: Aizkorriko kanalekiko maitasun harremana 2005ean Iralarrainardea lehen aldiz igotakoan hasi bazen ere, kanaletako sukarrak 2010 eta 2011 urteen artean kutsatu gintuela esango nuke, epealdi honetan kanal nagusi guztiak igo eta Aketegi eta Aitzabal arteko gandorra zapaltzeko zirrikitu eta irteera ezberdinen bila hasi ginelako. 2011tik gaur egunera urtero-urtero bide ezberdinak aurkitzen saiatu gara, gehienak zailtasun baxu edo ertainekoak, blogean partekatu eta, bakarren batek errepikatuz gero, izandako sentsazioak gurekin elkarbanatzeko asmoarekin.

Aizkorriko kanalekin dugun harreman estua kontutan izanda, anaia eta biok Andoitzekin egindako ibilbide hau blogean partekatu gabe izatea harritu ninduen, elurraren egoera kaskarra dela eta, elurretik kanpo irteera original, estetiko eta polita egin genuenaren oroitzapena nuelako. Memoria zazpi urte atzera bota eta, bi anaiok irteeraren nondik norakoak gogoratzen hastearekin batera, kronika hau prestatu eta zazpi urteren ondoren partekatzea erabaki dut. Musikarien hizkera erabiliz, argitaragabeko kronika izango litzateke.

IBILBIDEA

Ibilbidearen deskribapenarekin jarraitu aurretik, esan "PDM" irteeraren izena guk asmatua dela guk erreferentzi bezala erabili ahal izateko. Irteera bere izen propioa izan dezake (ez dugu inon topatu). Gure asmoa ez da urteetan jarraitu diren kanalen irteerak gure modura batailatzea. PDM “Peña De Malkasko”-ren akronimoa da, haurtzaro, nerabezaro eta gaztaroa pasa nuen auzoari erreferentzia eginez. Ez dakit nori bururatu zitzaion baina malkaskotarrok behin baino gehiagotan “PDM”-koak garela esan izan dugu harro.

Ibilbideari hasiera eta amaiera Itzubiagako bordan egin genuen. Aketegi Erpineko ezkerreko kanaletik igotzen hasi eta kanal honetatik eskuinera zuzen zuzen diagonalean doan adarra jarraitu genuen, kronikan eskuineko bariante bezala izendatu dudana. Kanalaren amaierara iritsi eta, Aitzabal eta Aketegi arteko gandorrera iristeko, gerora “Txarantsa” irteera emango genionaren ezkerreko (Zegamatik begiratuta) monolitoa eskalatu genuen, 25 metro eta III+ zailtasun inguruko soka luze bat eginez.

Jaitsiera, Aketegiko gailurraren iparretik egin genuen, kronika askotan azaldutako zeharkaldi luzearen ondoren Nardasakonera iritsi eta hemendik behera Itzubiagara itzultzeko.

Aketegi Erpineko ezker kanalaren inguruko azalpen zehatzak hemen irakurtzeko aukera dagoenez, ez dut honen inguruko azalpen eta zehaztasun teknikorik emango.

Ibilbidearen krokisa


Krokisa Zegamatik ikusita.


ERAMANDAKO MATERIALA

Eskaladarako materiala eraman genuen: 60 metroetako soka bat, Alien semaforoa eta Lincam gorri eta horia, zinta edo baga batzuk, 6 express zinta, arnesa, pioletak, kranpoiak eta kaskoa.

DESKRIBAPENA

Aizkorriko 2010eko martxoa oparoa izan zen, ia astebururo kanalen bat eskalatzeko aukera izan genuelako, irteera berri batzuk ere eskalatuz: Martxoaren 6an Aketegi Erpineko ezker kanalaren oinera nola iritsi “aurkitu” eta “Bakarka” irteera bakarrik eskalatu ondoren, egun bat beranduago, Josurekin batera, kanal bera jarraitu eta “Babatxiki” irteera eskalatu genuen, irteera eder eta oraindik errepikatu ez duguna. Josurekin “Babatxiki” irteera eskalatzerakoan, gerora “Txarantsa” izena emango genion irteera aurkitu eta hurrengoan irteera hau eskalatzen saiatuko ginela adostu genuen.

“Ez daude hiru bi izan gabe” esaerari jarraituz, aste pare bat beranduago, martxoaren 20an hain zuzen ere, nahiz eta elurra dezente murriztu, Aizkorri oraindik zuri jarraitzen zuen. Hau iksuta, Ikerri Josurekin aurkitu nuen irteera berria eskalatzeko proposatu eta baiezkoa esan zidan. Orduan hartzen hasita genuen kanalen sukarraren berotasunarekin, Andoitzekin hitz egin eta, gure berotasunaz kutsatzen utzi ondoren, bera ere gurekin etorriko zela esan zigun, modu honetan Aizkorriko kanaletan bataiatuz.

08:35. Itzubiagako borda, 940 metro inguru. Kotxetik motxilak jaso eta martxan hasi ginenean Andoitzen motxilak atentzioa deitu zigun. Mendian eskarmentua izan arren, eskolara joateko edota polikiroldegian kirola egiteko eramaten diren kremaileradun motxila horietakoa ekarri zuen: pioleta barruan sartuta zuen eta, noizik eta behin gelditu beharra zeukan kremailera ixtera, mugimendu eta pioletaren pisuaren eraginez kremailera irekitzen baitzen. Andoitzen motxila dela eta, Zegama-Aizkorri maratoiak jarraitzen duen bidea uzten den argiunera arte adarra jotzeko aukera elegantea izan genuen.

Andoitzen motxila.


09:00. Zegama-Aizkorri maratoiaren bidea uzten den argiunea. Eguraldiaren aldetik ez zen egun hotza eta noizik eta behin zapaltzen genuen elurra ere oso bigun zegoen. Hala ere, goian elurra gogorrago egongo zenaren itxaropenean jarraitu genuen.

Ehiza postuen ondotik pasatzen.


Argiunetik gorako ehiza postuek egiten duen lerroa atzean utzi eta kanalaren oinera iritsi bitarteko trepadatxoetan Andoitz oso eroso ez zebilela ikusi genuen.

Orratzaren eskuinetik egiten den lehen trepadatxoan.


Trepadaren amaieran.


Iker zailtasunak amaituta.


Eskalatzera ohituta ez dagoen mendizalea, harkaitz, belar eta zuhaitz adarrez jositako II-III zailtasuneko eskaladatxoetan lotuta joan gabe ezeroso ibiltzea normala da, ahalik eta gehiago motxilatik antena moduan irteten zen pioleta zuhaitzen adar guztietan kateatu eta motxila irekitzen zitzaionean.

Bigarren trepadatxora iristeko orratzaren atzetik egiten den zeharkaldian.


Bigarren trepadatxoan, Andoitzek erdiko zuhaitzaren adarrak pasatzeko nahiko lan izan zituen.


Andoitz trepadaren azken zatian Iker zaindari duela.


Nahiz eta soka gainean eraman ez zitzaigun burutik pasa ere egin soka atera eta Andoitz aseguratzea eta, anaia eta bion artean heldulekuen kokalekuak non zeuden adierazten joan ondoren, bi eskaladatxoak nahiko garbi egin zituen, nahiz eta kanalaren oinera iritsi ginenean bere aurpegiak mesfidantza begirada bat bota.

Bigarren trepadaren amaieran: "nundio sartu behar nazuela?"


09:40. Aketegi Erpineko ezker kanalaren oina. Kanalaren elurra oso murriztuta zegoen eta normalean estalita dagoen lehen irtengunea belarretatik tiraka pasa behar izan genuen elurra zapaltzen hasi ginen arte.

Irtengunea eskalatzen.


Elurretan egoera aldatu egin zen: kranpoiak jantzi, pioletak atera eta, nahiz eta elurra bigun izan, erosoago igotzen hasi ginen. Aurreko bi irteeretatik banekien ezkerreko kanalaren eskuinean diagonalean doan bariante batetik igotzerik bazegoela, honegatik, eskuinerako joera hartu eta, elur-jauziek erraztutako pagoen artean pasa ondoren, bariante hau igotzen hasi ginen.

Kanalean gora.


Metroak irabazten genituen heinean elurraren kalitatea ez zen hobetzen joan eta, Itzubiagan genuen itxaropena, eskuartetik galtzen joan zitzaigun hondartzako hondarra izango balitz bezala. Bariantea 40-45 gradu inguruko malda bat igotzea besterik ez da. Tarteka, elurraren egoerak behartuta, belarretan pioletekin trakzioa eginez tenteagoak ziren metro eskas batzuk igo genituen, estutasunik pasa gabe.

Andoitz eta biok aurreratu eta Iker atzeagotik etorri zen, erritmo lasaian baina elurraren egoeraz kezkatuta.

10:20. Eskuin bariantearen amaiera. Bariantearen amaierara iritsitakoan parez pare, gure gainetik, Josurekin aurkitutako irteera agertu zen, gerora “Txarantsa” irteera izango zena. Ni oso urduri nengoen bi asteren buruan hirugarrenez gandorrera irteera berri batetik iristeko zortea izango nuelako.

Kanalaren irteeratik egindak argazki honetan "PDM" irteera nondik doan ikusi daiteke.


Iker bariantearen irteeran.


Bariantearen irteeratik malda gogortu (45-50 gradu inguru) eta, ehun metro inguru zuzen igo ondoren irteeraren oinera iritsi ginen.

"PDM" irteerara hurbiltzen.


Iker iritsi zenerako irteerari saiakera pare bat eginak nituen, biak antzuak, elurra oso bigun egonda, honek ezkutatzen dituen zuloetan sartzen nintzelako. Bera ere pare bat aldiz saiatu arren azkenean amore eman zuen. Gandorretik 20-25 metro eskasera geunden eta ezin ginen bertara igo. Elurraren egoera ikusita, gainean genuen monolitoaren ezkerreko irteera bertikala eskalatzea erabat baztertu genuen. Orduan, zer egin genezake?

Hasiera batean behera egin eta beste nonbaitetik ateratzea pentsatu genuen arren, azkenean gainean genuen monolitoari begiratu eta, eskalatzeko modukoa zirudiela ikusita, bertatik ateratzea adostu genuen. Ez dakit hemendik ateratzea nori bururatu zitzaion baina erabakia hartzeko garaian ez genuen inongo momentuan Andoitzen eskalatzeko maila kontutan izan eta, soka gainetik izanda erraz eskalatuko zuela pentsatu genuen.

Orduan Andoitzek kaskorik ekarri ez zuela esan zigun. Ezusteko honi erantzuna emateko Ikerren kaskoa (Iker aurretik joango zelako) berak jantzi eta biok kaskoarekin eskalatuko genuen, errazagoa baitzen Ikerrek edota gutako batek harriren bat botatzea Ikerren gainean harriren bat erortzea baino.

“Txarantsa” bidea eskalatu genuen eguneko argazki honetan "PDM" irteeraren kokalekua  hobe ikusi daiteke. Gorriz doan bidea “Txarantsa” da.


Ikerrek soka atera, erdian “zortziko” korapiloa egin, arnesera lotu eta beharrezko materiala arnesean zintzilikatu ondoren, goizeko hamaikak eta erdi aldera eskalatzen hasi zen.

Eskalada berez ez da oso zaila, III+ inguruan ibiliko da baina eskalada zaildu zuena harkaitzaren egoera izan zen, Aizkorrin nekez topatzen baitira harkaitz sendo eta trinkoz osatutako plakak. Honetaz aparte tarte batzuetan denborak gogortutako haginen enbor edo belarrei tira egin behar zaie psikologikoki estutzen zaituen eskalada eginez.

Iker monolitoa eskalatzen, eskuinean “Txarantsa” irteera.


Zailtasunak zailtasun, Ikerrek luzea maisuki eskalatu zuen, harkaitz trinkoetan friend aseguruak sendo jarriz eta harririk bota ez zuen 25 metroetako eskalada garbia eginez. Gandorrera iritsi eta bestaldean topatu zuen bloke handi baten inguruan bilgunea muntatu zuen. Gandorretik Aizkorri izateko harkaitza nahiko dezentea topatu zuela esan zigun.

Friend bat jartzen.


Ikerri azpitik argazkiak egin ondoren, Andoitzi goitik argazkiak egiteko luzea eskalatzen bigarrena ni izan nintzen, Andoitz behean bakarrik utziz. Eskalatzen nindoan heinean heldulekuak non zeuden esaten nion, baita nondik igo ere, harkaitz eta plakatxo trinkoen kokalekua adieraziz. Hala ere, argazki batzuen trukean, eskalatzen esperientzia gutxien zuena bakarrik utzi nuen. Luzea amaitu nuenean gandorraren ertzera hurbildu eta, argazki kamera eskuetan, Andoitzi nahi zuenean eskalatzen hasteko esan nion.

Eskalada hasten.


Lehenengo pausuak...


Monolitoak dituen lehen metro errazen ondoren, eskalada “psikologikoa” bihurtzen den lekuan estutzen hasi zen.

Luzea zailtzen den puntura iristen.


Eskalatzen esperientzia gutxi, modu alpinoan eta gainera mendiko bota handiekin!!! Estu egoteko osagai guztiak zituen eta nahiz eta goitik heldulekuen kokalekuak non zeuden adierazi, bere ikusmira aurretik zuen metro eskasera mugatzen zen, “tensau, eh?” behin eta berriz erregutuz.

Soka tenkatuta, serio harkaitzetara hala nola eusten.


Aurpegiak dena esaten du.


Estu izan arren blokeatzeraino ez zen iritsi eta bi anaion animoen artean luzearen 25 metroak zentimetroka irabazten joan zen soka ahalik eta tenkatuen mantenduz.

Azken zailtasunak gainditzen.


12:10, Aitzabal eta Aketegiren arteko gandorra. Gandorrera iritsi zenean pasatako estutasuna aurpegian nabari zitzaion: “etxea iristen naizenen arnesa ta katuk a tomar por kulo bota behar dittut” esan zigun behin baino gehiagotan, “kotxea iristekon zuei emangoizkizuet”. Andoitzen umorea ezagututa txantxetan ari zela pentsatu genuen. Nahiz eta orain arte beroa pasa, gandorrean haize hotz batek hartu gintuen. Haizegatik babesteko txamarra jantzi eta, eskaladako materiala jaso ondoren, martxan jarri ginen.

Gandorrera ateratzen.


Aketegi Erpinera iritsi, bertan argazkia egin eta, gailurra bizi-bizi utzi ondoren Aketegin beste argazki bat egin genuen.

Andoitz eta biok Aketegi Erpinaren gailurrean.


Aketegiren gailurrean.


Aketegiren ipar aurpegitik Nardasakonera egiten den zeharkaldian elurraren egoera hobea topatu genuen jaitsieraz nolabait gozatuz. Hala ere, Andoitzek kotxera iritsi arte ez zuen kaskorik kendu eta kotxera iritsi ginenean ere kaskoa jantzita zuela ez zen gogoratzen.

Irteera original, polit eta ez oso zaila eskalatu arren, nahiz eta gure artean hitzik ez egin, erabat gozatu ez genuenaren sentsazioa gelditu zitzaigun eta beharbada hau izan daiteke urteetan ibilbide honetako argazkiak zoko batean gordeta izatearen arrazoia.

Denborak ematen duen ikuspegiarekin egun hartan ez genuen ongi jokatu eta ez genuen egoeraren irakurketa egokia egin. Gure nahi partikularra, gandorrera eskalatzen igotzea alegia, taldeak orduan zuen ahalmenaren gainetik jarri genuen, taldekide bat, hortaz talde osoa, arriskuan jarriz. Andoitzi dagokionez, egun horretatik arnes eta katu oinik ez du jantzi. Oraindik etxean ditu eta ez dute zabortegian amaitu.